I FSK 887/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-06-23

Skład orzekający: Janusz Zubrzycki, Artur Mudrecki, Izabela Najda-Ossowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowe jest uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji organu podatkowego w sytuacji, gdy organ ten uznał, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a sąd pierwszej instancji miał wątpliwości co do prawidłowości ogłoszenia zarzutów podatniczce?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uchylił decyzję organu podatkowego. Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zinterpretował przepis art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wymagając formalnego podpisania postanowienia o przedstawieniu zarzutów przez podatnika. NSA podkreślił, że kluczowe jest, aby podatnik posiadał wiedzę o toczącym się postępowaniu karnym skarbowym przed upływem terminu przedawnienia, a sposób uzyskania tej wiedzy może być różnorodny. W ocenie NSA, zgromadzony materiał dowodowy potwierdzał, że podatniczka posiadała taką wiedzę, a sąd pierwszej instancji nie powinien był nakazywać organom analizy akt spraw karnych skarbowych, gdyż mogły one uzyskać stosowne dokumenty na podstawie art. 181 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. Organ odwoławczy określił skarżącej zobowiązanie w wysokości 130.603 zł, uznając, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania o przestępstwo skarbowe i ogłoszeniem zarzutu podatniczce w dniu 21 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, uznając, że doszło do przedawnienia, ponieważ postanowienie o przedstawieniu zarzutów nie zostało podpisane przez skarżącą, a organ nie zbadał wystarczająco kwestii zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Artur Mudrecki (spr.), Sędzia del. WSA Izabela Najda-Ossowska, Protokolant Katarzyna Kwaśniewska- Ciesielska, po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 897/13 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 19 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2) zasądza od A. P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w S. kwotę 2643 (słownie: dwa tysiące sześćset czterdzieści trzy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji Wyrokiem z dnia 12 marca 2014r., sygn. akt I SA/Sz 897/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu skargi A. P. uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 19 czerwca 2013 r. 2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji tok postępowania 2.1. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. wydał w dniu 18 września 2012r. decyzję, w której określił skarżącej, prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą P. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. w wysokości 164.048 zł. Dyrektor Izby Skarbowej w S., po rozpoznaniu odwołania podatniczki, w dniu 19 czerwca 2013 r. wydał decyzję, w której uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. i określił podatniczce kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości 130.603 zł. Organ odwoławczy wyjaśnił, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za grudzień 2006 r. upłynął z dniem 31 grudnia 2012 r. Jednak jak wynikało z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 31 października 2012r., w dniu 6 sierpnia 2012 r. wszczęto wobec podatniczki postępowanie o przestępstwo skarbowe wynikające z art. 56 § 2 kks mające związek z niewykonaniem zobowiązania podatkowego za 2006 r. Zarzut został ogłoszony podatniczce 21 sierpnia 2012 r., czyli ponad 4 miesiące przed upływem terminu przedawnienia. Tym samym zdaniem organu odwoławczego, z dniem 6 sierpnia 2012 r. zaszły okoliczności, które spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. 2.2. Podatniczka złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Podniosła w niej, że w sprawie doszło do przedawnienia należności określonej decyzją. 2.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację, w tym w odniesieniu do kwestii przedawnienia. 2.4. W wykonaniu zarządzenia Sądu z dnia 7 marca 2014 r., Dyrektor Izby Skarbowej w S. w dniu 11 marca 2014 r. przedstawił postanowienie Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 7 sierpnia 2012 r. o przedstawieniu zarzutów skarżącej oraz pismo Urzędu Kontroli Skarbowej w S. Ośrodek Zamiejscowy w K. z dnia 11 marca 2014 r., w którym wyjaśniono, że w dniu ogłoszenia zarzutu, tj. w dniu 21 sierpnia 2012 r. skarżąca została przesłuchana w charakterze świadka, z wykonanych czynności sporządzono protokół, który podejrzana podpisała własnoręcznie. Ponadto, w dniu 24 sierpnia 2012 r. podejrzanej przesłano pisemne uzasadnienie przedstawionego zarzutu, które odebrała osobiście 28 sierpnia 2012 r. (na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje własnoręczny podpis skarżącej). Postępowanie przygotowawcze prowadzone przeciwko skarżącej zostało zawieszone postanowieniem z dnia 15 października 2012 r. (zatwierdzone przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej w W. w dniu 6 listopada 2012 r.) i do dnia sporządzenia niniejszego pisma nie zostało podjęte. 2.5. Na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. pełnomocnik organu przedstawił kopię ww. pisma Urzędu Kontroli Skarbowej w S. Ośrodek Zamiejscowy w K., zawierającego sprostowanie. Wskazano w nim, że skarżąca została w dniu 21 sierpnia 2012 r. przesłuchana w charakterze podejrzanej. 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji 3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę uwzględnił. 3.2. Sąd ocenił, że w rozpoznawanej sprawie pięcioletni okres przedawnienia zobowiązania podatkowego upływał z dniem 31 grudnia 2012 r., natomiast decyzja organu odwoławczego została wydana w dniu 19 kwietnia 2013 r., a więc po upływie terminu przedawnienia. 3.3. Sąd zauważył, że postanowienie o przedstawieniu zarzutów w dniu ich przedstawienia skarżącej, tj. 21 sierpnia 2012 r. nie zostało podpisane przez skarżącą, brak było wskazania przyczyny braku jej podpisu. Okoliczności te powodowały istotne wątpliwości Sądu co do tego, czy w niniejszej sprawie doszło do ogłoszenia zarzutów skarżącej, stosownie do obowiązujących przepisów w tym zakresie, a co za tym idzie czy w niniejszej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przesłuchanie skarżącej w charakterze podejrzanej (jak i świadka) bez prawidłowego przedstawienia jej zarzutu popełnienia przestępstwa karnego skarbowego nie doprowadziło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Według Sądu z akt sprawy, jak i z zaskarżonej decyzji nie wynikało również, aby wskazywana przez organ odwoławczy okoliczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia została przez ten organ zbadana pod kątem przesłanek z art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) (dalej: O.p.) w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11. Tym samym kwestia związana z zawiadomieniem skarżącej o toczącym się postępowaniu karnym skarbowym przed upływem terminu przedawnienia (końcem 2012 r.) nie została wyjaśniona przez organ odwoławczy w sposób dostateczny. Organ odwoławczy podniósł jedynie, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek wszczęcia w dniu 6 sierpnia 2012 r. wobec skarżącej postępowania o przestępstwo skarbowe wynikające z art. 56 § 2 Kks i ogłoszenia zarzutu podatniczce w dniu 21 sierpnia 2012 r. Okoliczność ta nie znajdowała jednak potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. W ramach toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego Sąd bada, czy organ dostatecznie wyjaśnił sprawę dotyczącą zarzutu skarżącej w postępowaniu podatkowym co do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia. Sąd nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego powyższej kwestii za organ podatkowy. Wobec powyższego, z uwagi na niedostateczne niewyjaśnienie kwestii, czy skarżąca została zawiadomiona o przerwaniu terminu przedawnienia w związku z wszczętym postępowaniem karnym skarbowym przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, Sąd uznał, że zachodziła podstawa do przyjęcia skargi za zasadną, naruszenie to bowiem, w ocenie Sądu, miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, kwestia odpowiedniego zbadania przedawnienia zobowiązania podatkowego przez organ odwoławczy powinna być oparta o analizę akt karnych skarbowych (oryginałów lub odpisów tych akt), a nie pisemnych informacji uzyskanych od organów podatkowych. Według Sądu w aktach sprawy brak było również dokumentacji pozwalającej potwierdzić zaistnienie przesłanek z art. 70 O.p. mający wpływ na zawieszenie bądź przerwę biegu ww. terminu. Sąd wskazał, że z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 7 listopada 2012 r.(k.25 akt odwoławczych) wynikało, że zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. w kwocie 131.361 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 33.373 zł zostały przez skarżącą zapłacone. Ponadto zastosowano zabezpieczenie ww. zobowiązania przez wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości należącej do skarżącej. Okoliczność wpływu zabezpieczenia zobowiązania podatkowego wpisem hipoteki przymusowej na przedawnienie tego zobowiązania powinna być przez organ odwoławczy rozważona w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., o sygn. akt SK 40/12. 3.3. Sąd nakazał, aby w ponownym postępowaniu organ odwoławczy, uwzględniając powyższe uwagi, rozważył całokształt okoliczności występujących w rozpoznawanej sprawie, a w szczególności odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 oraz z dnia 8 października 2013 r., o sygn. akt SK 40/12, a także zapłaty podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r., mając na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2012 r. sygn. akt I FPS 1/12. 4. Skarga kasacyjna 4.1. W skardze kasacyjnej, sporządzonej przez pełnomocnika Dyrektora Izby Skarbowej, zaskarżono powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj.: - art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.) i art. 134 § 1 oraz art. 106 § 3 u.p.p.s.a. i art. 141 § 4 u.p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 i art. 181 O.p. przez niewłaściwe dokonanie oceny dokumentów urzędowych, zgromadzonych w ramach prowadzonego postępowania podatkowego oraz niewłaściwą ocenę dokumentów urzędowych przedłożonych Sądowi w dniu 11 marca 2014 r. oraz w dniu 12 marca 2014r. w związku z wydanym zarządzeniem Sędziego z dnia 7 marca 2014 r. oraz rozpoczęcie przez Sąd czynności kontroli zaskarżonej decyzji od dodatkowych samodzielnych ustaleń w zakresie ewentualnego przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r., w sytuacji gdy zbędne było przeprowadzanie takich ustaleń, albowiem informacja, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego znajdowała się w aktach sprawy, zaś w sytuacji gdy przedłożone dodatkowe dokumenty budziły wątpliwość Sądu, to Sąd mógł zażądać innych dokumentów, które zdaniem Sądu były właściwe lub w uzasadnieniu orzeczenia odnieść się do wszystkich przedłożonych dokumentów, a nie tylko do postanowienia o przedstawieniu zarzutu, wskazując jednocześnie przyczyny dla których Sąd odmawia wiarygodności dokumentom urzędowym, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia i doprowadziło do uchylenia decyzji odpowiadającej prawu; - art.145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 u.p.p.s.a i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i art. 3 § 1 u.p.p.s.a polegające na wyjściu poza granice sprawy i dokonania oceny prawnej czynności procesowej przeprowadzonej w postępowaniu karnym skarbowym, to jest prawidłowości Ogłoszenia skarżącej postanowienia o przedstawieniu zarzutu, w sytuacji gdy sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, i dokonują oceny legalności zaskarżonej decyzji, pod kątem czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia i doprowadziło do uchylenia decyzji odpowiadającej prawu zamiast oddalenie skargi na podstawie art. 151 u.p.p.s.a.; - art.145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. w zw. art. 151 u.p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 u.p.p.s.a. oraz art. 153 u.p.p.s.a., art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 2, art. 133 u.p.p.s.a. poprzez pominięcie w rozważaniach oceny prawnej w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. i nie wskazaniu konkretnych przepisów, których naruszenia - zdaniem sądu - dopuścił się organ podatkowy, mimo wskazania w podstawie prawnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. i nie wyjaśnienie, czy uchybienie to miało istotny wpływ na treść wyroku, oraz błędne uzasadnienie wyroku polegające na nakazaniu organom podatkowym przeprowadzania analizy akt karnych skarbowych (oryginałów lub odpisów tych akt), w sytuacji gdy organ podatkowy nie jest uprawniony do analizy akt sprawy karnej skarbowej, a jedynie na podstawie art. 181 O.p. może uzyskać stosowne dokumenty wytworzone w ramach prowadzonego postępowania karnego skarbowego, to w sytuacji jaka wystąpiła w niniejszej sprawie wykonanie wyroku stało się niemożliwe, albowiem wyrok nie zawiera w uzasadnieniu jednoznacznych i konkretnych wskazań dla organu podatkowego co do dalszego postępowania, co ma istotny wpływ na treść orzeczenia albowiem wskazania sądu co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia decyzji zamiast oddalenia skargi na podstawie 151 u.p.p.s.a.; 2. prawa materialnego tj. art. 145 § 1 lit. a u.p.p.s.a. w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym w 2006 r. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd, że aby doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego konieczne jest ogłoszenie i podpisanie przez podatnika-podejrzanego postanowienia o przedstawieniu zarzutu w trakcie postępowania karnego lub karnego skarbowego, w sytuacji gdy z treści tego przepisu jak i orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 wynika, że aby doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, to podatnik musi przed upływem 5-cio letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostać zawiadomiony o wszczęciu postępowania karnego lub karnego skarbowego, lub z okoliczności sprawy musi wynikać, że dowiedział się w inny sposób o tym fakcie, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia i doprowadziło, że Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 lit c u.p.p.s.a. (zamiast na podstawie art. 145 § 1 lit. a u.p.p.s.a.) uchylił decyzję odpowiadającą prawu. 4.2. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Szczecinie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi; zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. 5. Odpowiedź na skargę kasacyjną W odpowiedzi na skargę kasacyjną, sporządzonej przez pełnomocnika skarżącej, przedstawiono stanowisko w sprawie oraz wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym Kostów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych za postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. 6.2. W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji nie uznał, tak jak to ustaliły organy podatkowe, że w sprawie termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za grudzień 2006 r. został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 O.p. z uwagi na wszczęcie w stosunku do skarżącej postępowania karnego skarbowego i przedstawienie jej przez finansowy organ postępowania przygotowawczego zarzutu popełnienia przestępstwa w dniu 21 sierpnia 2012 r. Sąd pierwszej instancji, z uwagi na brak podpisu skarżącej na postanowieniu o przedstawieniu zarzutów w dniu ich ogłoszenia skarżącej, nabrał wątpliwości co do tego, czy w sprawie doszło do ogłoszenia zarzutów skarżącej zgodnie z obowiązującymi przepisami. Sąd uznał również, że okoliczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie została zbadana przez organ pod kątem przesłanek z art. 70 § 1 pkt O.p. w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11. W tym zakresie Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję nakazując uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy całokształt występujących w sprawie okoliczności w kontekście ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. 6.3. W przywoływanym przez Sąd pierwszej instancji wyroku Trybunału Konstytucyjnego jak i powołanym w skardze kasacyjnej, stwierdzono, że w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd pierwszej instancji rozstrzygając sprawę zasadnie odwołał się do tego wyroku. Nie dostrzegł jednak, na co słusznie zwrócił uwagę autor skargi kasacyjnej, że Trybunał Konstytucyjny w swoim orzeczeniu nakazał jedynie poinformowanie podatnika o zdarzeniu powodującym zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, bez wskazania trybu i sposobu przekazania takiej informacji, tym samym pozostawiając organom podatkowym daleko idącą swobodę podatkową w tym zakresie. Stanowisko takie znalazło swoje odzwierciedlenie w najnowszych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 303/11, Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniono, że okolicznością decydującą o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nie jest wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów podejrzanemu, czy też jego przesłuchanie w takim charakterze, lecz okoliczność, że podatnikowi wiadomo, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karno skarbowe. W wyroku z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 5218/13, stwierdzono, że wynikających z ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego wytycznych wynika, iż dla skutku określonego w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. istotna jest zasadniczo wiedza podatnika o toczącym się postępowaniu karnoskarbowym powzięta przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania, przy czym źródła tej wiedzy mogą być różnorodne. Stanowisko, zgodnie z którym, w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, okolicznością decydującą o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia jest to czy podatnikowi wiadomo, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karno skarbowe wspiera również nowelizacja, której dokonano właśnie wskutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Należy bowiem wskazać, że ustawą z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz ustawy - Prawo celne (Dz. U. z 2013 r. poz. 1149) dokonano nowelizacji art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w celu dostosowania treści tego przepisu do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 (por. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I FSK 485/13). W świetle przedstawionych uwag za zasadny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym w 2006 r. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że aby doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego konieczne jest ogłoszenie i podpisanie przez podatnika-podejrzanego postanowienia o przedstawieniu zarzutu w trakcie postępowania karnego lub karnego skarbowego, w sytuacji gdy z treści tego przepisu jak i orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 wynika, że aby doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, to podatnik musi przed upływem 5-cio letniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostać zawiadomiony o wszczęciu postępowania karnego lub karnego skarbowego, lub z okoliczności sprawy musi wynikać, że dowiedział się w inny sposób o tym fakcie. 6.4. W zaskarżonej decyzji organ podatkowy odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego za grudzień 2006 r. stwierdził, że jak wynikało z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 31 października 2012r., w dniu 6 sierpnia 2012 r. wszczęto wobec podatniczki postępowanie o przestępstwo skarbowe wynikające z art. 56 § 2 kks mające związek z niewykonaniem zobowiązania podatkowego za 2006 r. Następnie organ odwoławczy wskazał, że zarzut popełnienia został ogłoszony podatniczce 21 sierpnia 2012 r., czyli ponad 4 miesiące przed upływem terminu przedawnienia. W aktach sądowych znajduje się postanowienie z dnia 7 sierpnia 2012 r. o przedstawieniu zarzutów skarżącej oraz pismo Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia 11 marca 2014 r. informujące: - że skarżącej ogłoszono treść postanowienia o przedstawieniu zarzutów z dnia 7 sierpnia 2012 r.; - skarżąca własnoręcznie na wymienionym postanowieniu wpisała imię ojca, datę ogłoszenia zarzutu oraz zażądała pisemnego uzasadnienia tego zarzutu; - w dniu ogłoszenia zarzutu skarżąca została przesłuchana w charakterze podejrzanej z czego sporządzono protokół, który podejrzana podpisała własnoręcznie; - w dniu 24 sierpnia 2012 r. skarżącej przesłano pisemne uzasadnienie przestawionego zarzutu, które odebrała osobiście w dniu 28 sierpnia 2012r. (na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje własnoręczny podpis skarżącej). Według Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie przedstawionych dokumentów można było w sprawie ustalić czy i od kiedy skarżąca miała świadomość wszczęcia wobec niej postępowania o przestępstwo skarbowe powiązane z przedmiotem rozpoznawanej sprawy. Sąd pierwszej instancji wskazując, że nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego w powyższej kwestii zbagatelizował, że kwestia zawieszenia terminu przedawnienia była ustalana przez organ podatkowy czemu dano wyraz w zaskarżonej decyzji. Dokumenty na których oparły się organy podatkowe oceniając, że w sprawie poinformowano skarżącą o toczącym się postępowaniu karnoskarbowym mogły stanowić dowód w sprawie na podstawie art. 181 O.p. Przedłożone na etapie postępowania sądowego dokumenty w tej kwestii potwierdzały stanowisko organu podatkowego. Zbędne zatem było nakazanie przez Sąd pierwszej instancji aby organy podatkowe dokonały analizy akt sprawy karnej skarbowej. Tym samym Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że w sprawie wystąpiły wątpliwości i nakazując zbadanie przez organ podatkowy akt sprawy karnej naruszył wskazane w skarze kasacyjnej przepisy, tj. art. 134 § 1 oraz art. 106 § 3 u.p.p.s.a. w zw. z art. 194 i art. 181 O.p. 6.5. Wobec uznania zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 2 u.p.p.s.a. tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło