II SO/Ol 10/14
PostanowienieWSA w Olsztynie2014-03-14
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, może być ustanowiona radca prawny na zasadach prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może mieć ustanowionego radcę prawnego na zasadach prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W sytuacji, gdy sytuacja materialna wnioskodawcy nie pozwala na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, a nie posiada on środków majątkowych, które umożliwiłyby ich pokrycie, przesłanki do ustanowienia radcy prawnego są spełnione.Stan faktyczny
Wnioskodawca A. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego przed wniesieniem skargi na bezczynność Marszałka Województwa. Wskazał, że jest osobą niepełnosprawną i jego sytuacja materialna nie pozwala na wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika. Wniosek został złożony wraz ze skargą na bezczynność w sprawie niezakwalifikowania go do udziału w projekcie współfinansowanym ze środków UE. Wnioskodawca wykazał dochód z renty i dodatek mieszkaniowy, ale również wysokie wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, nie wykazując żadnych zasobów pieniężnych ani wartościowych.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla wnioskodawcy radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego złożonego przed wniesieniem skargi na bezczynność Marszałka Województwa "[...]" w rozpoznaniu wniosku postanawia ustanowić dla wnioskodawcy radcę prawnego.
We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, A. S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek ten załączony został do złożonej bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w "[...]" skargi wnioskodawcy, nazwanej "pozwem na bezczynność", w sprawie dotyczącej niezakwalifikowania go do udziału w projekcie współfinansowanym ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, w której wskazał, że radca prawny jest mu potrzebny do właściwego reprezentowania jego interesów i do "sprecyzowania przedmiotu pozwu". W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, iż jest osobą niepełnosprawną ("[...]" grupa inwalidzka). Wskazał, iż nie posiada wykształcenia prawniczego, a sprawa jest zawiła i wymaga znajomości prawa, jego natomiast nie stać na wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika bez dotkliwego uszczerbku dla zdrowia i życia. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. W rubryce nr 7.1. wykazał mieszkanie o powierzchni "[...]", w rubryce nr 10 – dochód z tytułu renty w kwocie "[...]" (po potrąceniach) oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie "[...]", natomiast w rubryce nr 11 – wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w łącznej kwocie "[...]" (czynsz, woda, ścieki, odpady komunalne – "[...]", energia elektryczna – "[...]", gaz – "[...]", telefon – "[...]") i dodał, że za to co zostanie musi jeszcze kupić żywność i leki. Wnioskodawca nie wykazał jakichkolwiek zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych.
W niniejszej sprawie, mając na uwadze jej przedmiot, przyjąć należy, że wnioskodawca, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje jedynie kwestia ustanowienia radcy prawnego.
Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie radcy prawnego następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca ustanowienie dla wnioskodawcy radcy prawnego. Jego sytuacja materialna nie pozwala bowiem na poniesienie przedmiotowych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Mając na uwadze wysokość wypłacanej wnioskodawcy renty, za obiektywnie niemożliwe uznać należy zabezpieczenie przez niego środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, a wnioskodawca nie posiada środków majątkowych, które umożliwiłyby mu ich poniesienie.
W konsekwencji, za zasadne uznano ustanowienie dla wnioskodawcy radcy prawnego i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło