I FSK 1210/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1460/13 odrzucającego skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 589/12 w sprawie ze skargi G. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia za marzec 2002 r. nadwyżki podatku należnego nad naliczonym do wpłaty postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1460/13 odrzucił skargę G. O. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 589/12 oddalającym skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 lutego 2012 r. w przedmiocie określenia za marzec 2002 r. nadwyżki podatku należnego nad naliczonym do wpłaty. Sąd I instancji podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego jako podstawę wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2012 r. oddalającym skargę wskazał przepis art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a., powołując się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, w którym Trybunał orzekł, że art. 70 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, 848, 1101, 1342 i 1529 oraz z 2013 r.), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Sąd badając rzeczywiste zaistnienia podstaw wznowienia postępowania stwierdził, że orzeczenie TK z dnia 8 października 2013 r. nie mogło stanowić podstawy do wznowienia postępowania zakończonego wskazanym prawomocnym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. Wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 272 § 1 P.p.s.a. jest możliwe w przypadku, gdy TK orzekł o niekonstytucyjności aktu normatywnego, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie. Skład siedmiu sędziów NSA w uchwale z dnia 28 czerwca 2010 r., II GPS 1/10, ONSA WSA 2010, nr 5, poz. 81, uznał, że art. 272 § 1 P.p.s.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie TK o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. zastosował art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Natomiast wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. w sprawie o sygn. SK 40/12 dotyczy wyłącznie stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., a więc przepisu, który nie miał zastosowania w sprawie rozstrzygniętej przez WSA w Łodzi. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł skarżący zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 281 P.p.s.a. poprzez bezpodstawne zastosowanie tegoż przepisu i odrzucenie skargi poprzez uznanie przez Sąd, że wyrok TK o sygn. akt SK 40/12 nie może być podstawą złożonego wniosku w niniejszej sprawie i z tego powodu brak było przesłanek do wznowienia postępowania, - art. 272 § 1 P.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd, że w sprawie, w której została złożona skarga o wznowienia, tj. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 589/12 dotyczącej podatku od towarów i usług za marzec 2002 r. – tak jak organy i Sąd I instancji mogły wyłącznie zastosować art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., a nie art. 70 § 8 w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., co powoduje, że w sprawie powinien mieć zastosowanie ww. przepis, gdyż TK w orzeczeniu o sygn. akt SK 40/12 stwierdził niezgodność z art. 64 Konstytucji RP – art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., z czego wynika, że skarga nie powinna być odrzucona. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, nakazanie Sądowi I instancji ponowne rozpatrzenie sprawy i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem polegającym na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy prawomocnie zakończonej, bowiem dotyczy, stosownie do treści art. 270 P.p.s.a., postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Wznowić postępowanie można jedynie w sytuacjach, gdy zachodzą oznaczone w przepisach ustawy (od art. 271 do art. 273 P.p.s.a.) przyczyny wznowienia, a także, gdy został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie określony w art. 277 P.p.s.a. Skarżący jako podstawę wznowienia wskazał art. 272 § 1 P.p.s.a. powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., w sprawie SK 40/12. Jego sentencja w pkt 2 stanowi: "Art. 70 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 (Ordynacja podatkowa), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji." Sentencja wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., w sprawie SK 40/12 nie dotyczy zatem przepisu art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który był podstawą wydanej wobec skarżącego decyzji administracyjnej poddanej następnie kontroli sądowoadministracyjnej. Wyroki Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności danego aktu normatywnego lub jego części (określonego przepisu) nie skutkują żadnymi zmianami w prawie uchwalonym po utracie mocy obowiązującej poddanego kontroli konstytucyjnej przepisu, a tylko potwierdzają fakt braku zgodności kontrolowanej normy z Konstytucją. Wskazał na to Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku w sprawie SK 40/12. W uzasadnieniu zaznaczono, że zakwestionowany przepis od 1 stycznia 2003 r. nie miał już zastosowania do nowych zabezpieczeń należności podatkowych z uwagi na utratę jego mocy obowiązującej. W sprawie dotyczącej wznowienia postępowania sądowoadminstracyjnego na ściśle określonej podstawie wynikającej z art. 272 § 1 P.p.s.a. bez znaczenia pozostają dalsze wywody uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 40/12, dotyczące zastrzeżeń co do konstytucyjności art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej obowiązującego od dnia 1 stycznia 2003r. Moc wiążącą bowiem ma tylko rozstrzygnięcie zawarte w sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wobec tego nie jest dopuszczalne, aby sąd administracyjny rozpoznający skargę o wznowienie postępowania mógł samodzielnie decydować, że z podstawy prawnej zawartej w art. 272 § 1 P.p.s.a. wynika generalna kompetencja do wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, wyłącznie w oparciu o domniemanie braku zgodności z Konstytucją RP przepisu, który był podstawą wydanej decyzji administracyjnej. W takim przypadku to sąd administracyjny kreowałby nieistniejącą w przepisach P.p.s.a. podstawę wznowieniową. Zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie były w stanie podważyć prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Wniosek pełnomocnika skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, nie znalazł w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienia prawnego, bowiem niniejsze postanowienie nie mieści się w katalogu orzeczeń z art. 209 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 powołanej ustawy. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a.