I OZ 393/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt II SAB/Sz 9/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J.C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 23 maja 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił J.C. przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność jego skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z nadesłanych akt administracyjnych, jak i ze skargi, nie wynikało, czy skarżący wyczerpał wszystkie przysługujące mu w postępowaniu przed organem środki zaskarżenia, zatem Sąd zobowiązał skarżącego do wyjaśnienia niejasności w tym zakresie. Wprawdzie skarżący udzielił na wezwanie odpowiedzi pismem z dnia 5 marca 2014 r., jednakże w piśmie tym nie wykazał spełnienia warunku dopuszczalności skargi określonego w art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. Zdaniem Sądu wymienione przez stronę pisma nie mogą stanowić dowodu przesądzającego o wyczerpaniu środków zaskarżenia. Pisma, na które powołuje się skarżący, tj. z dnia 6 lutego 2014 r., z dnia 2 marca 2014 r., jak i z dnia 28 lutego 2014 r. stanowiły skierowane do sądu skargi lub wnioski. Z kolei pismo z dnia 25 lutego 2014 r. znajdujące się przy sprawie II KO 29/14 dotyczyło przekazania przez sąd skargi J.C. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie celem nadania jej biegu i udzielenia odpowiedzi na skargę. W ocenie Sądu, żadne ze wskazanych pism nie może być uznane za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 37 §1 K.p.a. Ponadto, do wskazanych pism nie załączono jakiegokolwiek pisma stanowiącego potwierdzenie złożenia w organie opisanego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia, a tym samym nie spełnił jednego z niezbędnych warunków do wniesienia skargi, co powodowało konieczność stwierdzenia jej oczywistej bezzasadności, uzasadniającej odmowę przyznania prawa pomocy. Zażalenie na to postanowienie wniósł J.C. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zawiera uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a", skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 37 § 1 stanowi, że środkiem zaskarżenia, który służy do zwalczania bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, jest zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zatem warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji jest uprzednie złożenie zażalenia bądź wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia, a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w bezczynności. Z kolei art. 247 P.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Okoliczność taka zachodzi, gdy bez potrzeby dokonania głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W rozpoznawanej sprawie nie ma organu wyższego stopnia nad Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Szczecinie, zatem skarżącemu przed wniesieniem skargi na bezczynność przysługiwał środek w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawa, który warunkował skuteczność wniesienia skargi. Pisma, na które powołuje się skarżący z dnia 6 lutego 2014 r. i z dnia 2 marca 2014 r. (skarga i wniosek), nie stanowiły wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, zatem nie można mówić o wyczerpaniu środków zaskarżenia, jakie służyły mu w administracyjnym toku instancji. Także pismo z dnia 25 lutego 2014 r. nie było wezwaniem, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę strony za niedopuszczalną, a to z kolei podstawę odmowy uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.