II SA/Go 51/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-03-26
Skład orzekający: Sławomir Pauter, Grażyna Staniszewska, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, ponownie rozpatrując sprawę po uchyleniu poprzednich decyzji przez sąd administracyjny, może wymierzyć kary pieniężne w znacznie wyższej wysokości, nie uzasadniając przyczyny tej zmiany stanowiska?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, ponownie rozpatrując sprawę po uchyleniu poprzednich decyzji przez sąd administracyjny, nie może nieuzasadnienie znacząco zwiększać wysokości wymierzanych kar pieniężnych. Taka zmiana stanowiska, bez wyjaśnienia przyczyn odstąpienia od pierwotnej oceny, narusza zasadę związania organu własnym rozstrzygnięciem (art. 110 k.p.a.) oraz zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a.), zwłaszcza gdy stan faktyczny i prawny sprawy nie uległ zmianie.Stan faktyczny
Spółdzielnia została ukarana karami pieniężnymi za naruszenie przepisów higieny środków spożywczych. Po uchyleniu decyzji przez WSA i NSA, organ I instancji ponownie rozpatrzył sprawę i wymierzył kary w znacznie wyższej wysokości niż w poprzednich decyzjach, które zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Spółdzielnia wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zasadę związania organu własnym rozstrzygnięciem oraz zasadę zaufania do organów państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Zielonej Górze z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] roku, nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii wymierzył Spółdzielni "M", będącej właścicielem Zakładu "R", Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny [...], karę pieniężną:
1) w wysokości 4000 zł za niespełnienie wymagań określonych w Rozporządzeniu (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, w załączniku II w rozdziale II pkt 1 lit. a), a polegające na tym, że stwierdzono, iż posadzka w pomieszczeniu produkcyjnym posiadała liczne ubytki w miejscach łączenia płytek posadzkowych, w magazynie środków chemicznych - przy kratce kanalizacyjnej - stwierdzono uszkodzone płytki posadzkowe, stwierdzono brak ciągłości powierzchni posadzki w tym miejscu;
2) w wysokości 4000 zł za niespełnienie wymagań określonych w Rozporządzeniu (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, w załączniku II w rozdziale II pkt 1 lit. b), a polegające na tym, że w pomieszczeniu pakowania mleka w proszku stwierdzono liczne pęknięcia powłoki ściennej (uszkodzone płytki naścienne);
3) w wysokości 4000 zł za niespełnienie wymagań określonych w Rozporządzeniu (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, w załączniku II w rozdziale II pkt 1 lit. c), a polegające na tym, że w pomieszczeniu wieży rozpyłowej na suficie stwierdzono łuszczącą się farbę;
4) w wysokości 4000 zł za niespełnienie wymagań określonych w Rozporządzeniu (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, w załączniku II w rozdziale II pkt 1 lit. d), a polegające na tym, że w górnej części pomieszczenia wieży rozpyłowej stwierdzono niezabezpieczony otwór nieczynnego wentylatora, umożliwiający gromadzenie
się zanieczyszczeń.
Decyzji powyższej organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na następujący stan faktyczny sprawy.
W dniach [...] września 2009 r., w ramach urzędowego nadzoru, Powiatowy Lekarz Weterynarii dokonał kontroli Zakładu "R", należącego do Spółdzielni "M", udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] września 2009r., do którego nie wniesiono uwag, ani zastrzeżeń.
Po rozpatrzeniu wyjaśnień strony oraz stwierdzeniu, że wymagania przepisów prawa żywnościowego, tj. art. 54 ust. 1 i ust. 2 pkt a) Rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, nie są w ww. zakładzie spełniane, decyzją z dnia [...] października 2009r. organ nakazał usunięcie stwierdzonych niezgodności, oznaczając terminy wykonania nałożonych obowiązków. Decyzja ta stała się ostateczna.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii nałożył na stronę dwie kary pieniężne w łącznej kwocie 15. 000 zł., w tym:
1.karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za niespełnienie wymagań określonych w Rozporządzeniu (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, w załączniku II w rozdziale II pkt 1 lit. a,b,c, d, a polegające na tym, że:
a) posadzka w posadzka w pomieszczeniu produkcyjnym posiadała liczne ubytki w miejscach łączenia płytek posadzkowych, w magazynie środków chemicznych - przy kratce kanalizacyjnej - stwierdzono uszkodzone płytki posadzkowe, stwierdzono brak ciągłości powierzchni posadzki w tym miejscu;
b) że w pomieszczeniu pakowania mleka w proszku stwierdzono liczne pęknięcia powłoki ściennej (uszkodzone płytki naścienne);
c) w pomieszczeniu wieży rozpyłowej na suficie stwierdzono łuszczącą się farbę;
d) w górnej części pomieszczenia wieży rozpyłowej stwierdzono niezabezpieczony otwór nieczynnego wentylatora, umożliwiający gromadzenie się zanieczyszczeń;
2. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niespełnienie wymagań określonych w Rozporządzeniu (WE) Nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i rady zał. III, zek. IX, rozdz. I, część III, ust. 5 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (DZ.UE. L. 04.139.55, z póżn. zm. oraz (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.U. UE L 139 z 30. 04. 2004 r.) polegających na tym, że:
a) w przypadku stwierdzenia pozostałości antybiotyków w mleku dostarczonym w dniu [...] .08. 2009 r., nr dostawy [...], podmiot nie przekazał tej informacji do PLW,
b) dostawa nr [...] mleko surowe w ilości 2050 l., w której stwierdzono antybiotyk, badaniem labolatoryjnym DELVOTEST, mimo posiadanej procedury postępowania z w.w. surowcem została zwrócona przez podmiot do producenta C.G..
Od powyższej decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. o nałożeniu kar pieniężnych strona wniosła odwołanie do Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, który decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii ponownie nałożył na stronę kary pieniężne w łącznej wysokości 15 000zł uwzględniając wytyczne płynące z decyzji Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lutego 2010 r. Powyższa decyzja organu I instancji utrzymana została w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., na którą strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
Wyrokiem z dnia 6 lipca 2011r., sygn. akt II SA/Go 241/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzje organów obydwu instancji, natomiast wyrokiem z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2162/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu I instancji.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ I instancji przytoczył fragmenty uzasadnień wyroków wydanych przez Sądy obu instancji i wskazał, że zgodnie z
art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest związany oceną prawną wyrażoną przez Sądy.
Organ podkreślił, że WSA w Gorzowie Wlkp. wskazał, że w decyzji należy jednoznacznie sformułować za jakie konkretnie naruszenia przepisów nałożono poszczególne kary, zaś w uzasadnieniu, oprócz przywołania odpowiednich przepisów i odniesienia ich do ustalonego stanu faktycznego, organ winien jeszcze wskazać, dlaczego uważa, że rozmiar kary w konkretnym przypadku, należy ustalić w taki, a nie inny sposób.
Mając na uwadze oceny prawne wyrażone w powyższych wyrokach, po ponownym przeanalizowaniu sprawy, Powiatowy Lekarz Weterynarii wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. odstąpił od wymierzenia stronie kar administracyjnych, określonych w punktach 2 i 3 decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r., a dotyczących nieprawidłowości związanych z postępowaniem związanym z dostawą mleka nr [...] w dniu [...] sierpnia 2009 r., w której stwierdzono pozostałości antybiotyków, albowiem wskutek zwrócenia przez stronę przedmiotowego mleka do gospodarstwa producenta, organ został pozbawiony możliwości jednoznacznego wyjaśnienia, czy i na jakim poziomie pozostawała zawartość (pozostałość) antybiotyków w mleku surowym, która dyskwalifikuje je do produkcji czy dystrybucji, tj. czy mleko z dostawy z dnia [...] sierpnia 2009 r. stało się surowcem kategorii 2 oraz, czy podlegało utylizacji zgodnie z obowiązującymi procedurami.
Natomiast odnośnie nałożonych decyzją kar administracyjnych organ podniósł, że został zobligowany przez Sądy do wymierzenia czterech odrębnych kar, do wskazania granic kar (ich dolnej i górnej wysokości) jakie obowiązują za poszczególne naruszenia istniejących wymogów, jak też - w ramach realizacji przysługującego mu w zakresie wymiaru kary uznania administracyjnego - wskazania kryteriów jakimi kierował się przy wymiarze każdej z nich oraz wyjaśnienia stronie, na którą jest nakładana kara czy zbliżona jest ona do górnych czy dolnych granic jej wymiaru i dlaczego nałożona została w takiej właśnie wysokości. Ponadto organ wskazał, że dla kwestii zasadności wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za nieprzestrzeganie określonych przepisami wymogów, bez znaczenia pozostaje fakt wykonania przez stronę nakazów, nałożonych inną decyzją administracyjną w celu doprowadzenia do zgodności z wymogami prawa np. stanu sanitarnego zakładu produkcyjnego. Okoliczności te zostały jednak wzięte przez organ pod uwagę przy określaniu wysokości poszczególnych kar pieniężnych. Co więcej, kierując
się wytycznymi WSA zawartymi w powyższym wyroku, w zakresie zastosowania właściwych przepisów dotyczących sankcji za niespełnienie wymagań wynikających z przepisów prawa, organ podał, że zastosował normy prawne obowiązujące w dacie kontroli, albowiem nic innego nie wynikało z przepisów przejściowych ustanowionych w nowych regulacjach prawnych.
Następnie Powiatowy Lekarz Weterynarii wskazał, że kontrola urzędowa przeprowadzona w dniu [...] września 2009 r, w Zakładzie "R", należącym do strony, produkującym produkty pochodzenia zwierzęcego, posiadającym status zakładu zatwierdzonego, udokumentowana protokołem, wykazała m.in. cztery rodzaje uchybień, za które należało wymierzyć kary pieniężne. Stwierdzono mianowicie, że posadzka w pomieszczeniu produkcyjnym posiadała liczne ubytki w miejscach łączenia płytek posadzkowych, posadzka w magazynie środków chemicznych miała uszkodzone płytki posadzkowe przy kratce kanalizacyjnej, stwierdzono brak ciągłości powierzchni posadzki w tym miejscu.Ujawnione uchybienia naruszały wymagania określone w Rozporządzeniu (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, w załączniku II w rozdziale II pkt 1 lit. a). Zatem kierując się treścią art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego oraz dyspozycją § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2006r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego Powiatowy Lekarz Weterynarii stwierdził, że jest zobligowany do wymierzenia stosownej kary pieniężnej.
Organ I instancji uznał za wystarczające i adekwatne wymierzenie kary w wysokości 4 000 zł, tj. w rozmiarze w nieznacznym stopniu przekraczającym dolną granicę zagrożenia za tego typu uchybienia. Organ podał, że ustalając wysokość kary pieniężnej wziął pod uwagę, że naruszenie wskazanych przepisów może mieć istotne znaczenie dla higieny żywności, duży rozmiar produkcji, a także rozmiar potencjalnego zagrożenia dla szerokiego kręgu odbiorców (konsumentów).Przy określaniu wysokości kary pieniężnej za przedmiotowe naruszenia organ uwzględnił, że brak spełnienia wymagań prawa żywnościowego stwarza możliwość kontaminacji czynników niebezpiecznych dla zdrowia ludzkiego w tym środowisku oraz możliwość przeniesienia szkodliwych czynników na produkt, co może bezpośrednio zagrażać zdrowiu konsumentów. Zatem, wpływ na wysokość wymierzonej kary miało uznanie, że stwierdzone w toku kontroli urzędowej uchybienia, tj. ubytki w powierzchni posadzek mogły powodować gromadzenie się wody lub środków myjących i dezynfekcyjnych uniemożliwiając utrzymanie właściwej higieny oraz obniżając skuteczność mycia i dezynfekcji. Mogło to mieć bezpośrednie oddziaływanie na jakość zdrowotną produkowanych w zakładzie środków spożywczych.
Dalej organ I instancji wskazał, że w pomieszczeniu pakowania mleka w proszku ujawniono liczne pęknięcia powłoki ściennej (uszkodzone płytki ścienne). Ujawnione uchybienia naruszały wymagania określone w Rozporządzeniu (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w załączniku II w rozdziale II pkt 1 lit. b). Organ uznał za wystarczające wymierzenie Spółdzielni kary pieniężnej w wysokości 4000 zł. Wpływ na wysokość wymierzonej kary miało uznanie przez organ, że stwierdzone w toku kontroli urzędowej uchybienia, tj. liczne pęknięcia powłoki ściennej (uszkodzone płytki ścienne) mogą stanowić zagrożenie dla jakości zdrowotnej produkowanych w zakładzie środków spożywczych, a także dla zdrowia potencjalnych konsumentów, m.in. poprzez możliwość dostania się odprysków z uszkodzonych ścian do produktu. Mogło to mieć bezpośredni wpływ na jakość zdrowotną produkowanych w zakładzie środków spożywczych. Wysokość kary pieniężnej ustalono w wymiarze uwzględniającym również znaczny rozmiar prowadzonej produkcji, a tym samym zasięg potencjalnego wpływu ilości produkowanych środków pożywczych na konsumentów, co oceniono jako okoliczność niekorzystną dla strony, oraz fakt, że wykazane w zakładzie uchybienia zostały stwierdzone po raz pierwszy, oraz że zakład szybko je usunął, wykonując zalecenia odrębnej decyzji nakazującej ich usunięcie, co z kolei uwzględniono na korzyść strony.
Kolejnym stwierdzonym przez Powiatowego Lekarza uchybieniem była łuszcząca się farba na suficie. Ujawnione uchybienie naruszało wymagania określone w Rozporządzeniu (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w załączniku II w rozdziale II pkt 1 lit. c). Wymierzając karę w wysokości 4 000 zł organ wskazał, że wpływ na wysokość kary miało uznanie, że łuszcząca się farba na suficie może stanowić miejsca predylekcyjne do tworzenia się ognisk gromadzenia
się kurzu, wilgoci, a także ułatwiać tworzenie się pleśni co znacznie pogarsza warunki higieniczno-sanitarne środowiska produkcyjnego i może stanowić zagrożenie dla potencjalnych konsumentów, m.in. poprzez możliwość dostania się strząśniętych cząstek łuszczącej się farby, brudu czy pleśni do produktu. Organ wskazał, że wysokość kary pieniężnej ustalił w wymiarze uwzględniającym znaczny rozmiar prowadzonej produkcji, a tym samym zasięg potencjalnego wpływu ilości produkowanych środków pożywczych na konsumentów, co ocenił jako okoliczność niekorzystną dla strony, oraz fakt, że wykazane w zakładzie uchybienia zostały stwierdzone po raz pierwszy, oraz że zakład szybko je usunął, wykonując zalecenia odrębnej decyzji nakazującej ich usunięcie, co z kolei uwzględniono na korzyść strony.
Następnie organ podał, że w trakcie kontroli w górnej części pomieszczenia wieży rozpyłowej stwierdził niezabezpieczony otwór nieczynnego wentylatora, który umożliwia gromadzenie się zanieczyszczeń, co narusza wymagania określone w Rozporządzeniu (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w załączniku II w rozdziale II pkt 1 lit. d).
Ustalając karę w wysokości 4 000 zł organ wziął pod uwagę, że naruszenie wskazanych przepisów może mieć istotne znaczenie dla higieny żywności, duży rozmiar produkcji, a także rozmiar potencjalnego zagrożenia dla szerokiego kręgu odbiorców (konsumentów). Zdaniem organu nie zabezpieczony otwór nieczynnego wentylatora stanowi miejsce gromadzenia się pyłu, kurzu, wilgoci, umożliwia tworzenie się pleśni, pogarszając tym samym stan mikrobiologiczny środowiska produkcyjnego, co może bezpośrednio wpływać na jakość zdrowotną produkowanych w zakładzie produktów. Wysokość kary pieniężnej organ ustalił w wymiarze uwzględniającym również znaczny rozmiar prowadzonej produkcji, a tym, samym zasięg potencjalnego wpływu ilości produkowanych środków spożywczych na konsumentów, co ocenił jako okoliczność niekorzystną dla strony oraz fakt, że wykazane w zakładzie uchybienia zostały stwierdzone po raz pierwszy, nadto że wykonując zalecenia odrębnej decyzji, zakład szybko je usunął, co stanowiło okoliczność dla strony korzystną.
Od powyższej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii strona złożyła odwołanie zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, nadto błąd w ustaleniach stanu faktycznego.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ I instancji nie zastosował się do zaleceń zawartych w wyrokach WSA w Gorzowie Wlkp. i NSA zapadłych w niniejszej sprawie. Jego zdaniem rozstrzygnięcie PLW narusza zasadę obiektywizmu i zaufania do organów państwa poprzez pominięcie zaleceń WSA oraz NSA, które to Sądy przeprowadziły wykładnię i wytyczyły zakres sprawy do wyjaśnienia przez organ. Pomijając zalecenia WSA i NSA oraz wymierzając karę w wymiarze ponad kwotę 8 000 zł, tj. w wymiarze większym o 100 %, przy jednoczesnym pominięciu wykazania zaistnienia przesłanek rażącego naruszenia prawa lub interesu publicznego, organ naruszył zasadę z art. 139 kpa - zakaz reformationis In peius.
Strona podniosła, że organ naruszył dyspozycję art. 8 kpa, w którym ustawodawca zobowiązuje organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania "w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej". Zdaniem skarżącego, z całą pewnością podstawowym warunkiem budowania zaufania uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej jest podobna ocena tych samych stanów faktycznych sprawy przez ten sam organ oraz równe traktowanie stron. Niezgodne z prawem jest naruszanie zasady równości poprzez wydanie trzeciego rozstrzygnięcia wobec M odmiennego od treści dwóch poprzednich decyzji podjętych już wcześniej, a dotyczących tego samego zdarzenia oraz tej samej analogicznej sytuacji faktycznej i prawnej. Aktualne trzecie rozstrzygnięcie w wymiarze faktycznym jest najsurowsze (dodatkowe 100 % kary mimo rezygnacji przez organ karania za inne zdarzenia związane z zawartością antybiotyku w mleku). Takie działanie organu zdecydowanie osłabia zaufanie podmiotów prawa (obywateli oraz osób prawnych) do organów państwa, gdyż nie daje możliwości przewidywania konsekwencji prawnych sytuacji, w jakiej znalazła się Spółdzielnia, nawet mimo zapoznania się z uprzednimi decyzjami wydanymi przez organ administracji.
Pełnomocnik zarzucił, że organ przy ustalaniu wymiaru kary, a także w zakresie błędnie ustalonego stanu faktycznego pominął okoliczność, że wszelkie uchybienia oceniane przez organ negatywnie zostały przez Spółdzielnię niezwłocznie naprawione - mogło to mieć zasadnicze znaczenie dla wymiaru nałożonej kary porządkowej lub jej całkowite anulowanie.
W dalszej części odwołania pełnomocnik Spółdzielni nie zgodził się z ustalonym stanem faktycznym. Zauważył, że zgodnie z zał. II, ust. 1, lit. a rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, powierzchnie podłóg muszą być utrzymane w dobrym stanie i muszą być łatwe do czyszczenia, oraz w miarę potrzeby, do dezynfekcji. Dalej przepis ten podaje, że wymaga to stosowania nieprzepuszczalnych, niepochłaniających, zmywalnych oraz nietoksycznych materiałów. Jednakże stosowanie takich materiałów nie jest wymagane, jeżeli przedsiębiorca sektora spożywczego zapewni, że inne użyte materiały są odpowiednie. Mając to na uwadze, pełnomocnik strony podniósł, że rozporządzenie w żaden sposób nie wyznacza obowiązku, aby posadzka była wypłytkowana. Takiego zalecenia nie ma w obowiązujących przepisach prawnych, a interpretacja przepisów zaprezentowana przez organ nie zasługuje na aprobatę, a wręcz przeciwnie, wskazuje na nieumiejętność i dowolność w dokonywaniu wykładni aktu normatywnego przez organ administracji publicznej. Dlatego też fakt, że posadzka w pomieszczeniu produkcyjnym ma liczne ubytki w miejscu łączenia płytek podłogowych (choć w rzeczywistości ubytki są nieznaczne), nie musi powodować a priori, że powierzchnia ta jest w złym stanie, ani też, że nie jest zrobiona z materiałów nieprzepuszczalnych, niepochłaniających i nietoksycznych. Organ nie ocenił w żaden sposób powierzchni pod płytkami w kontekście obowiązujących norm prawnych (czy i z czego są zrobione, czy są zrobione z materiałów nieprzepuszczalnych, niepochłaniających i nietoksycznych) co skutkuje nie wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Co więcej, zdaniem pełnomocnika, zgodnie z rozporządzeniem powierzchnia podłóg może być w całości zrobiona z każdego odpowiedniego materiału w tym z wylewki betonowej, o ile taki materiał czyni zadość właściwym wymogom. Organ nie odniósł się do zagadnienia czy użyte przez Spółdzielnię materiały podłogowe są przydatne dla celu jakiemu służą. Dlatego też, w sytuacji, gdy organ ma wątpliwości, czy powierzchnia posadzki nie spełnia wymogów, winien wykazać, na jakiej podstawie uznał, iż nie spełnia ona wymogów stawianych w rozporządzeniu. Kwestie techniczne jakości posadzki i użytych materiałów pod względem ich przepuszczalności i zmywalności (dla jakich środków chemicznych używanych przez Spółdzielnię) - wymagają wiadomości specjalnych biegłego - jakich zabrakło w sprawie.
Pełnomocnik wskazał też, że uwagi dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych i nie wyjaśnienia istoty sprawy odnoszą się także do rzekomego naruszenia przez odwołującą się przepisu zał. II ust. 1 lit. b w/w rozporządzenia.
Zgodnie z tym przepisem, powierzchnie ścian muszą być utrzymane w dobrym stanie i muszą być łatwe do czyszczenia, oraz tam gdzie to konieczne do dezynfekcji. Wymaga to stosowania nieprzepuszczalnych, niepochłaniających, zmywalnych oraz nietoksycznych materiałów oraz gładkiej powierzchni, ale tylko o wysokości niezbędnej do działania. Mając to na uwadze, należy podnieść, że organ nie ustalił wysokości niezbędnej do działania, a ma to istotne znaczenie, gdyż ponad tę wysokość ściana nie musi spełniać wymogów określonych w rozporządzeniu. Organ nie wziął pod uwagę, na jakiej podstawie nie uznał za wiarygodne twierdzenia odwołującej się, że materiały, którymi pokryta jest ściana wypełniają wymagania stawiane przez rozporządzenie. Także w tym zakresie zabrakło opinii biegłego.
Wyżej powołane stanowisko, w ocenie pełnomocnika, właściwe jest także do zarzutu rzekomego naruszenia zał. II ust. 1 lit. c w/w rozporządzenia.
Zgodnie z tym przepisem sufity i osprzęt napowietrzny musi być zaprojektowany i wykończony w sposób uniemożliwiający gromadzenie się zanieczyszczeń oraz redukujący kondensację, wzrost niepożądanej pleśni oraz strząsanie cząstek. Zdaniem strony, Powiatowy Lekarz Weterynarii nie wskazał obszaru, w jakim występuje łuszcząca się farba, stopnia natężenia tego zjawiska, ani jego wpływu na ewentualne niewypełnienie wymagań stawianych przez rozporządzenie.
Analogiczna sytuacja występuje, zdaniem strony, w przypadku rzekomego naruszenia przepisu zał. II ust. 1 lit. d w/w rozporządzenia. Przepis ten stanowi, iż okna i inne otwory muszą być skonstruowane w sposób uniemożliwiający gromadzenie się zanieczyszczeń. Zdaniem pełnomocnika można z tego wysnuć wniosek, że wszelkie otwory, w tym także okienne powinny być skonstruowane w taki sposób, aby możliwe było usunięcie z nich zanieczyszczeń. Toteż pełnomocnik stwierdził, że w żaden sposób nie można uznać za naruszenie w/w rozporządzenia zamontowanie np. w oknach parapetów, a na ścianach wnęk. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że pozostawienie otworu nieczynnego wentylatora nie stanowi naruszenia omawianego rozporządzenia, jeżeli jego konstrukcja umożliwia usunięcie zanieczyszczeń.
Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie skarżonej decyzji, ewentualnie o jej zmianę i umorzenie postępowania.
Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego, zaś sprawa została właściwie, z zachowaniem odpowiednich przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, załatwiona, a brak podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji uzasadnia utrzymanie jej w mocy.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wskazał, że zarzut dotyczący błędu, co do ustalonego stanu faktycznego jest chybiony, poczynione bowiem w toku kontroli urzędowej ustalenia są wiążące. Postępowanie administracyjne wynikające z zaskarżonej decyzji jest odrębnym i niezależnym postępowaniem, zaś kwestionowanie stwierdzonych uchybień jest spóźnione.
Nadto organ II instancji stwierdził, że słusznie - zważywszy na wskazania sądów administracyjnych, których ocenami prawnymi - zgodnie z treścią art. 153 ppsa organy są związane, - Powiatowy Lekarz Weterynarii, przy ponownym przeanalizowaniu sprawy, odstąpił od wymierzenia stronie kar administracyjnych, określonych w punktach 2 i 3 decyzji z dnia [...] czerwca 2010r., a dotyczących nieprawidłowości związanych z postępowaniem z dostawą mleka nr [...] w dniu [...] sierpnia 2009 r., w której stwierdzono pozostałości antybiotyków, albowiem wskutek zwrócenia przez stronę przedmiotowego mleka do gospodarstwa producenta, organ I instancji został pozbawiony możliwości jednoznacznego wyjaśnienia, czy i na jakim poziomie pozostawała zawartość antybiotyków w mleku surowym, która dyskwalifikuje je do produkcji czy dystrybucji, tj. czy mleko z dostawy z dnia [...] sierpnia 2009 r. stało się surowcem kategorii 2 oraz czy podlegało utylizacji zgodnie z obowiązującymi procedurami.
Dalej organ zacytował przepisy art. 26 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego, jak również przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, a nadto wskazał, że w świetle § 1 pkt 7 tego rozporządzenia wysokość kary pieniężnej za niespełnienie wymagań określonych w rozdziale II załącznika II rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych wynosi od 2000 zł do 33000 zł.
Organ uznał, że Powiatowy Lekarz Weterynarii, uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w wyżej powołanych wyrokach sądów administracyjnych, w sposób szczegółowy wskazał jakie kary zostały orzeczone za poszczególne uchybienia, przez precyzyjne wskazanie każdego uchybienia z osobna oraz sankcji za ich stwierdzenie. Nadto, zdaniem organu odwoławczego organ I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu istnienie poszczególnych naruszeń przepisów, czy wymierzył kary w górnych czy dolnych granicach oraz jakie kryteria - zważywszy na uznaniowy charakter wymierzonych kar - przyjął przy ustalaniu rozmiaru sankcji, zaś przywołując właściwe przepisy i odnosząc je do treści ujawnionych uchybień podał granice kar za ich naruszenie.
Organ odwoławczy rozstrzygając sprawę skonstatował, że wymierzone kary odpowiadają karom wyszczególnionym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2006 r. W kontekście powyższego całkowicie chybiony i nie poparty żadnym dowodem jest zarzut odwołującego, że organ I instancji pominął zalecenia merytoryczne WSA wynikające z wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Go 241/11 oraz NSA ze sprawy o sygn. akt II OSK 2162/11, które są dla organu wiązące. Strona nie wskazała bowiem żadnego zalecenia sądów administracyjnych, które pominąłby organ I instancji w treści zaskarżonej decyzji, zaś organ odwoławczy ponownie rozpatrując merytorycznie sprawę nie dopatrzył się - w świetle całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie - takiego naruszenia.
Przechodząc do kolejnego zarzutu odwołania, tj. naruszenia przez organ I instancji art. 139 k.p.a. czyli zakazu reformationis in peius, organ podał, że zakres tego zakazu wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać, określonej decyzją organu pierwszej instancji, sytuacji prawnej strony odwołującej się. Strona odwołująca powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś wypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia. Organ odwoławczy dodatkowo podkreślił, że powoływanie okoliczności określonych decyzjami Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] czerwca 2010 r., jak i Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lutego 2011 r., jest całkowicie chybione, obie bowiem decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe i zapadłe z naruszeniem norm prawa procesowego i materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Postępowanie wszczęte przez organ I instancji, a zakończone zaskarżoną decyzją jest zatem postępowaniem w nowej sprawie.
Na koniec organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w przedmiotowej sprawie orzekał na podstawie obowiązujących przepisów prawa, dokonując prawidłowej wykładni przepisów stanowiących podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia, posługując się właściwymi dla danego języka zasadami semantyki, syntatyki i pragmatyki. Procedując w ramach uznania administracyjnego wyważył okoliczności przemawiające za zastosowaniem wskazanych w zaskarżonej decyzji sankcji, przy uwzględnieniu szerokiego spektrum okoliczności, w tym przemawiających na korzyść odwołującego się, by w konsekwencji zastosować kary w dolnych granicach z jasnym i wyczerpującym ich uzasadnieniem. Niezadowolenie zaś odwołującego z treści zaskarżonej decyzji nie może być przesłanką skuteczności zarzutów naruszenia przez organ administracji publicznej przy orzekaniu zakresu swobody, zaufania do organu czy zasady równości. Wybór sankcji i ich wysokość, dokonany przez organ I instancji z zastosowaniem przez niego szczegółowo uzasadnionych w treści zaskarżonej decyzji jasnych, rzeczowych i wyczerpujących kryteriów, nie nosi cech dowolności a jest - w świetle zgromadzonego, kompletnego materiału dowodowego i właściwej jego oceny - merytorycznie uzasadniony.
Od powyższej decyzji Spółdzielnia "M" wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której zarzuciła naruszenie art. 153 p.p.s.a., art. 7, art. 8, art. 9, art. 19 oraz art. 139 kpa. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej zmianę i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący przywołał argumenty podniesione wcześniej w odwołaniu od decyzji I instancji. Nadto wskazał, że magazynek środków chemicznych jest odrębnym od produkcji pomieszczeniem, w którym nie przygotowuje się i nie poddaje obróbce lub przetwarza środki spożywcze. Zatem bardzo trudno wyobrazić sobie (jest rzeczą niemożliwą), aby w środowisku stężonego kwasu i sody mogła wystąpić kontaminacja czynników niebezpiecznych dla zdrowia ludzkiego oraz przeniesienia szkodliwych czynników na produkt spożywczy i w konsekwencji zagrozić zdrowiu konsumentów. Jeżeli w jakimś miejscu gromadzi się środek myjący i dezynfekcyjny to tylko poprawia czystość i higienę. Dodatkowo jest to pomieszczenie gdzie nie produkuje się żywności, a są tylko środki myjące i dezynfekcyjne, znajdujące się na posadzce. Stan taki w żaden sposób nie może mieć bezpośredniego wpływu na obniżenie jakości zdrowotnej produkowanych w zakładzie środków spożywczych.
Biorąc pod uwagę fakt, że wykazane w zakładzie uchybienie zostało stwierdzone po raz pierwszy oraz, że zakład szybko je usunął, pełnomocnik uznał, że kara 4000 zł jest niezasadna, nie powinna być wymierzona w ogóle.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty podlegały uwzględnieniu.
W pierwszej kolejności przyjdzie przypomnieć, że analizowana sprawa administracyjna była już przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który jak wyżej wskazano wyrokiem sygn. akt II SA/Go 241/11 uchylił decyzje organów obydwu instancji, oraz Naczelnego sądu Administracyjnego, który wyrokiem sygn. akt II OSK 2162/11 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu pierwszej instancji.
Okoliczność powyższa ma zasadnicze znaczenie dla zakresu badania sprawy administracyjnej przez Sąd rozpatrujący sprawę skargi Spółdzielni "M" na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] listopada 2013r.
W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSP 1999, z. 5, poz. 101, z glosą B. Adamiak, tamże, s. 263 i n., wypowiadając się w kwestii związania sądu administracyjnego tą oceną na gruncie art. 30 ustawy o NSA, wyjaśnił, że oznacza to, że "ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy".
Powyższe stanowisko w całej rozciągłości jest nadal aktualne w orzecznictwie sądowoadministracyjnym które przyjmuje, że związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego prowadzenia postępowania, wynikające z art. 153 p.p.s.a. polega na tym, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpoznania przez sąd oraz organ administracji publicznej, będą one obowiązane podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku, jeżeli nie zostanie on uchylony, nie ulegnie istotnej zmianie stan faktyczny sprawy lub zmianie nie ulegną przepisy prawa (por. przykładowo wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 179/13, LEX nr 1310571).
A zatem, jak wyżej podniesiono, odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. może dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2013 sygn. akt I OSK 2468/12, LEX nr 1333866, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 sygn. akt I OSK 1790/1, LEX nr 1336324).
W badanej sprawie administracyjnej, po wydaniu wyroku WSA sygn. akt II SA/Go 241/11, który uzyskał walor prawomocności, stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie.
Przechodząc zatem do analizy sprawy pod kątem wypełnienia wskazań płynących z motywów wyżej wskazanego wyroku WSA, należy przypomnieć, że uchylenie decyzji organów obydwu instancji nastąpiło na skutek stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa procesowego, które w ocenie Sądu, mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, czyli na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Zdaniem Sądu wymierzenie jednej kary administracyjnej o charakterze łącznym za naruszenie czterech różnych przepisów (zał. II, ust. 1, lit. a, b, c, d rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych), nie było prawidłowe. Sąd wskazał, że obowiązkiem organu pozostawało – w sytuacji uznania, że wyniki kontroli w zakresie stanu pomieszczeń produkcyjnych wykazały naruszenie wymogów higieniczno – sanitarnych dla stanu sufitów, ścian, posadzek oraz okien i in. otworów, ustanowionych w różnych normach – wymierzenie czterech odrębnych kar. W ocenie Sądu organ zobligowany był przy tym do wskazania granic kar (ich dolnej i górnej wysokości) jakie obowiązują za poszczególne naruszenia istniejących wymogów, jak też – w ramach realizacji przysługującego mu uznania administracyjnego – wskazania kryteriów jakimi kierował się przy wymiarze każdej z nich ( str. 19 uzasadnienia wyroku). Odnośnie wymierzenia kar za dwa pozostałe naruszenia przepisów prawa dotyczące postępowania z mlekiem stanowiącym odpad (dostawa 10318), Sąd wskazał że zgromadzony materiał dowodowy nie daje wystarczających podstaw do takiego zakwalifikowania danej dostawy mleka. Koniecznym jest przeprowadzenie dalszych czynności procesowych, a zatem zbadanie produktu z tej dostawy pod kątem stężenia w nim antybiotyku, która to czynność - wobec upływu czasu - okazała się niemożliwa do przeprowadzenia.
Z powyższego wynika, że Sąd nie stwierdził aby rozstrzygnięcia organu, w zakresie wymierzenia kar pieniężnych, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Tym samym wszelką argumentację skargi dotyczącą zasadności wymierzenia kary pieniężnej należy uznać za chybioną, gdyż nie mieściła się ona w granicach rozpoznania w niniejszym postępowaniu sądowym.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że wydana ona została za naruszeniem przepisów prawa.
Zauważyć należy, że analizowane rozstrzygnięcia wydane zostały w oparciu o stan faktyczny stwierdzony kontrolą urzędową przeprowadzoną w dniach [...] września 2009 r. Jak wyżej podniesiono okoliczności stanu faktycznego nie budziły sporu. Decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] pażdziernika 2009 r. skarżąca została zobowiązana do usunięcia stwierdzonych niezgodności. Decyzja ta stała się ostateczna, a nałożone nią obowiązki zostały wykonane. Stan prawny również nie budził wątpliwości interpretacyjnych, nadto w tej kwestii milcząco wypowiedział się WSA w wyroku sygn. akt II SA/Go 241/11, nie kwestionując ustaleń organu w tym zakresie.
Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że w toku postępowania organ wydawał orzeczenia, na mocy których za te same naruszenia przepisów wymierzał skarżącej kary w różnych wysokościach.
Należy zwrócić uwagę, że decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. PLW nałożył na skarżącą karę 8 000 zł (łączną ) za naruszenia przepisów dotyczących utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i higienicznym ścian oraz posadzek w pomieszczeniach zakładu; karę 2000 zł za nieprzekazanie informacji PLW o zawartości antybiotyku w danej dostawie mleka oraz karę 5 000 zł za niezachowanie procedur w zakresie postępowania z mlekiem stanowiącym odpad. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. powyższe stanowisko zaakceptował.
Po wyroku WSA uchylającym decyzję LW z dnia [...] lutego 2011 r., w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ administracyjny za każde z czterech - wyżej opisane - naruszenia przepisów dotyczące utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i higienicznym ścian oraz posadzek w pomieszczeniach zakładu - wymierzył kary po 4 000 zł. Słusznie zatem zauważył skarżący, że w obecnym postępowaniu wymierzone kary pieniężne są dwukrotnie wyższe, aniżeli przed rozpatrzeniem sprawy przez WSA w Gorzowie Wlkp. i przekazaniem sprawy przez Sąd do ponownego rozpatrzenia. Analiza motywów uzasadnienia decyzji nie pozwala na odnalezienie przesłanek zmiany stanowiska organu w tym zakresie. Oczywiście organ działał w ramach uznania administracyjnego, przy tym wymierzając kary w danych wysokościach nie naruszył wyznaczonych przepisami prawa materialnego granic tych kar. Jednak organ nie uzasadnił dlaczego rozpoznając ponownie sprawę, uchybienia stwierdzone podczas kontroli w dniach [...] września 2009 r. potraktował "ostrzej", aniżeli w postępowaniach poprzedzających wydanie obecnie zaskarżonej decyzji.
Stosownie do treści art. 110 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
Związanie organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją jest doniosłe zarówno w aspekcie zmiany tej decyzji po jej doręczeniu lub ogłoszeniu stronie, jak i w aspekcie podejmowania przez ten organ innych decyzji administracyjnych w należących do jego właściwości sprawach administracyjnych, które są w różnoraki sposób powiązane ze stanem prawnym i faktycznym ustalonym w decyzji wydanej przez ten organ. Zagadnienie związania organu wydaną przezeń decyzją jest dyskutowane przy okazji omawiania wysoce spornej i złożonej kwestii decyzji ostatecznych (prawomocnych), czy szerzej - prawomocności aktu administracyjnego, jak i zasady trwałości decyzji ostatecznych. Wydaje się jednak, że ustanowiona w komentowanym przepisie zasada związania organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją może być rozpatrywana jako samodzielna instytucja prawna, tym bardziej że ma zastosowanie w jednakowym stopniu do decyzji nieostatecznych, jak i do decyzji ostatecznych. Trudno bowiem przyjąć, że organ administracji publicznej jest związany wydaną przez siebie decyzją nieostateczną w mniejszym stopniu niż własną decyzją ostateczną (Andrzej Wróbel Komentarz do art.110 Kodeksu 2013.09.15, LEX).
Podejmując rozstrzygnięcia organ nie może tracić z pola widzenia okoliczności, że w ten sposób kształtuje kulturę prawną społeczeństwa, a nadto powinien budować zaufanie obywateli do organów państwa (art. 8 kpa). Nieuzasadniona zmiana stanowiska organu orzekającego powoduje, że jego autorytet ulega osłabieniu, to z kolei musi negatywnie oddziaływać na sposób respektowania i wykonywania podejmowanych przez organ rozstrzygnięć.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie sądów, że nieuzasadniona zmienność poglądów stanowi naruszenie art. 8 kpa (por. wyroki NSA z 13 stycznia 2011 r. sygn. akt IIGSK 19/10 LEX Nr 952834, z 15 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2539/10, WSA w Warszawie z 10 września 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 584/12). W demokratycznym państwie prawnym jednostka ma wszak prawo oczekiwać od organu administracji publicznej, działającego wyłącznie na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, stałości formułowanych na tle określonego stanu faktyczno – prawnego poglądów. Skoro więc nie zaistniała zmiana stanu prawnego i faktycznego przedmiotowej sprawy, to niewątpliwie tak diametralna zmiana oceny prawnej uciążliwości i zagrożeń dla zdrowia konsumentów stwierdzonych naruszeń prawa, jaką sformułował obecnie organ w zaskarżonej decyzji, niewyjaśniając przy tym przyczyn odstąpienia od swojej pierwotnej oceny, narusza ustanowioną w art. 110 kpa zasadę związania organu własnym rozstrzygnięciem, jak też godzi w wyrażoną w art. 8 kpa zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 w punkcie II stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło