IV SAB/Wa 223/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. R. na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia odrzucić skargę. R. R. wniósł do Sądu skargę na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie rozpoznania wniosku zawartego w piśmie z dnia 21 stycznia 2013 r. w sprawie znak: [...]. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił jednocześnie, że udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek z dnia 21 stycznia 2013 r. dotyczący tytułu wykonawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Sprawa, której dotyczy skarga, nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne rozpoznają sprawy ze skargi na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie przez nie postępowania wyłącznie w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę, co do istoty oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, jak również pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, bądź też wydaniem innych aktów lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3 p.p.s.a.). Wskazać należy, że nie każda bezczynność organu będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych. Skarga na bezczynność organu jest bowiem dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie skarżący R. R. zarzucił Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego bezczynność w rozpoznaniu wniosku z dnia 21 stycznia 2013 r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy powyższym wnioskiem R. R. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] lutego 2001 r. znak: [...], która dotyczyła wystawienia tytułu wykonawczego w związku ze ściągnięciem należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników. W pierwszej kolejności należy wskazać, że istotą niniejszego postępowania jest niezadowolenie skarżącej z wystawionego tytułu wykonawczego w związku ze ściągnięciem należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników i bezczynność organu w kwestii stwierdzenia nieważności tego tytułu. Instytucja tytułu wykonawczego została unormowana w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.). Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 51 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 2013 r. poz. 1403), w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzi się egzekucję należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Stosownie do art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego wystawionym przez wierzyciela. Dokument ten stwierdza jedynie istnienie i wymagalność obowiązku, do wykonania którego doprowadzić ma, wszczęte przez właściwy organ egzekucyjny - postępowanie egzekucyjne. Z kolei dłużnik może podważać zasadność prowadzonego postępowania przez organ egzekucyjny, korzystając z instrumentów prawnych określonych w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Sądu tytuł wykonawczy nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej i nie mieści się w katalogu spraw, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Nie jest bowiem ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Tym samym skarga na bezczynność organu, który wystawił tytuł wykonawczy w kwestii oceny jego ważności jest niedopuszczalna. W dalszych rozważaniach należy skarżącej wyjaśnić, że Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, jest centralnym organem administracji rządowej. Sugeruje to właściwości sądu administracyjnego w sprawach ubezpieczeń społecznych rolników. Jednakże zgodnie z art. 36 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, od decyzji wydanych przez Prezesa KRUS w sprawach, określonych w ust. 1 tego przepisu (m.in. podleganie ubezpieczeniu oraz ustanie ubezpieczenia, a także wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie), a także w przypadku niewydania tych decyzji, przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przepis ten wyłącza tym samym kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji dotyczących ubezpieczeń rolników wydawanych przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Podobnie sytuacja kształtuje się w postępowaniach prowadzonych w trybach nadzwyczajnych (np. stwierdzenie nieważności decyzji), które pozostają w ścisłej zależności z postępowaniem zwykłym (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2013 r. w sprawie o sygn. I OPS 1/13, dostępną w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarga R. R. na bezczynność Prezesa KRUS w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2013 r. dotyczącego tytułu wykonawczego [...] jest niedopuszczalna, albowiem nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę - postanowieniem na posiedzeniu niejawnym, jeśli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w punktach od 1-5 powołanego artykułu (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.