II SA/Bd 1567/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-03-25

Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Renata Owczarzak, Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności, jeśli orzeczenie o niepełnosprawności, które stanowi przesłankę do przyznania świadczenia, zostało wydane później i wskazuje inną datę powstania stanu wymagającego opieki?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności tylko wtedy, gdy orzeczenie o niepełnosprawności potwierdza istnienie stanu wymagającego opieki od tej daty lub wcześniej. Jeśli orzeczenie sądowe, które ustaliło niepełnosprawność, wskazuje późniejszą datę powstania stanu wymagającego stałej lub długotrwałej opieki, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje od tej późniejszej daty, nawet jeśli wniosek o ustalenie niepełnosprawności został złożony wcześniej.
Stan faktyczny
Skarżąca S.W. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności córki, argumentując, że spełniła wymogi formalne. Organy administracji przyznały świadczenie od daty późniejszej, wskazanej w orzeczeniu sądu powszechnego jako daty powstania stanu wymagającego opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że świadczenie przysługuje od momentu spełnienia wszystkich przesłanek, a nie od daty złożenia wniosku o niepełnosprawność, jeśli stan ten nie istniał wcześniej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 marca 2014r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2013r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza W. na podstawie art. 17 ust.1, ust. 3, ust. 4, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 1, 2, 2a i 3, art. 26 ust. 1, 2, 3, i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992) w pkt 1 przyznano S. W. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w kwocie 520 zł miesięcznie na okres od [...] maja 2013 r. do [...] czerwca 2013 r. W pkt 2 przyznano ww. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w kwocie 620 zł miesięcznie na okres od [...] lipca 2013 r. do [...]maja 2015 r. W odwołaniu S. W. zarzuciła organowi naruszenie art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych i wniosła o zmianę pkt 1 decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia [...] września 2012 r. do [...] czerwca 2013 r., a więc począwszy od momentu w którym strona złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności córki. Wskazała, że w dniu [...] września 2012 r. złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności swojej córki, a w dniu [...] lipca 2013 r. uprawomocniło się orzeczenie o niepełnosprawności – wyrok Sadu Rejonowego w T.. Następnie złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, co jej zdaniem wypełnia wszystkie kryteria określone art. 24 ust. 2a ww. ustawy. W jej opinii nie jest słusznym by z uwagi na trwające przez wiele miesięcy postępowanie administracyjne, a następnie sądowe miała otrzymywać świadczenie pielęgnacyjne za krótszy okres, iż ten wynikający z obowiązujących przepisów, tylko dlatego, że wcześniejsze badania lekarskie i oparte na nich orzeczenia były nieprawidłowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] na podstawie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że w sprawie wszystkie niezbędne przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zostały spełnione z dniem [...] maja 2013r. tj. wówczas gdy Sąd Rejonowy w T. ustalił, że w stosunku do córki S. W. zachodzi konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W ocenie SKO przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] maja 2013 r. jest prawidłowe, bowiem w okresie od [...] września 2012 r. (data złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności), a [...] maja 2013 r. (dzień poprzedzający początek terminu wskazanego w pkt 1 sentencji wyroku Sądu Rejonowego w T.) nie była spełniona przynajmniej jedna z przesłanek, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto organ wyjaśnił, że wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 24 ust. 2a ww. ustawy nie było aby wnioskodawcy przyznane zostało świadczenie pielęgnacyjne od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie niepełnosprawności w sytuacji gdy z orzeczenia bądź to organu administracji publicznej bądź orzeczenia sądu wynika, że niepełnosprawność powstała po dniu złożenia wniosku. W skardze S. W. wniosła o uchylenie decyzji SKO i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. Wskazała, że spełniła wszystkie wymogi formalne określone w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednak organy nie zastosowały tego przepisu opierając się jedynie na dacie wynikającej z wyroku Sądu Rejonowego w T., jako dacie od której może zostać jej przyznane świadczenie. W jej ocenie brzmienie art. 24 ust. 2a ww. ustawy wskazuje, że ustawodawca odróżnia wydanie orzeczenia o niepełnosprawności od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności. Okoliczność, że skarżąca uzyskała korzystne dla niej rozstrzygnięcie związane z niepełnosprawnością córki dopiero przed sądem powszechnym, w wyroku w którym określono, iż jedna z przesłanek determinuje przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zachodzi od dnia [...] maja 2013 r. nie oznacza, że przedmiotowe świadczenie winno być przyznane począwszy od dnia [...] maja 2013 r., gdyż o tym przesądza data złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności zgodnie z art. 24 ust. 2a ww. ustawy. W odpowiedzi na skargę SKO w T. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do przepisów art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja SKO z dnia [...] października 2013 r. nr [...] utrzymująca w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza W. decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]. W pkt 1 decyzji organu I instancji przyznano S. W. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w kwocie 520 zł miesięcznie na okres od [...] maja 2013 r. do [...] czerwca 2013 r. W pkt 2 przyznano ww. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w kwocie 620 zł miesięcznie na okres od [...] lipca 2013 r. do [...] maja 2015 r. Ustalony przez organ stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Spór między stronami budzi jedynie określony w pkt 1 decyzji organu I instancji termin na jaki ustalono skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Materialnoprawną przesłanką zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992) zwanej dalej "ustawą". Przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in matce, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z przepisu powyższego wynika jednoznacznie, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce dziecka, która zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności przy czym z orzeczenia tego wynikać musi konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Ustalenie prawa doświadczenia pielęgnacyjnego możliwe jest jedynie w przypadku kumulatywnego spełniania wszystkich przesłanek określonych ww. przepisie. Ponadto w art. 24 ust. 2 ustawy wskazano, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Z ust. 2a wskazanego artykułu wynika natomiast, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że orzeczeniem z dnia [...]grudnia 2012 r. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. uchylił orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] listopada 2012 r. i orzekł o zaliczeniu córki skarżącej do osób niepełnosprawnych. Następnie orzeczenie Wojewódzkiego Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. zmienione zostało wyrokiem Sądu Rejonowego w T. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2013 r. sygn. akt [...] w ten sposób, że stwierdzono wobec M. W., iż w okresie od [...] maja 2013 r. do [...] maja 2015 r. zachodzi konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Powyższe oznacza, że przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego spełnione zostały przez skarżącą z dniem [...] maja 2013 r. tj. ze wskazanym ww. wyroku Sądu Rejonowego w T. dniem, od którego zachodzi konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Sąd w pełni podziela stanowisko SKO o prawidłowym określeniu terminu w pkt 1 decyzji organu pierwszej instancji. Sąd nie podziela natomiast stanowiska skarżącej, iż termin ten określony winien być od dnia, w którym złożyła ona wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Zwrócić bowiem należy uwagę na fakt, iż w okresie od dnia złożenia tego wniosku, tj. [...] września 2012 r., do dnia [...] maja 2013 r. tj. dnia poprzedzającego początek terminu określonego w pkt 1 sentencji wyroku Sądu Rejonowego w T. skarżąca nie spełniała niezbędnej przesłanki stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skoro zgodnie z ww. wyrokiem Sądu Rejonowego w T. przed dniem [...] maja 2013 r. nie zachodziła konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, to przed tym dniem świadczenie nie przysługiwało. Kluczowe w rozpatrywanej sprawie jest bowiem, że zgodnie z ww. wyrokiem dopiero od [...] maja 2013 r. zachodzi konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W rozpatrywanej sprawie nie ma bowiem znaczenia dla określenia terminu od którego ustalono skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego fakt, że skarżąca wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności córki złożyła [...] września 2012 r., w sytuacji gdy z orzeczenia tego wynika, iż dopiero od dnia [...] maja 2013 r. u jej córki zachodzi konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wobec powyższego nie jest zasadnym stanowisko skarżącej, iż to na nią przerzuca się odpowiedzialność za przedłużające się postępowanie przed organami ds. orzekania o niepełnosprawności, a następnie przed sądem rejonowym. Prawidłowo organy uznały, że przedmiotowe świadczenie może być przyznane skarżącej dopiero od dnia, w którym spełniała on wszystkie przesłanki do jego przyznania. Niedopuszczalnym było by ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełniosprawności, bowiem przed dniem 14 maja 2013r. skarżąca nie spełniała przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 ustawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło