III SA/Gd 42/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-03-20
Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Jolanta Sudoł, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wydania prawa jazdy kategorii C i CE osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych jedynie w zakresie kategorii B, jeśli osoba ta posiadała już uprawnienia do kategorii C i CE przed orzeczeniem zakazu?Ratio decidendi
Organ administracji nie może rozszerzać ani zawężać zakresu zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego przez sąd karny. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, dotyczący odmowy wydania prawa jazdy, nie ma zastosowania do osób, które już posiadają określone uprawnienia do kierowania pojazdami i ubiegają się o dokument potwierdzający utrzymanie tych uprawnień, jeśli zakaz orzeczony przez sąd nie obejmował tych kategorii.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył skargę na czynność Starosty Powiatu polegającą na odmowie wydania prawa jazdy kategorii C i CE. Starosta powołał się na zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony przez Sąd Rejonowy w zakresie kategorii B, argumentując, że zgodnie z ustawą o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane w okresie obowiązywania takiego zakazu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Starosty i umorzyło postępowanie, wskazując na brak podstawy prawnej do wydania decyzji odmownej w tej formie. Starosta następnie pismem z dnia 21 listopada 2013 r. ponownie poinformował o braku możliwości wydania prawa jazdy kategorii C i CE, powołując się na te same przepisy. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów, w tym niezastosowanie się do wyroku sądu karnego, który wyraźnie wyłączył z zakazu prowadzenie pojazdów ciężarowych.Rozstrzygnięcie
Stwierdził bezskuteczność czynności Starosty Powiatu z dnia 21 listopada 2013 r. i zasądził od Starosty na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na czynność Starosty Powiatu [...] z dnia 21 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy 1. stwierdza bezskuteczność czynności Starosty Powiatu [...] z dnia 21 listopada 2013 r. nr [...] 2. zasądza od Starosty Powiatu [...] na rzecz skarżącego J. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na "działanie Starosty Powiatu" polegające na odmowie wydania skarżącemu prawa jazdy kat. C i CE, o czym J. K. został poinformowany w piśmie organu z dnia 21 listopada 2013 r. nr [...].
Zaskarżona przez skarżącego czynność organu administracji - która podlega kognicji Sądu na zasadzie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - została podjęta w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 1 lutego 2013 r. orzeczono wobec skarżącego m.in. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych za wyjątkiem pojazdów ciężarowych, do których kierowania uprawniają kategorie prawa jazdy C, C1E i CE, na okres 2 lat.
Starosta Powiatu decyzją z dnia 22 marca 2013 r. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B, BE.
Ten sam organ decyzją z dnia 3 kwietnia 2013 r. powołując się na art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - o kierujących pojazdami oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił skarżącemu wydania zgodnie z wnioskiem prawa jazdy kategorii C, C+E.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Ponadto stosowanie do art. 12 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, prawo jazdy nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1,C, D1 lub D.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa, w tym zwłaszcza przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami i wniósł o jej uchylenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 13 listopada 2013 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami uchyliło decyzję Starosty Powiatu w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego żaden z przywołanych przez Starostę Powiatu przepisów nie stanowi podstawy do wydania decyzji administracyjnej w sprawie odmowy wydania prawa jazdy. W sytuacji, w której ustawodawca nie przewidział decyzji administracyjnej jako formy działania organów administracji publicznej, realizacja kompetencji organu powinna nastąpić w postaci czynności materialno-technicznej.
Uznano też, że wobec braku podstawy prawnej do wydania decyzji w sprawie odmowy wydania prawa jazdy, Kolegium nie jest uprawnione do podjęcia oceny zasadności stanowiska Starosty Powiatu.
W związku z treścią decyzji organu odwoławczego, Starosta Powiatu pismem z dnia 21 listopada 2013 r. nr [...], określonym przez organ jako akt administracyjny, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poinformował skarżącego, że nie jest możliwe zgodne z wnioskiem wydanie mu prawa jazdy kategorii C i CE.
Wskazano, że zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. ponadto stosownie do art. 12 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, prawo jazdy nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii B+E,C1+E,C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.
J. K. pismem z dnia 6 grudnia 2013 r. wezwał Starostę do usunięcia naruszenia prawa, w tym ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, art. 4 kodeksu karnego, art. 182 § 2 kodeksu karnego wykonawczego i art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego.
W udzielonej odpowiedzi z dnia 12 grudnia 2012 r., organ swoje podtrzymał stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 21 listopada 2012 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na czynność odmowy wydania prawa jazdy kategorii C, CE przez Starostę, J. K. szeroko opisał stan sprawy i dotychczasowy jej przebieg. Zdaniem skarżącego, Starosta otrzymał wyrok niezawisłego Sądu i jedyne, co powinien był zrobić, to cofnąć uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych w orzeczonym zakresie.
Podniesiono, że opieszałość organu administracji doprowadziła do tego, że sprawa wróciła do punktu wyjścia, w którym znajdowała się 8 miesięcy wcześniej, a organ w żaden sposób nie próbował ustosunkować się do zarzutów skarżącego.
Wskazano także, że Starosta nie wziął pod uwagę faktu, że w dniu, w którym skarżący popełnił przestępstwo, czyli w dniu 2 listopada 2012 roku, ustawa o kierujących pojazdami nie obowiązywała.
Ponadto art. 4 § 1 kodeksu karnego stanowi, że jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna, niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy.
Nie ma wątpliwości, że w dniu popełnienia przestępstwa obowiązywała ustawa inna niż w czasie orzekania. Wskazano też na art. 182 § 2 kodeksu karnego wykonawczego, zgodnie z którym organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie.
Starosta nie zastosował się do powyższej regulacji, choć ustawodawca obliguje go do cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów jedynie w orzeczonym przez sąd zakresie. Organowi zarzucono także naruszenie art. 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko reprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracyjnej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowej jest zasadność dokonanej wobec skarżącego odmowy wydania prawa jazdy kategorii C i CE.
Stan faktyczny niniejszej sprawy jest poza sporem.
Bezspornym było, że prawomocnym wyrokiem z dnia 1 lutego 2013 r. Sąd Rejonowy w sprawie [...] orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia przez okres 2 lat wszelkich pojazdów mechanicznych za wyjątkiem pojazdów ciężarowych, co których kierowania uprawniają kategorie C, C1E, CE prawa jazdy na okres dwóch lat.
W konsekwencji też wydanego wyroku, organ pierwszej instancji zatrzymał prawo jazdy skarżącego i orzekł o cofnięciu jego uprawnień do kierowania pojazdami w kategorii B i BE. Skarżący wystąpił natomiast do organu z wnioskiem o wydanie prawa jazdy w kategorii C i CE.
Jako podstawę prawną odmowy wydania prawa jazdy organ wskazał na unormowanie zawarte w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30, poz.151 ze zm.), dalej jako - ustawa o kierujących pojazdami lub ustawa.
Zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, prawo jazdy nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Stosownie zaś do art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy, prawo jazdy nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1,C, D1 lub D.
Przy czym skarżący wskazuje, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, prawo jazdy nie być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. W ocenie skarżącego, organ nie zastosował się do powyższej regulacji i podjął działania wykraczające poza zakres orzeczonego wobec skarżącego środka karnego.
Prawidłowe rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymaga zatem dokonania wykładni powołanych wyżej przepisów ustawy o kierujących pojazdami oraz rozważenia, czy z uwagi na ich treść ww. przepisów, organy administracji uprawnione są do ingerencji w treść prawomocnie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Sąd karny nie odebrał bowiem skarżącemu całości uprawnień do kierowania pojazdami, wyraźnie zaznaczając, że zakaz zostaje orzeczony - z wyłączeniem - kategorii pojazdów ciężarowych (C, C1E i CE), a przed wydaniem wyroku skarżący posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B, C, E.
Niewątpliwie zatem odmowa wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii C, CE stoi w sprzeczności z treścią wyroku sądu powszechnego, który pozostawił skarżącemu uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii C, C1E i CE.
Analizując przepisy ustawy o kierujących pojazdami należy rozważyć, czy odróżniają one osoby, które posiadają uprawnienie do kierowania określonymi pojazdami, od osób, które o określone uprawnienie dopiero się ubiegają. W art. 12 ust. 2 ustawy nie zastrzeżono bezpośrednio, że może mieć on zastosowanie jedynie do osób ubiegających się o nowe uprawnienia. W ocenie Sądu, powyższe wynika jednak z wykładni funkcjonalnej przepisów ustawy o kierujących pojazdami, przy uwzględnieniu kompetencji sądów powszechnych do orzekania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju.
Wskazać także należy, że w świetle art. 42 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553 ze zm.), dalej jako k.k., orzeczony przez sąd jako środek karny zakaz prowadzenia pojazdów może obejmować zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, wszelkich pojazdów lub wszelkich pojazdów mechanicznych. To sąd karny zatem, zależnie od okoliczności konkretnej sprawy, decyduje o zakresie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów.
Orzekając o zakazie prowadzenia pojazdów określonego rodzaju sąd dokonuje konkretyzacji zakazu w sposób pozytywny (to jest przez wymienienie rodzajów pojazdów objętych zakazem) lub negatywny (to jest przez wyłącznie spod orzeczonego zakazu pojazdów danego rodzaju). Zgodnie z art. 182 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. nr 90, poz. 557 ze zm.), zwanej dalej w skrócie k.k.w., w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Stosownie zaś do art. 182 § 2 kkw., organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.
Z przytoczonym przepisem art. 182 § 2 k.k.w. koresponduje treść art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, który należy traktować jako rozwinięcie ww. regulacji. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
Z przytoczonych przepisów wynika zatem, że to sąd karny - a nie organ administracji - orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, określając jednocześnie jakiego rodzaju pojazdów zakaz dotyczy i dopiero to orzeczenie sądu karnego stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień kierowcy w orzeczonym zakresie przez właściwy organ administracji.
Konkludując, organ administracji nie może rozszerzyć, ani zawęzić orzeczonego przez sąd zakazu. Stanowisko o konieczności ścisłego respektowania przez organ administracji ram orzeczonego przez sąd powszechny środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, zostało potwierdzone przez Sąd Najwyższy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt I KZP 29/13).
Stanowisko to w pełni podziela także orzekający w niniejszej sprawie Sąd.
Stąd też orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów, do kierowania którymi konieczne jest posiadanie prawa jazdy kategorii B i cofnięcie uprawnień kierowcy w tym zakresie, nie może być przesłanką odmowy wydania prawa jazdy uprawniającego do kierowania pojazdami C i CE jeżeli kierowca wcześniej posiadał już takie uprawnienia i nie utracił ich na skutek wyroku karnego.
Tym bardziej jeżeli w wyroku tym - tak jak w przedmiotowej sprawie - wyraźnie wskazano, że kierowca zachowuje te uprawnienia.
Dokonując wykładni przepisów ustawy o kierujących pojazdami, przy uwzględnieniu ww. konkluzji, wskazać należy, że wykładnia ta będzie spójna z zasadą praw nabytych oraz z wynikającą z k.k. i k.k.w. kompetencją sądów karnych, jedynie w przypadku przyjęcia, że art. 12 ust. 2 cyt. ustawy nie ma zastosowania wobec kierowców, którzy starają się o wydanie wtórnika prawa jazdy. A zatem dokumentu potwierdzającego utrzymanie przez nich uprawnień do kierowania pojazdami określonych rodzajów, przy uwzględnieniu treści wydanego wobec nich prawomocnego wyroku skazującego.
Dokonując interpretacji art. 12 ustawy o kierujących pojazdami Sąd ma zatem na względzie całość regulacji, a nie tylko poszczególne jej zapisy. Jak wskazano wyżej w ocenie Sądu z samego faktu, że ustawodawca wyraźnie nie określił, iż przepisu art. 12 nie stosuje się do osób już posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami nie można wywodzić, że ustawodawca nie stosuje rozróżnienia odnośnie wymogów, jakie musi spełnić osoba ubiegająca się o prawo jazdy, których wcześniej nie posiadała lub które utraciła, od wymogów określonych dla osób uprawnienia takie posiadających. Należy bowiem wskazać, iż zgodnie z art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jednakże stosownie do art. 103 ust. 4 powołanej ustawy, przytoczonego przepisu nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 (gdy podstawą cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami było ponowne przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie 5 lat od dnia wydania skierowania na kurs reedukacyjny, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lit. a oraz popełnienie w okresie próbnym trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji). W tych przypadkach, zgodnie z art. 104 ustawy o kierujących pojazdami, osoba, w stosunku do której została wydana decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami może uzyskać uprawnienie do kierowania pojazdami po ponownym spełnieniu wszystkich wymagań stawianych osobom po raz pierwszy ubiegającym się o uprawnienie do kierowania pojazdem. Zatem ustawodawca rozróżnia wymagania określone w stosunku do osób ubiegających się o prawo jazdy po raz pierwszy, od osób które takie uprawnienie już posiadają.
Podkreślić należy, że art. 104 ustawy o kierujących pojazdami wszedł w życie w dniu 19 stycznia 2013 r., jednakże zawiera on w sobie odniesienie do przepisów jeszcze nieobowiązujących, to jest wspomnianego art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3. (zgodnie z art. 139 ustawy przepis wejdzie w życie z dniem 4 stycznia 2016 r.). Niemniej, umożliwia on wnioskowanie a contrario, zgodnie z którym stwierdzić trzeba, że wymogi określone dla osób po raz pierwszy ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami nie mają i nie będą mieć zastosowania do osób, którym uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte między innymi w związku z orzeczeniem zakazu ich prowadzenia przez sąd (co wynika z braku powołania obowiązującego już art. 103 ust. 1 pkt 4 w treści art. 104 ustawy).
Oczywistym więc jest, że wymogi te nie będą mieć zastosowania do tych osób także w zakresie uprawnień, które nie zostały im cofnięte.
W świetle wcześniejszych rozważań pod pojęciem "osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy", o której mowa w art. 12 ust. 2 ustawy należy zatem rozumieć osobę, która dopiero ubiega się o wydanie prawa jazdy, a nie ma zastosowania do osób, które posiadają określone uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Takie rozumienie przepisu jest na poziomie systemowym zgodne z normą wyprowadzoną z art. 42 k.k., w sytuacji w której sąd pozbawił sprawcę uprawnień tylko do kierowania niektórymi kategoriami pojazdów.
Odmienna interpretacja prowadziłaby do niedopuszczalnego wniosku, że środek karny może być istotnie modyfikowany przez art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy oznaczałoby to, bowiem, że orzeczony przez sąd zakaz prowadzenia pojazdów określonych w prawie jazdy kategorii B na podstawie ustawy o kierujących pojazdami rozciągałby się także na pojazdy wymienione w prawie jazdy kategorii C. W istocie więc orzeczenie sądu stawałoby się iluzoryczne, gdyż surowsza dolegliwość byłaby tu niejako automatycznie wprowadzana przez ustawodawcę. Nie do przyjęcia jest rozumowanie, że dolegliwość owych skutków (wyznaczona w ustawie) będzie przekraczać dolegliwość odpowiadającego im środka karnego zawartego w rozstrzygnięciu sądu. Oznaczałoby to bowiem, że ustawodawca wkroczył nieproporcjonalnie daleko w zakres kognicji sądu, co budziłoby wątpliwości dotyczące zgodności rozważanych regulacji z Konstytucją.
Wskazane argumenty przekonują do tego, aby wyrażanie "osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy" w rozumieniu art. 12 ust 2 ustawy o kierujących pojazdami odnosić do podmiotu, który ubiega się o wydanie prawa jazdy potwierdzającego istnienie uprawnień, których nie posiadał w chwili prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie karne. W tym znaczeniu przepis ten przewiduje negatywne skutki skazania, ale nie ingerujące w zakres orzeczenia sądu i nie naruszające proporcji między sankcją orzeczoną przez sąd, a jej dalszymi konsekwencjami przewidzianymi ex lege przez ustawodawcę.
Orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów określonych w prawie jazdy kategorii B oznaczałby niemożność nabycia prawa do prowadzenia pojazdów wymienionych w prawie jazdy kategorii C w czasie obowiązywania zakazu. Jeżeli jednak skarżący takie uprawnienie posiadał w chwili wydawania prawomocnego wyroku karnego, to art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Powyższe uwagi znajdują potwierdzenie przy analizie funkcjonalnych aspektów rozważanych norm. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że art. 42 k.k. wyznacza faktyczną dolegliwość karną, jak również realizuje funkcję prewencyjną zakazu, która wyraża się w zapewnieniu bezpieczeństwa na drogach. Ustawa o kierujących pojazdami, stanowiąc akt administracyjny, którego zasadniczym celem jest regulacja problematyki technicznej sfery ruchu drogowego w odniesieniu do kierujących pojazdami, dopiero wtórnie może być rozpatrywana jako akt powołany w celu realizacji funkcji prewencyjnej w zakresie bezpieczeństwa na drogach między innymi w stosunku do sprawców przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.
Podsumowując, organ dokonał wykładni rozszerzającej art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami i de facto - poprzez odmowę wydania prawa zady - pozbawił skarżącego uprawnienia do prowadzenia pojazdów nie objętych zakazem orzeczonym przez sąd karny.
Zatem uznać należy, że organ administracji w niedopuszczalny sposób zmodyfikował zakres orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów, wkraczając tym samym w kompetencje sądu karnego.
Należy przy tym wskazać, że skarżący nie może ponosić ujemnych konsekwencji faktu, że dokument prawa jazdy twierdza zbiorczo uprawnienia do kierowania pojazdami różnych kategorii. Na skutek działań organu administracji skarżący pomimo posiadania uprawnień do kierowania pojazdami ciężarowymi nie mógł faktycznie z nich korzystać.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 146 § 1 ustawy p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność czynności starosty z dnia 21 listopada 2013 r. nr [...].
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a.
Na zasadzie art. 153 p.p.s.a Sąd wskazuje, że wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Rozpoznając wniosek skarżącego o wydanie prawa jazdy organ uwzględni wskazania sądu co do właściwej wykładni i zastosowania przepisów ustawy o kierujących pojazdami.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło