I SA/Wa 1771/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., po rozpatrzeniu wniosku M. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. nr [...] w części, w jakiej organ ten odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] kwietnia 1978 r. nr [...] orzekającej o przejęciu od małżonków J. i H. L. części nieruchomości rolnej oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Przedmiotowa decyzja zapadła w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Przechodząc do meritum sprawy Minister wskazał, że w dacie wydawania przez Prezydenta Miasta D. decyzji z dnia [...] kwietnia 1978 r. nr [...] na podstawie nieistniejącego wówczas art. 28 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118 z późn. zm.), obiektywnie istniał inny przepis, upoważniający ten organ do przejęcia gruntów J. i H. L. Przepisem tym był art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140), który zawierał analogiczne przesłanki przejęcia jak ww. art. 28 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. Wobec powyższego, Prezydent Miasta D. nie wydał decyzji bez podstawy prawnej, gdyż podstawą ta był ww. art. 53 ustawy. Brak omówienia przez Wojewodę [...] tej kwestii w uzasadnieniu decyzji nie miało realnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia tego organu. W konsekwencji omawiane naruszenie Wojewody [...] nie może być obecnie uznane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi za rażące. W dalszej kolejności Minister odniósł się do argumentu braku zgody J. L. na przejęcie gospodarstwa nie miało wpływu na rozstrzygniecie Wojewody, gdyż badane przez niego dokumenty i tak pośrednio wskazywały na wyrażenie zgody przez J. L. W końcowej części decyzji organ dokonał analizy dalszych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 kpa i stwierdził, że prowadzi ona do wniosku, że decyzja Wojewody [...] nie jest obarczona żadną ze wskazanych w tym przepisie wad. W szczególności, brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa. Reasumując organ wskazał, iż stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dacie podjęcia decyzji o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości J. i H. małżonków L., udokumentowany aktami postępowania, nie daje podstaw do stwierdzenia, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Na powyższą decyzję z dnia [...] maja 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. K. (jedna ze spadkobierczyń pierwotnych właścicieli). Skarżąca zarzuciła ww. decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi naruszenie prawa materialnego - tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że iż złożenie wniosku o przejęcie przez Państwo gospodarstwa rolnego stanowiącego składnik majątku wspólnego małżonków przez jednego tylko małżonka oraz fakt nieodwołania się od decyzji świadczą o istnieniu domniemanej zgody drugiego małżonka na przejęcie przez Państwo nieruchomości oraz naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 77 ust. 1, art. 1, 2, 43, 45, 53 ust. 1 ww. ustawy z dnia 27 października 1977 r. poprzez nieuwzględnienie zarzutu skarżącej, iż wydanie decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] kwietnia 1978 r. w oparciu o przepisy uchylonej ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne, stanowi rażące naruszenie prawa. W konkluzji skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie nowej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia[...] maja 1992 r. ewentualnie o uchylenie zaskrzonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w I instancji. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odniósł się do podniesionych w skardze zarzutów i wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej ppsa), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania prowadzącego do oceny, czy zaskarżone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej odpowiadają prawu i czy postępowanie poprzedzające ich wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji. Poza kognicją sądu administracyjnego pozostaje zatem wniosek zawarty w skardze , a dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2013 r., który utrzymał w mocy w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. ,odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. w części, w jakiej organ ten odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] kwietnia 1978 r. Mamy w tej sprawie zatem wyjątkowy tryb, gdyż postępowanie dotyczy stwierdzenie nieważności decyzji już wydanej w trybie nadzwyczajnym. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie była zwykła decyzja podjęta w sprawie administracyjnej materialnej, ale decyzja podjęta w trybie postępowania nadzwyczajnego, zakończonego decyzją w odrębnej sprawie administracyjnej (decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r.). Tego rodzaju decyzja podlega weryfikacji nie tylko w toku instancji, ale również w trybach nadzwyczajnych (J. Borkowski, B. Adamiak "KPA Komentarz", wyd. C.H. Beck W-wa 2002, str. 729). Jednak w takim wypadku należy oddzielić materię decyzji weryfikowanej od materii decyzji zapadłej w sprawie administracyjnej materialnej (w niniejszej sprawie jest to decyzja Prezydenta Miasta D. z dnia [...] kwietnia 1978 r. orzekająca o przejęciu od małżonków J. i H. L. części nieruchomości rolnej oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.) . Kontroli pod względem występowania jednej z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa podlega w takiej sytuacji tylko i wyłącznie decyzja procesowa, przy czym wady te muszą tkwić wyłącznie w tej decyzji, oraz poprzedzającym jej wydanie postępowaniu administracyjnym. Tak więc w rozpoznawanej sprawie kontroli pod względem występowania wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa podlegała, wyłącznie decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992r. , którą to orzeczono m.in. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości z dnia [...] kwietnia 1978 r., nie zaś sama decyzja z dnia [...] kwietnia 1978 r. Organ nadzoru nie dopatrzył się by weryfikowana decyzja, która zapadła także w trybie nadzoru, jak i poprzedzające wydanie tej decyzji postępowanie administracyjne dotknięte były przesłankami nieważności wymienionymi w art. 156 § 1 kpa. Wprawdzie podniesione w skardze zarzuty skierowane są do decyzji nadzorczej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2013 r., to jednakże ich treść jak i treść uzasadnienia skargi w istocie sprowadza się do kwestionowania zgodności z prawem decyzji o przejęciu nieruchomości rolnej z dnia [...] kwietnia 1978 r. i poprzedzającego wydanie tej decyzji postępowania administracyjnego czyli zamiarem strony występującej w niniejszej sprawie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nadzorczej Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. było w istocie dokonanie ponownie weryfikacji decyzji o przejęciu z dnia [...] kwietnia 1978 r. Jednakże ze względów wyżej omówionych brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do sięgania do ewentualnych wad tkwiących w decyzji z 1992 r. oraz w poprzedzającym wydanie tej decyzji postępowaniu. Tym samym zdaniem sądu – w ramach niniejszej skargi nie ma potrzeby odnoszenia się do tej części zarzutów skargi, która odnosi się do oceny naruszenia przepisów ustawy z dnia ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin . Wprawdzie organ nadzoru w przedmiotowej sprawie dokonał także oceny pod względem zgodności z prawem decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] kwietnia 1978 r. i nie dopatrzył się wadliwości tej decyzji, do czego nie był uprawniony w ramach tego postępowania, to jednakże uchybienie to pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Odmowa bowiem stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. jest zgodna z prawem. Nie zostało bowiem stwierdzone by decyzja ta była dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa i Sąd w całości stanowisko organu w tym zakresie podziela. Rażącego naruszenia prawa nie można dopatrywać się również w wadliwym uzasadnieniu kontrolowanej w trybie nadzorczym decyzji , a zatem naruszenia art. 107§3 kpa. Za rażąco naruszającą prawo nie można bowiem uznać decyzji posiadającej co prawda lakoniczne uzasadnienie , ale dające ogólny obraz ustalonego stanu faktycznego i zawierającą odniesienia do podstawy prawnej , a cechy takie ma objęta postępowaniem nadzorczym decyzja. Z powyższych względów i na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.