I SA/Wa 2003/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej J. N. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J.N złożyła skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...], którą to decyzją utrzymana została w mocy decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012r. nr [..] odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczania przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 1960r. nr [...] oraz poprzedzającego go orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] października 1959r. nr [...] Powyższa decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Orzeczeniem z dnia [...] października 1959 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] orzekło o wywłaszczeniu między innymi nieruchomości położonej w W. dzielnica [...], działka oznaczona na planie nr [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej własność spadkobierców A.N. – H. N., B. N. oraz L. N.. Decyzją z dnia [...] marca 1960 r. nr [...] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych, po rozpatrzeniu odwołania H.N., utrzymała w mocy ww. orzeczenie z dnia [...] października 1959 r. Pismem z dnia 22 września 2008 r. J. N (następczyni prawna po L. N. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego W. z dnia [...] lipca 2003 r. sygn. akt [...]) wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 1960 r. nr [...] oraz poprzedzającego ją orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] października 1959r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości o powierzchni [...] m (punkt trzeci orzeczenia). Wnioskodawczyni wskazywała na brak ustalenia przez organy obu instancji rzeczywistego stanu prawnego wywłaszczonej nieruchomości oraz brak ustalenia udziałów przysługujących współwłaścicielom w prawie własności tej nieruchomości. Podnosiła również, że wszelka korespondencja była kierowana do H. N.. W aktach brak jest dowodu doręczenia zawiadomień oraz decyzji do B. N. oraz L. N. Tymczasem H. N. nie miała statusu strony w przedmiotowym postępowaniu, gdyż nie przysługiwał jej tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, a jedynie prawo dożywotniego użytkowania. Zdaniem skarżącej orzeczenie o wywłaszczeniu rażąco naruszało art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. wobec nieustalenia, jakie prawa rzeczowe obciążające nieruchomość zostają utrzymane, co miało istotne znaczenie z uwagi na treść postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po A. N.. Zarzucono także brak szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego (art. 22 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 3 ust.1), bowiem organ nie przeprowadził żadnej oceny złożonego wniosku o wywłaszczenia. Nie zbadał czy zachodzi rzeczywista potrzeba jego przeprowadzenia (niezbędność) oraz czy występują przesłanki uzasadniające dokonanie wywłaszczenia. Pismem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazał ww. wniosek Ministrowi Infrastruktury do rozpatrzenia według właściwości. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 1960r. oraz poprzedzającego ją orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] października 1959r. w części dotyczącej punktu trzeciego o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w W. dzielnica [...], działka oznaczona na planie nr [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej własność spadkobierców A. N. – H. N., B. N. oraz L. N.. Pismem z dnia 9 lipca 2012r. J. N. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...]. We wniosku ponownie podniosła zarzut braku negocjacji ze współwłaścicielami wywłaszczonej nieruchomości, uczynienie stroną postępowania osoby, której nie przysługiwały prawa rzeczowe do nieruchomości. Decyzją z [...] czerwca 2013r., znak [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje z dnia [...]czerwca 2012 roku. J.N. złożyła skarga na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. znak [...] Zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez wadliwe utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy naruszenia prawa w postępowaniu wywłaszczeniowym winny prowadzić do uznania tej decyzji za nieważną, jako wydaną z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez wadliwe nie stwierdzenie wydania decyzji wywłaszczeniowych z rażącym naruszeniem prawa: pomimo braku przeprowadzenia rokowań ze współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości o dobrowolne odstąpienie nieruchomości przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, co stanowiło rażące naruszenie art. art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, na skutek wadliwego zaakceptowania braku przeprowadzenia w postępowaniu wywłaszczeniowym rokowań ze współwłaścicielami, pomimo że nie występowały żadne szczególne okoliczności mogące to uzasadniać ani w decyzji nie została przytoczona podstawa prawna takiego odstąpienia, co winno być uznane za rażące naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, przez wadliwe uznanie, że brak pisemnego powiadomienia współwłaścicieli wywłaszczanej nieruchomości o wszczęciu postępowania oraz o wyznaczonym terminie rozprawy administracyjnej a nadto uznanie za stronę tego postępowania osobę uprawnioną z tytułu dożywocia, które nie stanowi ograniczonego prawa rzeczowego, co winno być traktowane jako rażące naruszenie art. 16 ust. 1 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, przez wadliwą ocenę, że występowały w sprawie okoliczności uzasadniające ogłoszenie o rozprawie administracyjnej i wymóg powiadomienia został spełniony, gdy tymczasem w trakcie postępowania organ dowiedział się o spadkobiercach oraz mógł ustalić ich adresy, a zatem stanowiło to rażące naruszenie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, przez wadliwą ocenę kompletności kwestionowanych orzeczeń co do treści wymaganego rozstrzygnięcia oraz rzetelności uzasadnienia faktycznego i prawnego, co uznane winno być za rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wnosił o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów, niezależnie od zarzutów skargi należało stwierdzić nieważność decyzji organów obu instancji. Należy podkreślić, że w odpowiedzi na pismo [...] z dnia [...] czerwca 2011r. Biuro Geodezji i Katastru podało, że opisanej w orzeczeniu o wywłaszczeniu nieruchomości nr [...] z dnia [...] października 1959r. jako działka Nr [...] o pow. [...] m2 odpowiadają obecnie: cześć działki [..] z obrębu [...] część działki [...] z obrębu [...], część działki [...] z obrębu [..], część działki [...] z obrębu [...], część działki [..] z obrębu [...], cześć działki [...] z obrębu [...], część działki [...] z obrębu [...]. Użytkownikiem wieczystym działki: nr [...] i [...] jest firma pod nazwą "G. Spółka z ograniczona odpowiedzialnością Spółka komandytowa", działki nr [...] - firma "GI Spółka z ograniczona odpowiedzialnością Spółka komandytowa", działki [..]- firma "[...]. Spółka z ograniczona odpowiedzialnością Spółka komandytowa", działki nr [...]- firma "10 G. Spółka z ograniczona odpowiedzialnością Spółka komandytowa". Zatem użytkownikiem wieczystym w/w działek powstałych z nieruchomości objętej orzeczeniem z dnia [...] października 1959r. są cztery odrębne podmioty wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego pod odrębnymi numerami (pismo z dnia 13 czerwca 2011r., dane z Centralnej Informacji KRS). Organy przyjęły natomiast, że z uwagi na użytkowanie wieczyste ww. działek stroną w postępowaniu administracyjnym jest jeden podmiot "G. Spółka z ograniczona odpowiedzialnością Spółka komandytowa". Należy zważyć, że podmiot taki nie jest użytkownikiem wieczystym wspomnianych działek, nie figuruje również w Krajowym Rejestrze Sądowym. Figuruje natomiast, GI Spółka z ograniczona odpowiedzialnością, która również nie jest użytkownikiem wieczystym ww. działek (dane z Centralnej Informacji KRS). Zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2008r. II OSK 674/07 wskazał, że w przypadku gdy jako stronę oznaczona podmiot, który nie był i nie może być stroną postępowania, bowiem postępowanie nie dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku, to taka decyzja jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. W tym stanie rzeczy na skutek ujawnionego i opisanego powyżej rażącego naruszenia prawa, w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), Sąd stwierdził nieważność obu decyzji. Ponadto, wobec dostrzeżonych podstaw do stwierdzenia nieważności, niemożliwa była na obecnym etapie ocena zarzutów merytorycznych skargi. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w oparciu o treść art.200 p.p.s.a.