II OZ 915/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.C. i K.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 2/14 o odmowie zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 2/14 w sprawie ze skargi M.C. i K.C. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w K. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 2/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił M.C. i K.C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w K. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (następnie sprecyzowanym) skarżący podnieśli, iż domagają się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postaci zwolnienia w części od wpisu od skargi (w wysokości ponad 20 zł). Na uzasadnienie swojego wniosku podnieśli, że utrzymują się wyłącznie z dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego w wysokości 560 zł. Zaś prowadzona działalność w postaci zakładu mleczarskiego nie przynosi zysków. Podkreślili także, że nie posiadają żadnych oszczędności, akcji, udziałów czy obligacji. Natomiast są właścicielami domu o pow. 80 m², z którego połowę zajmuje córka z rodziną, prowadząca oddzielne gospodarstwo domowe. Jako swoje comiesięczne wydatki podali kwoty: 60 zł (gaz), 50 zł (prąd), 40 zł (telefon), 30 zł (środki higieny), 30 zł (lekarstwa), 50 zł (podatki i opłaty), 300 zł (wyżywienie). Skarżący nadesłali także wyciąg z rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą z saldem wynoszącym 0 zł, zestawienie zbiorcze z podatkowej księgi przychodów i rozchodów obejmujące okres od października do grudnia 2013 r., które wskazuje na poniesioną stratę w wysokości 1.253,72 zł oraz decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 r. w wysokości 1.983 zł, w tym podatek od nieruchomości 1.574 zł oraz podatek rolny 409 zł. W ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczenia części wpisu od skargi skarżący podnieśli, że ich źródłem utrzymania jest dochód z gospodarstwa rolnego o pow. 7,36 ha w kwocie 560 zł miesięcznie. Nadto wskazali, że nie posiadają żadnych oszczędności, akcji, udziałów czy obligacji. Są również właścicielami domu o pow. 80 m², z którego połowę zajmuje córka z rodziną, prowadząca oddzielne gospodarstwo domowe. Podnieśli także, że są współwłaścicielami zakładu mleczarskiego, który nie przynosi żadnych dochodów. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił skarżącym zmiany postanowienia własnego z dnia 28 maja 2014r. wydanego w sprawie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ww. wniosek skarżących należało potraktować jako wniosek o zmianę opisanego wyżej postanowienia z dnia 28 maja 2014 r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.". Dalej Sąd wskazał, że w sprawie brak było podstaw do zmiany postanowienia z dnia 28 maja 2014 r., albowiem skarżący w ponownie złożonym wniosku nie wskazali jakichkolwiek nowych okoliczności w porównaniu do tych, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie ich pierwotnego żądania w tym samym przedmiocie. W związku z powyższym, na podstawie art. 165 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., odmówiono skarżącym zmiany postanowienia Sądu z dnia 28 maja 2014 r. Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli skarżący domagając się jego uchylenia oraz rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych od skargi w zakresie częściowym ponad 40 zł. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że wniosku o zwolnienie z kosztów co do wpisu sądowego od skargi w zakresie częściowym ponad kwotę 40 zł Sąd pierwszej instancji do tej pory nie rozpoznawał, co stanowi ewidentne naruszenie prawa. Nadto wyjaśnili, że - wbrew twierdzeniom Sądu - w złożonym wniosku wskazali nowe okoliczności w postaci tego, że dokonując oszczędności w swoich miesięcznych wydatkach uiścili dwukrotnie po 20 zł (razem 40 zł) celem wykonania chociażby w części żądania Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie z kolei do treści art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zatem przepis ten umożliwia uchylenie lub zmianę ww. postanowień w sytuacji gdy dojdzie do zmiany okoliczności sprawy, przez co rozumieć należy zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniały wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które wcześniej zostało wydane (tak: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, str. 443). Porównując przedstawioną przez skarżących sytuację majątkową w postępowaniu poprzedzającym wydanie postanowienia Sądu z dnia 28 maja 2014 r. oraz okoliczności wskazane we wniosku z dnia 1 lipca 2014 r. stwierdzić należy, że rację ma Sąd pierwszej instancji, że w sprawie nie zaszła taka zmiana okoliczności faktycznych która uzasadniałaby wydanie postanowienia o odmiennej treści. Oceny tej nie podważa stanowisko skarżących przedstawione we wniesionym zażaleniu. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.