II OSK 3226/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-04-17
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Wojciech Mazur, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może żądać od pełnomocnika będącego adwokatem przedłożenia oryginału pełnomocnictwa, jeśli do akt sprawy zostało złożone przez niego uwierzytelnione przez siebie pełnomocnictwo, a organ ma wątpliwości co do jego autentyczności?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, w przypadku wątpliwości co do autentyczności podpisu mocodawcy na pełnomocnictwie, może żądać urzędowego poświadczenia podpisu strony, zgodnie z art. 33 § 3 k.p.a. Nie może jednak żądać przedłożenia oryginału pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnik będący adwokatem uwierzytelnił odpis tego pełnomocnictwa zgodnie z przepisami prawa. W takiej sytuacji, żądanie przedłożenia oryginału pełnomocnictwa stanowi naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a stwierdzenie niedopuszczalności odwołania z tego powodu jest nieprawidłowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania wniesionego przez G.T.M. Organ odwoławczy uznał odwołanie za niedopuszczalne, ponieważ pełnomocnik strony nie przedłożył oryginału pełnomocnictwa, mimo że dołączył do akt uwierzytelnioną przez siebie kopię. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił to postanowienie, uznając je za wadliwe. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez [...] Sp. z o.o. od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 kwietnia 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant asystent sędziego Marta Romanowska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Krakowie Ewy Baran sprawy ze skargi kasacyjnej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 247/14 w sprawie ze skargi G.T. M. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie na rzecz G.T.M. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. II SA/Kr 247/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyniku rozpoznania skargi G.T.M., uchylił postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki decyzją z dnia [...] maja 2013 r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.), orzekł o nienałożeniu na [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową, rozbudową i nadbudową budynku przy ul. S. w Krakowie, działka nr A obr. 12 Śródmieście z przeznaczeniem na hotel, stwierdzając jednocześnie, że ww. roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem.
Odwołanie od tej decyzji złożył G.T.M. reprezentowany przez pełnomocnika.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., działając na podstawie art. 134 i art. 123 w związku z art. 140 i 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "k.p.a."), stwierdził niedopuszczalność odwołania G.T.M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie Powiat Grodzki z dnia [...] maja 2013 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że pełnomocnik strony składającej odwołanie pismem z dnia 20 września 2013 r. został wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniesionego odwołania poprzez przedłożenie oryginału, urzędowo poświadczonego lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa udzielonego przez stronę postępowania, w imieniu której pełnomocnik złożył odwołanie. W wezwaniu organ wyjaśnił, że pełnomocnictwo dołączone do odwołania stanowi dokument, który w części daty (06 VI 2013 r.) i podpisu mocodawcy jest kserokopią. Pismem z dnia 4 października 2013 r. pełnomocnik strony przekazał poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię udzielonego mu pełnomocnictwa. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że adwokat sam może uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa, jednakże porównanie otrzymanego dokumentu ze złożonym do akt wymienionym wcześniej pełnomocnictwem wskazuje, iż poświadczenia za zgodność z oryginałem dokonano na kserokopii pełnomocnictwa załączonego do odwołania, a zatem sporządzonej z dokumentu będącego tylko w części dokumentem oryginalnym (odręczny zapis dotyczący zakresu pełnomocnictwa), natomiast w części daty i podpisu mocodawcy - wyłącznie kserokopią. W związku z tym, organ działając na podstawie art. 50 § 1 i art. 76a § 4 k.p.a., mając uzasadnione wątpliwości związane z faktem, iż uwierzytelniona za zgodność z oryginałem kserokopia pełnomocnictwa nie została sporządzona z oryginału, pismem z dnia 25 października 2013 r. wezwał pełnomocnika strony do przedłożenia do wglądu oryginału dokumentu pełnomocnictwa, z którego sporządzono uwierzytelnioną za zgodność kserokopię. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik substytucyjny ustanowiony w sprawie pismem z dnia 5 listopada 2013 r. wezwał organ odwoławczy do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie wezwania z dnia 25 października 2013 r., zaś kolejnym pismem z dnia 7 listopada 2013 r. wniósł dokument pełnomocnictwa zawierający pod skopiowaną treścią zakresu udzielonego pełnomocnictwa oryginalny podpis mocodawcy. Mając na uwadze powyższe działanie strony, organ uznał, że termin na uzupełnienie braków odwołania wskazany w wezwaniu z dnia 20 września 2013 r. upłynął bezskutecznie w dniu 4 października 2013 r., co nakazywało stwierdzić niedopuszczalność złożonego odwołania.
W skardze na powyższe postanowienie G.T.M. zarzucił Małopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Krakowie naruszenie przepisów procesowych przez ich błędną wykładnię i zastosowanie prowadzące do wezwania do przedłożenia oryginału pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi w sprawie, którego poświadczona za zgodność kopia została złożona do akt postępowania.
Uwzględniając skargę G.T.M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, wydając zaskarżone postanowienie, naruszył przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, wskutek czego błędnie orzekł o niedopuszczalności odwołania w sytuacji, gdy odwołanie to zostało wniesione prawidłowo, a organ odwoławczy powinien rozpoznać je merytorycznie.
Uzasadniając przyjęte stanowisko, Sąd I instancji wyjaśnił, że wniesione w kontrolowanym postępowaniu odwołanie zostało sporządzone przez adwokata, jednak dołączono do niego jedynie niepotwierdzoną za zgodność kopię pełnomocnictwa (data i podpis mocodawcy), w której odręcznie wpisano zakres pełnomocnictwa. Sąd zaznaczył, że uprawnienie do uwierzytelnienia pełnomocnictwa przez adwokata, któremu pełnomocnictwo to zostało udzielone, znajduje oparcie nie tylko w art. 33 § 3 k.p.a., ale również wynika z przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146 poz. 1188). W myśl art. 4 ust. 1b tej ustawy adwokat ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis adwokata, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie również godzinę dokonania czynności. W ocenie Sądu, kopia pełnomocnictwa potwierdzona za zgodność z oryginałem, złożona do akt sprawy w dniu 4 października 2013 r., spełniała warunki wskazane w art. 33 k.p.a. i w sposób prawidłowy dokumentowała fakt udzielenia adwokatowi pełnomocnictwa przez stronę do działania w postępowaniu administracyjnym. Jeżeli organ kwestionował podpis strony na okazanym odpisie, mógł na podstawie art. 33 § 3 k.p.a. zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Tego jednak organ rozpoznający sprawę nie uczynił, natomiast błędnie wezwał adwokata strony do przedłożenia do wglądu oryginału pełnomocnictwa, z którego sporządzono uwierzytelnioną za zgodność z oryginałem kserokopię w terminie 7 dni na podstawie art. 76a k.p.a. Wezwanie to było – jak przyjął Sąd I instancji - wadliwe, albowiem art. 76a k.p.a. nie ma zastosowania do dokumentu pełnomocnictwa - dotyczy on postępowania dowodowego, nie zaś dokumentów wskazujących na umocowanie do działania w imieniu strony. W stosunku do pełnomocnictwa zastosowanie powinien znaleźć art. 33 k.p.a., który wyłącza zastosowanie przepisów rozdziału 4 działu II kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, nie miał więc racji Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego twierdząc, że pełnomocnictwo (bądź też jego kopia) jest dla organu dokumentem w rozumieniu art. 76 k.p.a., którego wiarygodność organ administracji ocenia, mając na uwadze treść art. 76a i art. 80 k.p.a. Tym bardziej błędne było powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na art. 76 k.p.a., dotyczący dokumentów urzędowych.
Sąd I instancji zwrócił również uwagę na to, że wezwanie z dnia 25 października 2013 r. nie wskazywało skutków prawnych jego niewypełnienia w terminie. W istocie nie wiadomo było w jakim trybie organ nadzoru budowlanego zwrócił się do pełnomocnika strony. O ile bowiem w dalszym ciągu utrzymywał, że pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sprawy jest wadliwe, powinien jako podstawę wezwania wskazać art. 64 § 2 k.p.a. Skoro pismo nie precyzowało, jakie niekorzystne skutki prawne może wywołać niewypełnienie wezwania dla strony, to nie mogło doprowadzić do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanowieniem wydanym w dniu [...] grudnia 2013 r.
Skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożyła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Zaskarżonemu wyrokowi spółka zarzuciła, stosownie do art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że do odwołania G.T.M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia [...] maja 2013 r. został dołączony dokument będący ważnie udzielonym pełnomocnictwem w rozumieniu art. 33 § 2 k.p.a. i w rezultacie uwzględnienie skargi, podczas gdy winna ona ulec oddaleniu,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie naruszył przepisy art. 33 § 3 k.p.a. i 76a k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, podczas gdy do takiego naruszenia nie doszło i w rezultacie uwzględnienie skargi, podczas gdy winna ona ulec oddaleniu,
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a poprzez błędne przyjęcie, że strona odwołująca się od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia [...] maja 2013 r. nie została pouczona o skutkach niewykonania wezwań Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2013 r. oraz [...] października 2013 r. i w rezultacie uwzględnienie skargi, podczas gdy winna ona ulec oddaleniu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej spółka podniosła, że na podstawie oględzin dokumentu załączonego do odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki i określonego jako pełnomocnictwo można stwierdzić w sposób zupełnie oczywisty, że znajdujące się na nim oświadczenia zostały najprawdopodobniej złożone w różnym czasie (o czym może świadczyć fakt, że dokument ten w części stanowi kserokopię), a także przez różne osoby (o czym może świadczyć różny charakter pisma składającego się na podpis, a także na sprecyzowanie treści udzielonego pełnomocnictwa). Tym samym w okolicznościach sprawy należało powziąć w pełni uzasadnioną wątpliwość, czy podpis złożony na wspomnianym dokumencie nie był podpisem in blanco, który dopiero w późniejszym czasie został uzupełniony o treść nadaną mu przez inną osobę. Wątpliwości te mogły zostać rozwiane jedynie poprzez żądanie przedłożenia oryginału pełnomocnictwa, nie zaś poprzez weryfikację autentyczności widniejącego pod nim podpisu. Jeżeli załączone do odwołania od ww. decyzji umocowanie powstało w ten sposób, że pełnomocnik sam uzupełnił treść pełnomocnictwa na kserokopii pisma podpisanego przez mocodawcę in blanco, należało stwierdzić, czego nie zauważył Sąd I instancji, że nie istniał w obrocie prawnym oryginalny dokument pełnomocnictwa. Skarżąca spółka zauważyła, że obowiązujący porządek prawny nie zna pełnomocnictwa do działania w nieograniczonym zakresie, taka czynność prawna jest na ogólnych zasadach (art. 58 k.c.) uznawana za nieważną, ponieważ jej dopuszczenie prowadziłoby do zbyt daleko idącego uzależnienia mocodawcy od osoby trzeciej. Z tego względu obowiązek sprecyzowania treści udzielonego pełnomocnictwa był kluczowy z punktu widzenia jego weryfikacji przez organy administracyjne. Mając to na uwadze, rozpatrzenie przez organ odwołania wniesionego przez pełnomocnika skarżącego stanowiłoby naruszenie obowiązujących zasad procedury administracyjnej wskutek dopuszczenia do występowania za stronę podmiotu (pełnomocnika), co do którego organ nie mógł - wobec nieprzedstawienia pełnomocnictwa - dokonać oceny, czy jest on do reprezentacji należycie umocowany. Rozważania Sądu I instancji koncentrujące się na treści art. 33 § 3 k.p.a. pomijają uzasadnione wątpliwości co do faktu istnienia ważnego umocowania dla pełnomocnika w dacie wniesienia odwołania i przy przyjęciu, iż do udzielenia pełnomocnictwa w ogóle nie doszło, są prawnie irrelewantne. Wbrew stanowisku prezentowanemu przez Sąd I instancji, wnoszący skargę kasacyjną zauważył, że organ odwoławczy nie mógł zażądać od odwołującego się przedłożenia urzędowego poświadczenia podpisu strony, o którym mowa w art. 33 § 3 zd. 3 k.p.a. Pomiędzy przepisami art. 33 § 3 zd. 2 k.p.a. i art. 33 § 3 zd. 3 k.p.a. bynajmniej nie zachodzi tego rodzaju relacja, w której brak ziszczenia się przesłanek pierwszego z nich, prowadzi do aktualizacji przesłanek drugiego.
Z uwagi na fakt, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji pełnomocnik skarżącego zastrzegł jednoznacznie wniesienie odwołania w imieniu swojego mocodawcy, organ miał obowiązek wezwać go o przedłożenie oryginału pełnomocnictwa. Należy podkreślić, że obowiązek ten znajdował swoją podstawę nie tylko w powoływanym przez organ przepisie art. 76a § 4 k.p.a., ale przede wszystkim wynikał on już bezpośrednio z art. 33 § 3 zd. 1 k.p.a. Skoro bowiem organ prawidłowo ustalił, że adwokat J.L. nie przedłożył w trybie art. 33 § 3 zd. 2 k.p.a. skutecznie dokumentu pełnomocnictwa (co do którego można byłoby ponad wszelką wątpliwość stwierdzić jego zgodność z oryginałem), tym samym na gruncie obowiązującej regulacji, mógł on wykazać swoje umocowanie jedynie w sposób przewidziany w art. 33 § 3 zd. 1 k.p.a. - o czym zresztą został przez organ prawidłowo pouczony. Skarżąca spółka wskazała jednocześnie, że skoro zgodnie z art. 76a § 3 k.p.a. zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem ma charakter dokumentu urzędowego, to nie ma racji Sąd I instancji przyjmując, że przepis art. 76a k.p.a. nie ma zastosowania do dokumentu pełnomocnictwa.
Wbrew również ocenie Sądu I instancji, w wezwaniu z 20 września 2013 r. organ odwoławczy - działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. - prawidłowo wyznaczył odwołującemu siedmiodniowy termin na uzupełnienie braku formalnego odwołania. Organ wyraźnie pouczył przy tym odwołującego, że nieusunięcie powyższego braku spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania. Nie sposób zgodzić się jednocześnie z Sądem I instancji o tym, że w wezwaniu z dnia 25 października 2013 r. nie wskazano skutków prawnych jego niewypełnienia, skoro w treści tego wezwania przytoczono art. 64 k.p.a., a samo wezwanie skierowane zostało do profesjonalnego pełnomocnika.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną G.T.M. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako nieposiadającej uzasadnionych podstaw. W piśmie z dnia 22 grudnia 2014 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, odnosząc się do stanowiska zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wskazała na niewłaściwość praktyki polegającej na uzupełnianiu we własnym zakresie pełnomocnictwa "udzielanego" przez mocodawcę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Zasadniczy zarzut, jaki został sformułowany w rozpoznawanej skardze kasacyjnej, odnosi się do przeprowadzenia przez Sąd I instancji wadliwej oceny skuteczności czynności procesowej polegającej na złożeniu przez pełnomocnika skarżącego pełnomocnictwa w toku postępowania odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wnoszącego skargę kasacyjną jednakże nie podziela, uznając, że ustalenia poczynione przez Sąd I instancji w odniesieniu do wskazanej kwestii procesowej (stwierdzenia umocowania pełnomocnika G.T.M.) były prawidłowe, co skutkowało przyjęciem, że postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie stwierdzające niedopuszczalność odwołania zostało wydane z naruszeniem art. 33 § 3 k.p.a.
W świetle art. 33 § 3 k.p.a., pełnomocnik strony jest zobowiązany dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. W odniesieniu do wskazanej normy w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że warunkiem skuteczności czynności procesowej podjętej przez pełnomocnika jest jego umocowanie do działania w sprawie w imieniu mocodawcy. Udzielenie pełnomocnictwa, aby mogło wywrzeć właściwe mu skutki, w świetle przyjętej w postępowaniu zasady pisemności (art. 14 § 1 k.p.a.), musi zostać uzewnętrznione poprzez dołączenie do akt dokumentu potwierdzającego fakt udzielenia pełnomocnictwa podmiotowi, który działa w imieniu strony. Podkreślenia wymaga jednocześnie, że zwięzłość regulacji dotyczących pełnomocnictwa w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym również przyjęcie, iż w sprawach określonej kategorii organ może nie żądać pełnomocnictwa dla wykazania, że dana osoba działa na rzecz osoby reprezentowanej, wskazuje na to, że zamiarem ustawodawcy było odformalizowanie wymagań odnoszących się do działania w postępowaniu administracyjnym za pośrednictwem pełnomocnika (por. wyrok NSA z 4 lipca 2006 r. sygn. II OSK 941/05; wyrok NSA z 19 listopada 2010 r. sygn. II OSK 1753/09). Wzgląd na ten fakt powoduje, że organ administracji, kwestionując umocowanie danej osoby w sprawie do działania w imieniu innej, jest zobowiązany szczegółowo i wyczerpująco wyjaśnić swoje wątpliwości w odniesieniu do przedłożonego dokumentu mającego wykazać umocowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ powinien obalić założenie, że osoba przedstawiająca pełnomocnictwo do działania w imieniu mocodawcy pozostaje umocowana w sprawie. Ciężar wykazania, że tak nie jest – w świetle regulacji instytucji pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym – ciąży na organie prowadzącym postępowanie (por. wyrok NSA z 24 października 2014 r. sygn. I OSK 1663/13). W rozstrzyganej sprawie brak zamieszczenia na dokumencie pełnomocnictwa oryginału podpisu strony składającej odwołanie prawidłowo skutkował wezwaniem pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego tego pisma poprzez przedłożenie oryginału lub urzędowo poświadczonego albo uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa udzielonego przez stronę. Podstawę prawną takiego wezwania stanowił art. 64 § 2 k.p.a. W związku z tym, że pełnomocnik skarżącego, odpowiadając na ww. wezwanie, przy piśmie z dnia 4 października 2013 r. przedłożył uwierzytelnione przez siebie pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego do działania w jego imieniu w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przed Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Krakowie, uznać należało, że dokonana w imieniu skarżącego czynność w postaci złożenia odwołania, podpisanego przez pełnomocnika, była objęta udzielonym pełnomocnictwem. W świetle wymagań stawianych pełnomocnikowi strony przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego odnoszących się do wymogu przedłożenia dokumentu, z którego wynika fakt umocowania pełnomocnika do reprezentowania strony, pełnomocnik skarżącego, uwierzytelniając w przypisanej formie (art. 4 ust. 1b ustawy – Prawo o adwokaturze) odpis udzielonego mu pełnomocnictwa, wykazał swoje umocowanie. Należy przypomnieć, że celem uwierzytelniania dokumentu pełnomocnictwa przez uprawniony do tego podmiot jest uzyskanie wystarczającego poziomu pewności, że dokument, będący przedmiotem uwierzytelnienia, jest zgodny z oryginałem. Poświadczenie za zgodność z oryginałem nie jest równoznaczne z poświadczeniem autentyczności podpisu mocodawcy, stąd organ - w wyznaczonym przez ustawodawcę zakresie - może żądać od pełnomocnika urzędowego poświadczenia podpisu strony na pełnomocnictwie. Powyższe zasady odnoszące się do wykazania umocowania pełnomocnika, jak też weryfikacji podpisu mocodawcy mają charakter wiążący, stąd organ, dysponując uwierzytelnionym pełnomocnictwem, nie może podważać poprawności działania pełnomocnika, wymagając, by jego umocowanie zostało wykazane poprzez przedłożenie oryginału pełnomocnictwa stanowiącego przedmiot czynności uwierzytelnienia. Nakładając na pełnomocnika skarżącego tego rodzaju obowiązek, organ dopuścił się, jak prawidłowo przyjął Sąd I instancji, naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem podstawy prawnej zobowiązania do przedstawienia oryginału pełnomocnictwa nie mógł stanowić tak art. 33 § 3 zd. 1 k.p.a., jak również art. 50 w związku z art. 76a § 4 k.p.a. Z art. 76a § 4 k.p.a., co nie budzi wątpliwości, wynika uprawnienie organu prowadzącego postępowanie do żądania przedstawienia przez stronę (do wglądu) oryginału dokumentu. Powyższy przepis jest jednakże przepisem odnoszącym się co do zasady do dokumentów mieszczących się w pojęciu dokumentów mogących stanowić dowód w sprawie. Nie mógł on mieć zastosowania do pełnomocnictwa, uwzględniając że regulacja przewidziana w art. 33 § 3 k.p.a. ma w powyższym zakresie charakter regulacji szczególnej normującej w sposób autonomiczny czynności procesowe organu łączące się ze stwierdzeniem, że przedłożone pełnomocnictwo nie może stanowić podstawy ustalającej istnienie umocowania pełnomocnika do działania w postępowaniu. Zwrócić uwagę należy na to, że w kodeksie postępowania administracyjnego w sposób czytelny rozdzielono obowiązek
przedstawienia urzędowego poświadczenia podpisu strony na uwierzytelnionym dokumencie będącym pełnomocnictwem (art. 33 § 3 k.p.a.) od żądania przedstawienia oryginału dołączanego do akt innego uwierzytelnionego dokumentu (art. 76a § 4 k.p.a.). W aktach sprawy znajduje się oryginał pełnomocnictwa udzielonego adw. J.L. przez G.T.M. (k. 334) oraz pismo skarżącego z dnia 7 listopada 2013 r., w którym odnosi się on do wątpliwości organu co do istnienia upoważnienia i jego zakresu (k. 327),, co nakazywało przyjąć, że kwestia umocowania pełnomocnika skarżącego w kontrolowanej sprawie nie powinna budzić wątpliwości w stopniu nakazującym zwrócenie się do pełnomocnika skarżącego o przedstawienie urzędowego poświadczenia podpisu strony. Powyższe prowadzi do wniosku, że jak niewadliwie przyjął Sąd I instancji, niewywiązanie się przez pełnomocnika skarżącego z dyspozycji art. 76a § 4 k.p.a. nie mogło stanowić wystarczającej podstawy do uznania, że wniesione odwołanie było niedopuszczalne, albowiem pochodziło od podmiotu nieuprawnionego (art. 134 k.p.a.).
Mając na uwadze wskazane względy, Naczelny Sad Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło