I OZ 363/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 820/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 12 marca 2014 r., I SA/Wa 820/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez P. W. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że z treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; zwanej dalej: p.p.s.a.) wynika, że to strona, która żąda "ochrony tymczasowej" jest zobowiązana do wskazania przesłanek jej zastosowania. Oczywiście, na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd powinien wziąć pod rozwagę wszelkie okoliczności, jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek przyczyn mających uzasadniać wstrzymanie wykonania i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie stanowi wymogu formalnego, lecz jest materialnoprawną argumentacją wniosku. Dlatego treść uzasadnienia wniosku nie podlega badaniu pod względem formalnym i ewentualnemu wezwaniu do jego uzupełnienia, natomiast jest oceniana z punktu widzenia zasadności wniosku. Dodatkowo przyjmuje się, że wniosek powinien zostać poparty stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że skarżący wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uzasadnił swojego żądania, nie przedstawił żadnego argumentu wskazującego na potrzebę czy konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ani też dokumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania tej decyzji. Samo powołanie kwoty zobowiązania, tak jak powtórzenie treści przepisu ustawy nie stanowi uzasadnienia wniosku. Ponieważ argumenty przywoływane w uzasadnieniu zarzutów skargi w żaden sposób nie przemawiają za wstrzymaniem wykonania aktu, nie wskazują też, by okoliczności sprawy mogły spowodować zaistnienie ustawowej przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania decyzji, Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek. W zażaleniu, P. W. zaskarżył opisane powyżej postanowienie w całości i zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi okoliczność niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z przedstawionymi zarzutami, wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek, P. W. zaznaczył, że w uzasadnieniu złożonej skargi "szczegółowo przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując swoje dochody (str. 4, 6), które wynoszą średnio ok. 2 400 zł miesięcznie". Bez wątpienia zapłata przez skarżącego kwoty ponad 6 000 zł, która stanowi blisko trzykrotność jego miesięcznych dochodów, stanowi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody materialnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Strona skarżąca dążąc do wstrzymania wykonania decyzji musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien ocenić zarówno wniosek strony skarżącej, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia, bądź też nie wystąpienia, przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże należy mieć przy tym na uwadze, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na składającym wniosek (por. np. postanowienie NSA z 31 marca 2011 r., II FSK 632/11). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, powoływana przez skarżącego w dacie złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (29 stycznia 2014 r.) wysokość dochodów netto za okres od 1 sierpnia 2012 r. do 31 stycznia 2013 r. (ok. 2400 zł) oraz od stycznia do lipca 2013 r. (2 686,07 zł), nie świadczy o jego aktualnej sytuacji majątkowej. Dodatkowo należy wskazać, że ustalone przez organ dochody skarżącego za 2011 r. wynosiły 4 608,67 zł, co nie pozwala również na wyciągnięcie wniosków o stabilności wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów. Poza tym, skarżący nie wskazał np. przeciętnych kosztów ponoszonych w związku z utrzymaniem. To wszystko nie pozwoliło sądowi na ocenę, czy szkoda, na którą skarżący powołuje się we wniosku ma charakter znaczący, a co za tym idzie czy spełnia przesłankę ustawową udzielenia ochrony tymczasowej. Nie każda szkoda wywołana koniecznością zapłaty kwoty pieniężnej będzie miała znaczące rozmiary. W przypadku niekompletności uzasadnienia wniosku sąd nie dysponuje pełnym obrazem sytuacji majątkowej, mogącym służyć do oceny charakteru szkody i samego jej zaistnienia. Z tego względu, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlegał oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.