I GZ 517/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2216/13 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. W. i J. W. – O. s.c. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 24 września 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił Dyrektorowi Izby Celnej w W. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, w sprawie ze skargi M. W. i J. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd administracyjny w W. odrzucił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w W. z uwagi na uiszczenie wpisu od tego środka odwoławczego po terminie do dokonania tej czynności. W dniu 14 sierpnia 2014 r. pełnomocnik organu złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej wskazując, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wpłynęło do organu w dniu 16 czerwca 2014 r. W związku z przyjętym w organie obiegiem dokumentów zarządzenie wpłynęło do Wydziału Prawnego Izby Celnej w W. w dniu 18 czerwca 2014 r. i w tym samym dniu zostało ono przekazane celem sporządzenia wniosku o zabezpieczenie środków do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Z uwagi na okoliczność, że wniosek został sporządzony w przeddzień Bożego Ciała jego formalna akceptacja nie mogła zostać bezzwłocznie zrealizowana. Wniosek został formalnie zaakceptowany w dniu 23 czerwca 2014 r. i zgodnie z dalszą wewnętrzną procedurą został przekazany do Naczelnika Wydziału Finansowo - Księgowego, który ostatecznie wydaje polecenie dokonania przelewu określonemu pracownikowi. Przelewu kwoty wpisu od skargi kasacyjnej dokonano w dniu 25 czerwca 2014 r. Termin realizacji przelewu określony na dzień 25 czerwca 2014 r., a nie na dzień 23 czerwca 2014 r. wynikał z oczywistej omyłki pracownika sporządzającego wniosek o zabezpieczenie środków, który określił w nim ostateczną datę wykonania przelewu właśnie na dzień 25 czerwca 2014 r. Błędne określenie daty było spowodowane przyjęciem daty wpływu zarządzenia do Wydziału Prawnego, a nie do kancelarii ogólnej Izby Celnej w W.. Sąd I instancji przywołując treść przepisów art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) oraz powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące uchybienia terminu i przesłanek jego przywrócenia, stwierdził, że omyłka pracownika organu obciąża organ i nie wyłącza jego winy w uchybieniu terminu. Powoływanie się przez organ na skrócenie terminu w związku z przypadającym w terminie do wykonania zarządzenia o uiszczeniu wpisu, świętem nie przemawiało w ocenie Sądu I instancji za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Dyrektor Izby Celnej w W. zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że okoliczności przytoczone we wniosku o przywrócenie terminu, wskazujące na brak winy w nie uiszczeniu wpisu od skargi kasacyjnej w terminie zakreślonym przez Sąd, nie stanowiły okoliczności usprawiedliwiających przywrócenie terminu, podczas gdy prawidłowa ocena całokształtu okoliczności niniejszej sprawy uzasadniała uwzględnienie wniosku na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Podnosząc ten zarzut organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie Dyrektorowi Izby Celnej w W. terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 2 p.p.s.a. strona domagająca się przywrócenia terminu, w pismie zawierającym taki wniosek powinna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z klarownej treści powołanych przepisów wynika, że zasadniczą, dla możliwości przywrócenia przez sąd uchybionego przez stronę terminu, jest kwestia co najmniej uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Mając na uwadze treść przywołanych przepisów w pełni podzielić należy ocenę wniosku Dyrektora Izby Celnej w W. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, jakiej dokonał Sąd I instancji. Powoływane w tym wniosku okoliczności mające przemawiać za brakiem winy organu w uchybieniu terminu do uiszczenia opłaty od wniesionego środka odwoławczego nie mogły być potraktowane jako świadczące o braku jego winy w niedochowaniu terminu zakreślonego w wezwaniu z dnia 9 czerwca 2014 r. Jak bowiem trafnie wskazał Sąd I instancji powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone na tle przywołanych przepisów, za brak winy uważa się sytuację gdy strona nie miała możliwości przezwyciężenia niezależnych od niej okoliczności powodujących niemożność dotrzymania terminu do dokonania określonej czynności. Natomiast za zawinienie strony, poza podjętymi przez nią czynnościami lub zaniechaniem podjęcia odpowiednich czynności wynikiem, których doszło do uchybienie terminu, uważa się również zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw. Dotyczy to również zatrudnionych przez stronę pracowników. Brak było wobec tego podstaw do uznania, że braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej należno upatrywać w istniejących w organie procedurach, opisanych tak we wniosku, jaki i w zażaleniu, a które co podkreślił jego autor nie mogły zostać pominięte. Fakt istnienia określonych, ścisłych procedur w ramach struktur organizacyjnych organu czy jakiejkolwiek innej jednostki organizacyjnej bądź osoby prawnej nie ma jakiegokolwiek wpływu dla oceny braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a., albowiem jak wskazano brak winy wynika z okoliczności wpływających na możliwość podjęcia określonych czynności w terminie, niezależnych od strony. Za okoliczność niezależną od strony nie może być uznany sposób organizacji pracy poszczególnych pracowników lub całych komórek w ramach struktury jednostki bądź jednostek organizacyjnych strony, bez względu na stopień jej formalizacji. Procedury bądź sposób organizacji pracy powinien być bowiem dostosowane tak aby zmierzały do uzyskania konkretnych celów lub wypełnienia określonych obowiązków w sposób niewadliwy. Uchybienie, jak w niniejszej sprawie, wynikłe z przyjętych procedur działania lub błędu pracownika są de facto uchybieniami pracodawcy, obciążającego swymi konsekwencjami wyłącznie tego pracodawcę - stronę. Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, że powołanie się na wewnętrzne procedury nie mogło odnieść oczekiwanego przez organ skutku powodującego uznanie, że nie ponosił on winy w uchybieniu terminu do opłacenia wniesionej skargi kasacyjnej. Nie mały one bowiem charakteru niezależnych od organu okoliczności uniemożliwiających dochowanie terminu do dokonania opisanej czynności. Za brakiem winy organu w uchybieniu terminu nie przemawia podnoszona okoliczność wystąpienia świąt (dnia świątecznego wolnego do pracy) w okresie przypadającym w terminie do uiszczenia opłaty. Również w tym zakresie prawidłowo Sąd I instancji uznał, że okoliczność ta nie miała żadnego wpływu dla stwierdzenia niezawienienia w uchybieniu terminu. Wnoszący skargę kasacyjną organ jako organ administracji państwowej powinien mieć szczególną świadomość wpływu dni ustawowo wolnych od pracy na bieg terminów, w szczególności tych o charakterze nieprzekraczalnym, oraz możliwość ich ewentualnego przedłużenia. Tym samym znając datę końcową do skutecznego dokonania czynności i wiedząc, że w trakcie biegu terminu przypada dzień wolny (święto) organ powinien podjąć czynności niezbędne do zachowania terminu. Bezzasadnie wobec poczynionych wywodów organ podniósł w zażaleniu, że Sąd I instancji dokonał błędnej oceny przedstawionych we wniosku okoliczności, a tym samym błędnie zastosował art. 86 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.