III SA/Wa 2380/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-25
Skład orzekający: Jarosław Trelka, Dariusz Kurkiewicz, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki kapitałowej odpowiada solidarnie za zaległości podatkowe spółki, jeśli złożył rezygnację z funkcji, ale nie została ona ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym i nie podjęto uchwały o jego odwołaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli członek zarządu złożył rezygnację z funkcji, to do momentu ujawnienia tej rezygnacji w Krajowym Rejestrze Sądowym lub podjęcia uchwały o jego odwołaniu, nadal jest traktowany jako członek zarządu w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, zwłaszcza jeśli nadal podpisywał dokumenty spółki. Brak ujawnienia rezygnacji w odpowiednim czasie oraz brak wykazania przesłanek egzoneracyjnych skutkuje odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej Z. S. jako członka zarządu K. Sp. z o.o. za zaległości spółki w podatku VAT za okres od maja do grudnia 2007 r. Skarżący twierdził, że złożył rezygnację z funkcji członka zarządu w dniu 2 kwietnia 2007 r. Organy podatkowe uznały, że Skarżący nadal pełnił funkcję członka zarządu do 7 lipca 2008 r., co potwierdzały podpisywane przez niego dokumenty spółki oraz uchwała o jego odwołaniu. Egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, a Skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, sędzia WSA Aneta Lemiesz, Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2014 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2007 r. oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego W.decyzją z dnia [...] października 2012 r. orzekł o solidarnej ze spółką i drugim członkiem zarządu odpowiedzialności podatkowej Z. S. (dalej "Strona" lub "Skarżący"), członka zarządu K. Sp. z o.o. z siedzibą w W., za zaległość podatkową spółki z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2007 r.
W odwołaniu Skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji zarzucając Organowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, tj.: art. 116 § 1, § 2 oraz § 4, art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 123 § 1, art. 124, art. 187 § 1, art. 201 § 1 pkt 2 oraz art. 210 § 1 pkt 6. Organz, zdaniem Skarżącego, nieprawidłowo ocenił stan faktyczny odnośnie kwestii pozostawania przez niego członkiem zarządu spółki w okresie, za który orzeczono odpowiedzialność, oraz kwestię związaną z terminem, w jakim powinien zostać złożony wniosek o ogłoszenie upadłości spółki.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji.
Organ odwoławczy podkreślił, iż aby orzec o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki konieczne jest: 1) ustalenie pozytywnych przesłanek takiej odpowiedzialności, tj. bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej wobec spółki oraz upływ terminu płatności zobowiązania podatkowego w okresie pełnienia przez tę osobę funkcji członka zarządu, oraz 2) ustalenie braku przesłanek negatywnych, tzn. brak wniosku o upadłość (układ) zgłoszonego we właściwym czasie, a także brak wykazania, że niezgłoszenie takiego wniosku wynika z przyczyn niezawinionych przez członka zarządu, albo w końcu, że istnieje mienie, z którego organ może zaspokoić zaległości spółki.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał następnie, że w sprawie wypełniony został warunek w zakresie dopuszczalności wszczęcia postępowania w stosunku do osoby trzeciej, wynikający z art. 108 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. określił K. sp. z o.o. zobowiązanie podatkowe w od towarów i usług za 2007 r. w prawidłowej wysokości. Decyzja ta została doręczona spółce w dniu 4 lutego 2011 r.
Według Dyrektora Izby Skarbowej z akt sprawy wynikało, że Skarżący w okresie przypadającym na terminy płatności ww. zobowiązań spółki w podatku od towarów i usług pełnił funkcję członka zarządu spółki. Organ wyjaśnił, odnosząc się do zarzutu Skarżącego odnośnie prawidłowości ustalenia okresu, w którym Skarżący pozostawał członkiem zarządu spółki, iż w wyniku przeprowadzonego dodatkowego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w dniu 23 lutego 2012 r. wraz z rezygnacją Skarżącego z dnia 2 kwietnia 2007 r. do Sądu rejestrowego złożony został protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 7 lipca 2008 r., które uchwałą nr 1 z dnia 7 lipca 2008 r., na podstawie art. 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych oraz umowy spółki, odwołało Skarżącego z funkcji członka zarządu.
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył również, że protokół kontroli rozpoczętej w dniu 16 listopada 2009 r. nie wskazywał, wbrew twierdzeniom Naczelnika Urzędu Skarbowego, na czynny udział Skarżącego w czynnościach kontroli w charakterze członka zarządu spółki. Strona wymieniona została jedynie w przedmiotowym protokole na stronie 3 w rubryce B.5 jako osoba reprezentująca kontrolowany podmiot. Brak natomiast w treści protokołu informacji o udziale Skarżącego w czynnościach kontrolnych, jak również brak jest jego podpisu na ostatniej stronie protokołu. Ponadto w toku prowadzonego postępowania organ odwoławczy uzyskał z Sądu Rejonowego XV Wydział Gospodarczy z akt spraw o sygn. XV [...] i XV [...] kopię pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 kwietnia 2013 r., z którego wynika, iż uchwałę w zakresie odwołania Skarżącego z funkcji członka zarządu z dnia 7 lipca 2008 r. ZUS uzyskał w trakcie przeprowadzonej kontroli doraźnej w 2009 r. Powyższe pismo stanowi kolejny element materiału dowodowego, który, zdaniem Organu, uwiarygodnia okoliczność skutecznego odwołania Skarżącego z funkcji członka zarządu w dniu 7 lipca 2008 r.
W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż chociaż wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym w zakresie wykreślenia Skarżącego został dokonany dopiero w dniu 6 marca 2012 r., konstytutywnym momentem ustania mandatu Skarżącego jako członka zarządu K. Sp. z o.o. był dzień jego odwołania z funkcji członka zarządu spółki, tj. 7 lipca 2008 r.
Podsumowując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że Skarżący w terminie płatności zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia za 2007 r. był członkiem zarządu spółki. Spełniona została zatem pierwsza przesłanka odpowiedzialności za zaległości podatkowe.
Dyrektor wskazał ponadto, że decyzją z dnia 17 października 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. orzekł o solidarnej odpowiedzialności pozostałego członka zarządu spółki – M. S. za ww. zaległość podatkową.
Organ odwoławczy wskazał także, że w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego podjął próbę zajęcia rachunku bankowego w kilkunastu bankach. W odpowiedzi na dokonane zajęcia banki poinformowały, iż nie prowadzą rachunków dla spółki. Zajęcie w N. S.A. okazało się skuteczne, jednak w odpowiedzi na zajęcie bank poinformował o zbiegu egzekucji administracyjnych w odniesieniu do prowadzonego przez bank rachunku bankowego K. Sp. z o.o. Pozostałe zajęcia rachunków bankowych dokonane w ramach ww. zajęcia okazały się nieskuteczne - banki poinformowały, iż nie prowadzą rachunku na rzecz zobowiązanego podmiotu. Zajęcie w B. S.A. okazało się skuteczne, jednak bank poinformował o braku środków pieniężnych na rachunku bankowym zobowiązanego podmiotu oraz o zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż niezależnie od egzekucji zaległości podatkowej spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził także wszczęte we wcześniejszych latach postępowania egzekucyjne, w trakcie których podejmował działania mające na celu zaspokojenie zobowiązań wobec Skarbu Państwa należnych od spółki, m. in.: 1) wezwał prezesa zarządu K. Sp. z o.o. do udzielenia informacji w zakresie majątku spółki. Przedmiotowe wezwanie powróciło do Organu jako niepodjęte przez adresata po uprzednim dwukrotnym awizowaniu, 2) zwrócił się do naczelników urzędów skarbowych w kraju z wnioskiem o pomoc w uzyskaniu informacji w zakresie posiadanego przez spółkę majątku, 3) wystąpił do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z wnioskiem o udzielenie informacji w zakresie pojazdów zarejestrowanych na spółkę. W wykonaniu powyższego wniosku Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców poinformowała, iż na spółkę zarejestrowane są: przyczepa lekka, rok produkcji 2008 r., naczepa ciężarowa KOGEL, rok produkcji 1998 r., ciągniki samochodowe IVECO, rok produkcji 1998 r., ciągnik samochodowy IVECO, rok produkcji 1999 r. W dniu 28 czerwca 2011 r. został ustanowiony zastaw skarbowy na ww. ruchomościach spółki, 4) z raportu poborcy skarbowego wynika, iż K. Sp. z o.o. nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem w W., przy ul. [...], oraz nie wynajmuje pod wskazanym adresem lokalu od 5 lat, 5) zwrócił się do Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych o udzielenie informacji w zakresie zlokalizowania nieruchomości mogących stanowić własność zobowiązanej spółki. Pismem z dnia 10 listopada 2010r. Centralna Informacja Ksiąg Wieczystych poinformowała, iż w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz Elektronicznym Rejestrze Ksiąg Wieczystych nie odnaleziono podmiotu K. Sp. z o.o.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że z uwagi na wymienione powyżej okoliczności wykazujące na bezskuteczność egzekucji z majątku spółki Sąd Rejonowy w W., postanowieniem sygn. akt [...] z dnia 4 lipca 2012 r., umorzył toczące z wniosku Dyrektora Izby Celnej w W., min. przy udziale Naczelnika Urzędu Skarbowego W., postępowanie w zakresie wyznaczenia organu egzekucyjnego wobec zbiegu egzekucji administracyjnych i sądowych prowadzonych wobec spółki.
Okoliczność bezskuteczności egzekucji wobec majątku K. Sp. z o.o. potwierdzają również znajdujące się w aktach rejestrowych spółki postanowienia komornika sądowego M.W. z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt KM 964/09, jak również postanowienia komornika sądowego M. B., sygn. [...], KM [...] z dnia 6 grudnia 2010 r., umarzające postępowanie egzekucyjne z wniosku wierzycieli spółki wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji.
Według Organu wystąpiła więc druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, wymieniona w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.
W odniesieniu do kwestii przesłanek egzoneracyjnych Organ odwoławczy zauważył, iż w sprawie zostało wykazane występowanie stanu niewypłacalności, o którym mowa w art. 11 ustawy z dnia z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.). Wskazał, że w przeciągu całego okresu od powstania ww. zaległości podatkowych do dnia odwołania Skarżącego z funkcji członka zarządu, spółka w sposób trwały zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań podatkowych. Ustalono, iż spółka począwszy od stycznia 2006 r. do dnia odwołania Skarżącego z funkcji członka zarządu nie wykonywała w terminie swoich zobowiązań o przymusowym charakterze jednocześnie względem dwóch wierzycieli należności publicznoprawnych tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zaliczanych do drugiej kategorii zaspokojenia, zgodnie z art. 342 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego. Z uwagi więc na niezłożenie wniosku o upadłość spółki we właściwym czasie oraz niewykazanie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy Skarżącego, nie wypełnił on dwóch pierwszych z wymienionych w art. 116 Ordynacji podatkowej przesłanek egzoneracyjnych.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał również, że Skarżący nie wykazał wystąpienia ostatniej z przesłanek wyłączających solidarną ze spółką i pozostałym członkiem zarządu odpowiedzialność podatkową, nie wskazał bowiem składników mienia spółki, z których egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie w całości ww. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 116 § 1, § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej przez wadliwe zastosowanie przepisu oraz niezbadanie istotnych dla sprawy okoliczności, które to naruszenie skutkowało nieprawidłową subsumpcją przepisów,
2) art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak zbadania całego materiału dowodowego w sprawie, w tym w szczególności nieuzasadnione próby przeczenia faktom wskazanym przez Stronę, bez wystarczającego materiału dowodowego udowadniającego tezy przeciwne stawiane przez Organ,
3) art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak zawieszenia postępowania, gdy w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym badane były okoliczności istotne dla sprawy,
4) art. 120 i art. 121 §1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób rażąco naruszający zaufanie do organów podatkowych, w szczególności poprzez pomijanie korzystnych dla Strony dowodów, wyciąganie bezpośrednich konsekwencji dla Skarżącego z zaniechań spółki,
5) art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji bez jej należytego poparcia przepisami prawa,
6) art. 2 w związku z art. 61 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji na podstawie rażąco naruszającej zaufanie do organów podatkowych interpretacji stanu faktycznego.
Według Skarżącego Organy błędnie ustaliły skład zarządu w poszczególnych miesiąca roku 2007 oraz wadliwie ustaliły moment jego rezygnacji z funkcji członka zarządu. Według Skarżącego w sprawie doszło do nieznajdującego podstawy w przepisach prawa przyjęcia, że po złożeniu rezygnacji pełnił on funkcję członka zarządu. W ocenie Strony rezygnacja stanowi dowód sam w sobie i z dniem 2 kwietnia 2007 r. przestał Stronę wiązać obowiązek reprezentowania spółki. Skarżący wyjaśnił, że ani on, ani drugi ze wspólników, M. S., nie mieli świadomości, że poza rezygnacją nie jest konieczne podjęcie uchwały w sprawie odwołania członka zarządu z jego funkcji.
Skarżący podniósł, iż w związku z niepełnieniem funkcji członka zarządu od kwietnia 2007 r. nie widział konieczności wykazania przesłanek egzoneracyjnych. Wskazał jednak, iż próba taka została przez niego podjęta poprzez wskazanie na toczące się przed Sądem Rejonowym W. sprawy o sygn. XV [...], [...]. W jego ocenie w przypadku, gdy w postępowaniach tych zostanie ustalone, na jaki dzień istniały przesłanki ogłoszenia upadłości, będzie to kluczowe dla możliwości ewentualnego orzeczenia o jego odpowiedzialności podatkowej. Ponadto wskazał, że przesłanki zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości należą do kategorii obiektywnych i powinny być rozpatrywane zgodnie ze stanem wiedzy obowiązanych do dokonania tej czynności podmiotów, na moment, w którym powstały zobowiązania podatkowe spółki. Podejmowane przez Skarżącego po 2 kwietnia 2007 r. czynności w imieniu spółki, tj. podpisywanie dokumentów do Sądu Rejestrowego, wynikało tylko z tego, że zażądał tego ten Sąd. Dokumenty te dotyczyły tylko tego okresu, w którym Skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki.
Skarżący uznał także, iż nie mógł wiedzieć o nierzetelności dostawców paliwa dla spółki, gdyż ta okoliczność została ujawniona dopiero później, w decyzjach określających spółce wysokość zobowiązania podatkowego.
Reasumując Skarżący stwierdził, że skoro nie był członkiem zarządu spółki od dnia 2 kwietnia 2007 r., nie może odpowiadać za zobowiązania spółki powstałe po tym okresie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie.
W zaskarżonej decyzji zasadnie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w W., że dla skutecznego przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na osobę trzecią art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga wystąpienia wskazanych przesłanek pozytywnych oraz braku przesłanek negatywnych. Rzeczą organów jest wykazanie powstania zaległości w dacie, kiedy dana osoba pełniła funkcję członka zarządu, a także wykazanie bezskuteczności egzekucji względem samej spółki. Z kolei rzeczą osoby, na którą organ zamierza przenieść odpowiedzialność, jest wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość (układ), albo że niezgłoszenie takiego wniosku wynika z przyczyn niezawinionych przez członka zarządu, albo w końcu, że istnieje mienie, z którego organ może zaspokoić zaległości spółki.
Zasadniczy spór niniejszej sprawy dotyczył tego, czy w dacie, w której powstały zaległości spółki K. Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r., Skarżący był członkiem jej zarządu. Na to pytanie Organy prawidłowo odpowiedziały twierdząco, zaś stanowisko Skarżącego, zaprezentowane w odwołaniu i w skardze, jest nieprzekonujące.
W skardze zawarte zostało sformułowanie, że "...w aktach rejestrowych Spółki w Sądzie Rejonowym W. złożone zostało pismo o rezygnacji Z. S. z funkcji członka zarządu.". Jednocześnie w skardze potwierdzono fakt, że pismo to nie zostało zgłoszone w Sądzie rejestrowym aż do dnia 23 lutego 2012 r. – Skarżący potwierdzając zaniechanie spółki w tym zakresie podjął jedynie polemikę z Organami podatkowymi w kwestii prawnego znaczenia nieujawnienia rezygnacji wobec Sądu rejestrowego, który wskutek tego nie dokonał stosownego wpisu negatywnego. Skarżący to zaniechanie uznał za irrelewantne prawnie. Otóż Sąd orzekający w niniejszej sprawie zauważa, że Organy ostatecznie nigdy nie przywiązywały zasadniczego, prawnego znaczenia do wspomnianego zaniechania spółki, nie twierdziły, iż Skarżący pełnił de iure funkcję członka zarządu aż do lutego 2012 r., lecz z owego zaniechania i ujawnienia pisma wobec Sądu rejestrowego dopiero w 2012 r. wywodziły wniosek natury faktycznej, że pismo to w rzeczywistości nie powstało bądź nie zostało złożone spółce w dniu 2 kwietnia 2007 r. Do tego bowiem wniosku należy sprowadzić stanowisko Organów w niniejszej sprawie – skoro uznały, że Skarżący przestał pełnić swoją funkcję dopiero w dniu 7 lipca 2008 r., to jednocześnie odmówiły mu wiary co do zapewnień, że rezygnację złożył już w kwietniu 2007 r. W ocenie Sądu ten pogląd Organów jest prawidłowy, nie narusza on zasad logicznego rozumowania, wnioskowania, nie narusza zasad doświadczenia życiowego oraz wiedzy, czyli tych kryteriów oceny dowodów, do których odwołuje się art. 191 Ordynacji podatkowej.
Przyznać jednak należy, że w stanowisku Dyrektora Izby Skarbowej występuje pewna sprzeczność, gdyż z jednej strony potwierdza on deklaratoryjny charakter wpisu do rejestru, ale z drugiej strony odwołuje się do kategorii faktycznego pełnienia obowiązków członka zarządu oraz faktycznego figurowania w rejestrze, co miałoby wskazywać na pełnienie funkcji członka zarządu spółki kapitałowej w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji. Pomijając tę sprzeczność stanowisko Organu jest jasne – swoją funkcję Skarżący przestał pełnić dopiero w lipcu 2008 r.
Jak wynika z akt rejestrowych spółki, które w niniejszej sprawie słusznie uznano za podstawowe źródło ustaleń faktycznych, po 2 kwietnia 2007 r. Skarżący sygnował wiele dokumentów spółki jako członek jej zarządu. W dniu 30 czerwca 2008 r. jako członek zarządu podpisał sprawozdanie z działalności spółki za rok 2007. Z uchwały tej nie wynika przy tym, aby ograniczała się ona tylko do okresu 1 stycznia - 2 kwietnia 2007 r., lecz dotyczy całego roku 2007. W dniu 30 maja 2008 r. Skarżący podpisał jako członek zarządu informację dodatkową do sprawozdania finansowego za - ponownie cały - rok 2007. W dniu 31 marca 2008 r. Skarżący podpisał jako członek zarządu wprowadzenie do wspomnianego sprawozdania.
Z akt rejestrowych spółki wynika ponadto, że w dniu 26 lipca 2007 r. Sąd rejestrowy wezwał spółkę do złożenia sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności za 2006 r., podpisanego przez cały zarząd. Stanowisko Skarżącego dotyczące wykonania kolejnego wezwania (z września 2007 r.) oraz wykonania tego wezwania (z 14 września 2007 r.) sprowadzało się do argumentu, że podpisu Skarżącego wymagał Sąd rejestrowy. Trudno jednak uznać ten argument za przekonujący, skoro naturalną reakcją spółki na takie wezwanie Sądu, gdyby Skarżący istotnie zrezygnował ze swojej funkcji już w kwietniu 2007 r., powinno być niezwłoczne poinformowanie Sądu rejestrowego o tej rezygnacji i przesłanie do Sądu przedmiotowego pisma z 2 kwietnia 2007 r. Tymczasem Skarżący, podpisując się jako członek zarządu spółki, przesłał wymagane dokumenty.
Status Skarżącego jako członka zarządu potwierdza podjęcie uchwały o jego odwołaniu z dnia - dopiero – 7 lipca 2008 r. Gdyby rezygnacja istotnie została złożona w kwietniu 2007 r., podejmowanie tej uchwały byłoby niezrozumiałe i bezprzedmiotowe. Trudno natomiast uznać za przekonujący argument, według którego Skarżący nie wiedział, iż jego rezygnacja jest samoistnie skuteczna, lecz uważał, iż dla jej skuteczności wymagana jest jeszcze uchwała zgromadzenia wspólników. Skarżący był członkiem zarządu spółki kapitałowej, co wiąże się z wymogami wyższej, kupieckiej staranności. Oświadczenie polegające na złożeniu rezygnacji jest tymczasem elementarnym, prostym i powszechnie zrozumiałym, jednostronnym aktem woli. Jego przeciwieństwem jest właśnie odwołanie - jest ono aktem pochodzącym od podmiotu, w którego kompetencji leży odwołanie kogoś, kto zajmuje dane stanowisko lub funkcję. Skoro więc spółka, w której Skarżący był znaczącym wspólnikiem, podjęła uchwałę o jego odwołaniu z dniem 7 lipca 2008 r., to dla spółki, Skarżącego i drugiego wspólnika oczywiste widać było, że do dnia 7 lipca 2008 r. Skarżący był członkiem zarządu. Trudno przyjąć zaistnienie takiego zbiegu niekorzystnych okoliczności, iż żaden ze wspólników (drugi wspólnik – M. S. – był drugim członkiem zarządu) nie wiedział o samoistnej skuteczności rezygnacji Skarżącego w dniu 2 kwietnia 2007 r., choć obydwaj oni opatrywali swoimi podpisami wynikające z przepisów Kodeksu spółek handlowych dokumenty rejestrowe, sprawozdania z działalności oraz sprawozdania finansowe, czyli dokumenty, w związku z którymi wymagana jest wiedza większa, niż elementarna.
Powyższe prowadzi do wniosku, że pismo z 2 kwietnia 2007 r. nie zostało złożone spółce tego dnia. Dodatkowo wniosek ten wspiera ta istotna okoliczność, iż uchwała o odwołaniu Skarżącego z funkcji członka zarządu ujawniona zostało w trakcie kontroli przeprowadzanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w 2009 r. (pismo ZUS z dnia 3 kwietnia 2013 r.). Organ trafnie zauważył, że w tym czasie wobec spółki prowadzone były już liczne postępowania kontrolne i podatkowe. Pismo zawierające rezygnację z 2 kwietnia 2007 r. nadal nie zostało ujawnione na zewnątrz struktury spółki, co także pozwala zakwestionować stanowisko Skarżącego, że w tej dacie złożył rezygnację poprzez złożenie pisma na ręce drugiego członka zarządu spółki K..
Dyrektor Izby Skarbowej trafnie uznał, że stanowisko Skarżącego sprowadza się do zapewnień, iż 2 kwietnia 2007 r. złożył on rezygnację. Szereg okoliczności wyżej wskazanych temu faktowi jednak przeczy, a w tej sytuacji za zasadniczy problem niniejszej sprawy uznać należy ocenę dowodów, jakie zostały zgromadzone w sprawie. Skarżący oczekuje, że sygnowane przez niego dokumenty, podjęcie uchwały z 7 lipca 2008 r., niezgłoszenie rezygnacji w Sądzie rejestrowym na czas, niezrozumiale późne ujawnienie pisma z 2 kwietnia 2007 r., i to w okolicznościach, które wskazują na motywację powoływania się na to pismo jako próbę uniknięcia odpowiedzialności za stan rozliczeń publicznoprawnych spółki, nie będą uznane za przekonujący dowód statusu Skarżącego jako członka zarządu, a jego zapewnienie o rezygnacji, poparte pisemnym potwierdzeniem drugiego członka zarządu, będzie uznane za dowód takiej rezygnacji. Spełnienie takiego oczekiwania naruszałoby, w ocenie Sądu, wyżej wspomnianą zasadę swobodnej oceny dowodów. Przy czym potwierdzić należy, że zgłoszenie zmian w sądzie rejestrowym spółki prawa handlowego jest obowiązkiem tej spółki, a nie byłego członka jej zarządu, ale Organy w niniejszej sprawie nie zarzucały przecież Skarżącemu zaniechania tego obowiązku, lecz uznały jedynie, że gdyby Skarżący rzeczywiście złożył rezygnację w dniu 2 kwietnia 2007 r., za ewentualne niezgłoszenie wniosku o zmianę w KRS odpowiadałby M. S. Powtórzyć jednak należy, że niezgłoszenie tej zmiany na czas Organy potraktowały jako kolejną okoliczność wskazującą na brak rezygnacji w dniu 2 kwietnia 2007 r.
Przeprowadzony przez Sąd Wojewódzki na rozprawie dowód z wyroku Sądu Okręgowego w W., XVI Wydział Gospodarczy, z dnia [...] sierpnia 2012 r., sygn. XVI [...], zmierzał do zapoznania się ze stanowiskiem tego Sądu w kwestii daty rezygnacji Skarżącego z funkcji członka zarządu oraz do poznania ewentualnych dalszych faktów, wskazujących na tę datę. Sąd Okręgowy istotnie, jak wynika z tego wyroku, przyjął, że Skarżący złożył skuteczną rezygnację w dniu 2 kwietnia 2007 r., ale na tę okoliczność nie przywołał żadnych nowych faktów i dowodów, o których nie wiedział Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Wspomniany pogląd Sądu Okręgowego oczywiście nie wiązał Sądu w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, a należy dodatkowo podkreślić, że to, czy Skarżący złożył rezygnację w dniu 2 kwietnia 2007 r., było okolicznością niesporną w tamtym postępowaniu cywilnym, gdyż dochodzona przez powoda wierzytelność wobec Skarżącego powstała dopiero w październiku 2008 r. Skoro więc wobec Skarżącego jako pozwanego w tamtym postępowaniu cywilnym powództwo zostało oddalone, gdyż bezspornie nie był on członkiem zarządu już od lipca 2008 r., to ustalenia Sądu Okręgowego co do daty ustania funkcji członka zarządu (kwiecień 2007 r. czy lipiec 2008 r.) miały znaczenie marginalne.
Niezasadne są także pozostałe zarzuty skargi.
Art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej został skonstruowany w ten sposób, że ciężar wykazania negatywnych przesłanek przeniesienia odpowiedzialności obarcza członka zarządu spółki. Treść tego przepisu została Skarżącemu zakomunikowana w postanowieniu o wszczęciu postępowania, choć należy przypuszczać, że Skarżący, jako członek zarządu kapitałowej spółki prawa handlowego, i tak o treści tego przepisu wiedział. Informując Skarżącego o treści art. 116 § 1 Ordynacji Organ I instancji dochował zasady wynikającej z art. 121 § 1 Ordynacji.
Ze skargi wynika pogląd, iż obowiązkiem Organów było zawieszenie postępowania w celu uzyskania opinii biegłego co do daty wystąpienia przesłanek upadłości lub wystąpienia o układ. Otóż, po pierwsze, organy podatkowe w postępowaniu w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności mogą i powinny ustalać tę okoliczność samodzielnie. Po drugie jednak jest poza sporem, że wobec spółki nigdy nie zgłoszono wniosku o upadłość lub układ. Ustalanie daty wystąpienia przesłanek upadłości (układu) ma sens tylko wtedy, gdy wniosek o upadłość (układ) został zgłoszony, gdyż wtedy tylko może powstać spór co do tego, czy wniosek taki był spóźniony (czy zgłoszono go "...we właściwym czasie..."). Skoro w niniejszej sprawie wniosku nie zgłoszono, bezprzedmiotowe byłoby ustalanie tej daty.
Argumentacja Skarżącego w zakresie przesłanek egzoneracyjnych powinna raczej zmierzać do wykazania, że nie ponosił on winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub układ, ale Skarżący nie podjął nawet najmniejszej próby wykazania takiej okoliczności.
Skarżący nie kwestionował też nigdy oceny Organów, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. Organy tę okoliczność wykazały stanowczo i wyczerpująco, zaś Sąd - wobec barku zarzutów skargi w tym zakresie – podaje lakonicznie, że tę ocenę Organów podziela.
W końcu, odnosząc się do kwestii wiedzy Skarżącego co do rzetelności podmiotów, jakie dostarczały spółce paliwo, Sąd wyjaśnia, że ta kwestia nie może mieć żadnego znaczenia w postępowaniu w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności. Decyzje określające spółce zobowiązanie w związku z zakwestionowaniem tzw. pustych faktur mogły być przedmiotem odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego. W niniejszym postępowaniu Sąd analizować ich nie może.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło