II SA/Go 69/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-03-27
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Aleksandra Wieczorek, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć na obecnego właściciela działki obowiązek dostarczenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, mimo że nie był on inwestorem pierwotnej budowy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, w tym art. 51 ust. 1 pkt 3, nakładając na obecnego właściciela działki obowiązek dostarczenia projektu budowlanego zamiennego. Sąd podkreślił, że wcześniejszy wyrok sądu w tej samej sprawie, który stał się prawomocny, przesądził o istotnym charakterze odstępstw od projektu i o tym, że obecny właściciel jest właściwym adresatem nałożonych obowiązków, niezależnie od tego, czy był pierwotnym inwestorem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na J.G. obowiązku dostarczenia projektu budowlanego zamiennego w związku z budową konstrukcji oporowej, która istotnie odbiegała od zatwierdzonego projektu. Po wcześniejszych postępowaniach i uchyleniu decyzji przez WSA, organy ponownie nałożyły obowiązek na J.G., obecnego właściciela działki. J.G. kwestionował swoją odpowiedzialność, twierdząc, że nie był inwestorem i że konstrukcja znajduje się częściowo na innej działce. WSA oddalił skargę, podtrzymując stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę.
1. Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J.G., jako właścicielowi działki nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] sporządzić i dostarczyć organowi, w terminie 60 dni od daty otrzymania decyzji, 4 egz. projektu budowlanego zamiennego w [...] na działkach nr ewid. [...], uwzględniającego zmiany w zakresie konstrukcji oporowej na granicy z działką nr ewid. [...], zrealizowanej w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w decyzji znak: [...] z dnia [...] maja 2006 r. wydanej przez Prezydenta Miasta.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyznaczył Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia skargi złożonej przez J.G. dotyczącej różnego rodzaju robót i obiektów budowlanych wykonanych na działce nr ewid. [...]. W toku prowadzonego postępowania, na podstawie dokumentów i oględzin, organ ustalił, że pomiędzy tą działką a działką nr [...] należącą do J.G. znajduje się ogrodzenie z elementów drewnianych, oparte na słupkach stalowych osadzonych w podmurówce. W dalszym toku postępowania organ powziął przypuszczenie, że ogrodzenie to zostało wzniesione na konstrukcji oporowej - która została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej.
Po przeprowadzeniu ponownych oględzin i zgromadzeniu dokumentów organ ustalił, że konstrukcja oporowa pod ogrodzeniem została wykonana przez Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o.. Przedstawiony przez J.G. projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego przewidywał budowę konstrukcji oporowej o wysokości 60-75 cm, grubości 25 cm i długości 19 metrów – na granicy obu działek. Opisane wyżej parametry nie odpowiadają jednak wymiarom rzeczywistym i są inne niż opisane w projekcie. Z tych względów wydane zostało postanowienie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011r., którym nałożono na właścicieli obu działek obowiązek dostarczenia określonych dokumentów. Następnie, wobec niewykonania obowiązku decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] nakazał rozbiórkę konstrukcji oporowej wraz ze znajdującym się na niej ogrodzeniem. W wyniku odwołań J.G. oraz A. i G.Z. organ II instancji decyzją z dnia [...] marca 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
2. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji ustalił, że wzniesiona konstrukcja różni się pod względem podstawowych parametrów (długość, wysokość) od budowli objętej pozwoleniem na budowę nr [...]. Z tych względów w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.).
Na podstawie dołączonej do protokołu oględzin, mapy geodezyjnej i pomiaru uzupełniającego stwierdzono, że konstrukcja oporowa w całości znajduje się na działce nr [...]. W konsekwencji postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2012 r. nałożono na właściciela tej działki czyli J.G. obowiązek dostarczenia określonych dokumentów. W odpowiedzi strona zakwestionowała ten obowiązek podnosząc, że nie powinna być adresatem obowiązku. Wobec jego niezrealizowania organ decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] nakazał J.G. rozbiórkę przedmiotowej budowli.
Organ drugiej instancji nie uwzględniając stanowiska skarżącego J.G. decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie PINB.
Na skutek skargi złożonej przez skarżącego J.G. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r., w sprawie II SA/Go 285/13 uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji oraz postanowienie nr [...] wydane przez PINB. W uzasadnieniu tego wyroku podzielił stanowisko organów dotyczące kwalifikacji obiektu jako konstrukcji oporowej. Zakwestionowano natomiast przyjęty tryb postępowania legalizacyjnego wskazując, że budowa muru oporowego przewidziana została w zamiennym projekcie zagospodarowania terenu sporządzonego w kwietniu 2006 r. dla działek nr [...] zatwierdzonego decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...]. Natomiast dokumentacja projektowa dotycząca obiektu na działce nr [...] nie przewidywała wzniesienia muru oporowego na granicy z działką nr [...].
Powyższa analiza prowadziła do wniosku, że wzniesienie przedmiotowego muru oporowego nastąpiło na podstawie pozwolenia na budowę nr [...], jednakże z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowalnego). Z tego też względu Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za błędne stanowisko organów, które zakwalifikowały samowolnie wzniesiony mur oporowy jako przypadek z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu powołanego wyroku wskazano także, ze kwestia lokalizacji konstrukcji względem obu działek nie ma charakteru sprawy administracyjnej. Zasadnicze znaczenie dla badanej sprawy ma natomiast decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, która pozwala na wzniesienie muru oporowego na działce nr ewid. [...]. Za prawidłowe natomiast uznał Sąd uczynienie adresatem nakładanych obowiązków obecnego właściciela tej działki – J.G.. Wyrok ten stał się prawomocny wobec jego niezaskarżenia przez strony.
3. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji w dniu [...] września 2013 r. przeprowadził dodatkowe oględziny ustalając, że stan faktyczny nie uległ zmianie od dnia poprzedniej kontroli. Uwzględniając poczynione wcześniej ustalenia oraz ocenę prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 maja 2013 r., w sprawie II SA/Go 285/13, podstawie art. 83 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 i art 52 Prawa budowlanego organ I instancji nałożył na skarżącego wskazany na wstępie uzasadnienia (pkt 1) obowiązek.
W odwołaniu J.G. zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie wskazanych szeregu przepisów postępowania administracyjnego oraz art. 52 Prawa budowlanego podnosząc w szczególności, że nie jest inwestorem budowy przedmiotowej budowli, zaś w świetle mapy geodezyjnej granica między działkami nr [...] przebiega przez całą długość konstrukcji oporowej, wobec czego obiekt ten znajduje się "po części na każdej z działek". Ponadto wskazał, że skoro decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] została wydana w dniu [...] maja 2006 r., to przy braku realizacji obiektu budowlanego – konstrukcji oporowej, pozwolenie to wygasło w maju 2009 r. (po trzech latach od wydania pozwolenia). Zatem w ocenie skarżącego w sprawie nie mógł wystąpić przypadek istotnego odstąpienia od warunków udzielonego pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego.
Organ drugiej instancji w decyzji wydanej w dniu [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, modyfikując jedynie termin realizacji wskazanego obowiązku na dwa miesiące od daty otrzymania przez skarżącego tejże decyzji. Zdaniem organu odwoławczego zarzuty odwołania nie były zasadne. W tej mierze organ powołał się na związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 28 maja 2013 r. w sprawie II SA/Go 285/13 zaznaczając, że w sprawie, po wydaniu orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wystąpiły nowe okoliczności. Organ wskazał, że konstrukcja oporowa jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, zaś jej budowa nastąpiła w warunkach istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2006r. zatwierdzającej zamienny projekt budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego do realizacji na działkach nr [...], której adresatem pozostaje J.G..
Zdaniem organu wnioski dowodowe złożone w toku postępowania organu I instancji po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 28 maja 2013 r., nie stanowią "nowych dowodów i okoliczności" bowiem dotyczą one dokumentów, które znajdowały się w aktach sprawy w momencie rozpatrywania sprawy przez Sąd. Bez wpływu na stan sprawy pozostała, zdaniem organu, również okoliczność powołana w odwołaniu od decyzji PINB nr [...] z dnia [...] października 2013 r. o przyjęciu nowej mapy do zasobu kartograficznego-geodezyjnego, jak wskazał bowiem sąd: "kwestia rzeczywistego posadowienia muru nie ma charakteru sprawy administracyjnej. Zasadnicze znaczenie dla badanej sprawy ma wskazana powyżej decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, która pozwala ma wzniesienie muru oporowego na działce nr ewid. [...]".
Za nietrafny uznano również zarzut odwołania w kwestii braku podstaw do prowadzenia postępowania w trybie istotnych odstępstw z powodu wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę. Wygaszenie decyzji stosownie do art. 162 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego następuje w drodze decyzji administracyjnej przez organ, który wydał decyzję podlegającą wygaszeniu w I instancji. Natomiast z akt sprawy w żadnym razie nie wynika, by decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2006 r. była przedmiotem wygaszenia w drodze decyzji administracyjnej.
Odnosząc się do nałożonego obowiązku organ wskazał na dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego podnosząc, że decyzja ta nie musiała być poprzedzona postanowieniem o wstrzymaniu prowadzeniu robót budowlanych wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, w sytuacji gdy budowa została już zakończona.
W ocenie organu odwoławczego przedmiotowa konstrukcja oporowa nie narusza przepisów, w tym w przepisów techniczno-budowlanych, w sposób niedąjący możliwości legalizacji, czy też nawet wymagający wykonania określonych robót naprawczych. W szczególności ustalenia PINB podjęte w toku dotychczasowego postępowania w drodze oględzin nie wskazują, aby omawiana konstrukcja stwarzała zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia i środowiska. Rozwiązania legalizujące stanowić będą przedmiot obowiązku – dostarczenia projektu budowlanego zamiennego, którego weryfikacja nastąpi w trybie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ wskazał także, że skoro jednak zamienny projekt budowlany powinien uwzględniać zmiany wynikające z wykonanych już robót budowlanych, to nie ma przeszkód do wykorzystania wcześniejszej dokumentacji technicznej w zakresie, w jakim w dalszym ciągu jest ona aktualna.
4. W skardze złożonej do tutejszego Sądu w terminie i z zachowaniem wymogów formalnych J.G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania zarzucając jej:
1) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 §1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267, dalej k.p.a.), poprzez pominięcie przez organy obu instancji, istotnych dla sprawy, wniosków dowodowych skarżącego i w konsekwencji brak prawidłowych ustaleń koniecznych do weryfikacji okoliczności stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz dokonanie oceny tych okoliczności na podstawie niekompletnego materiału dowodowego,
2) obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. albowiem organy rozpatrujące sprawę nie odniosły się do złożonych przez skarżącego wniosków dowodowych,
3) błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, że konstrukcja oporowa znajduje się w całości na działce nr [...], której skarżący jest właścicielem, podczas gdy ustalenia te stoją w oczywistej sprzeczności z aktualnym stanem faktycznym, co w dalszej konsekwencji spowodowało, że skarżącego niesłusznie uczyniono adresatem zaskarżonej decyzji,
4) błąd w ustaleniach faktycznych mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, polegający na przyjęciu, że wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2006 r. o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na dz. nr [...] stanowi jednocześnie wniosek o pozwolenie na budowę konstrukcji oporowej na granicy działek nr [...],
5) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że decyzja z dnia [...] maja 2006 r., zatwierdzająca zamienny projekt budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, do realizacji na dz. nr [...] i udzielająca pozwolenia na budowę w tym zakresie, zawiera jednocześnie pozwolenie na budowę konstrukcji oporowej,
6) błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, polegający na przyjęciu, że załączony do wniosku o pozwolenie na budowę projekt budowlany zamienny jest zgodny z przepisami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133) i może stanowić podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę konstrukcji oporowej położonej na granicy działek nr [...],
7) błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że skarżący jest inwestorem i/lub właścicielem konstrukcji oporowej, podczas gdy ustalenia te stoją w oczywistej sprzeczności ze stanem faktycznym i prawnym,
8) naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie art. 52 Prawa budowlanego w wyniku błędnego przyjęcia, że skarżący jest inwestorem i/lub właścicielem konstrukcji oporowej co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
9) naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., przez nie wyłączenie pracowników obu instancji od udziału w postępowaniu w sprawie w której brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawił historię sporu z organem rozwinął argumentację w zakresie każdego z podniesionych zarzutów podkreślając, że stan faktyczny sprawy został ustalony wadliwie, co skutkuje tym, iż nie powinien być adresatem decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Uczestnik postępowania G.Z. poparł stanowisko organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a., stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Sąd może również stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 punkt 2 p.p.s.a.).
Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
6. Kwestią kluczową dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia są konsekwencje prawne płynące z wyroku tutejszego sądu wydanego w tej sprawie przy rozpoznawaniu skargi na decyzję organu II instancji z dnia [...] marca 2013 r. (sprawa II SA/Go 285/13). Rozstrzygając ponownie sprawę organy, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. zostały związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w wyroku WSA z dnia 28 maja 2013 r. Związanie to dotyczyło zarówno kwalifikacji prawnej jak i okoliczności faktycznych uzasadniających stosowanie takich, a nie innych przepisów prawa materialnego. Odnosząc się do kwestii związania należy wskazać, że ocena prawna może dotyczyć także prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego. Dla organu rozpatrującego ponownie sprawę ma ona charakter wiążący w tym sensie, w jakim był ona konsekwencją uchylenia poprzednio wydanej decyzji determinując treść wyroku kasatoryjnego. Dla niniejszego sądu oznacza zakaz formułowania ocen sprzecznych z treściami poprzednich wyroków wydanych w tej sprawie oraz nakaz reagowania w treści nowego rozstrzygnięcia w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania administracyjnego (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 620 i 621).
W następstwie związania określonego w art. 153 p.p.s.a. organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Rozpoznając sprawę powtórnie, organ administracji ma zatem obowiązek zastosować wchodzące w grę przepisy prawa w znaczeniu nadanym mu przez sąd administracyjny. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Z tych też względów uznaje się, że art. 153 p.p.s.a. jest również przepisem prawa materialnego, ponieważ wiążąco określa znaczenie przepisu prawa, stanowiącego podstawę prawną decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2014 r., I OSK 2344/13, dostępny w bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA).
7. Zaakcentowanie skutków wynikających ze związania co do podstawy materialnoprawnej oraz podstaw faktycznych sporu jest tym bardziej konieczne, że w istocie odwołanie i skarga dotyczą kwestii, o których wypowiedział się już w sposób jednoznaczny tutejszy sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 maja 2013 r. Wskazano tam, po pierwsze, na prawidłowy tryb legalizacji czyli przepisy art. 50 i 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowalnego, po drugie przesądzono fakt istotnego odstępstwa od projektu budowlanego (w tym projektu budowlanego zamiennego), po trzecie uznano, że adresatem takiej decyzji powinien być obecny właściciel działki nr [...] czyli skarżący J.G.. Jednocześnie w uzasadnieniu powołanego orzeczenia Sąd stwierdził, że wbrew zarzutom skargi Pana J.G. zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że mur znajduje się na działce nr [...], bądź też że położony jest po obu granicach działek nr [...], podkreślając, że kwestia rzeczywistego posadowienia muru nie ma charakteru sprawy administracyjnej.
W tej perspektywie słuszne jest stanowisko organu, że wnioski dowodowe skarżącego zawarte pismach z dnia [...] września 2013 r., [...] września 2013 r., [...] września 2013 r., [...] września 2013 r. oraz [...] października 2013 r., co do daty nabycia nieruchomości przed wykonaniem konstrukcji przez [...] sp. z o.o.; faktycznej lokalizacji obiektu względem działek nr [...]; treści (sentencji) decyzji nr [...] – zatwierdzającej projekt budowlany zamienny dla działek nr [...]; spełnienia wymagań dotyczących zawartości projektu budowlanego; wykonywania robót ziemnych na działce nr ewid. [...] dotyczyły stanu faktycznego ustalonego w sprawie II SA/Go 285/13. W kontekście jednoznacznej oceny wyrażonej w tym wyroku nie miało również znaczenia to, co skarżący zamierzał wykazywać za pomocą zaktualizowanej mapy geodezyjnej.
Środkiem służącym rewizji ustaleń, decydujących dla określenia charakteru obiektu i odstępstwa od projektów, trybu legalizacji oraz adresata obowiązków była bowiem skarga kasacyjna, której J.G. nie wywiódł. Na tym etapie sprawy odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z 7 grudnia 1999 r., I SA 1089/99, także także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 381).
To, czemu skarżący poświęca szczegółową uwagę w odwołaniu i skardze, co wielokrotnie podkreślał w swoich pismach i wystąpieniu na rozprawie zostało więc wcześniej przesądzone. Wskazany wyrok stał się wiążący dla organów nadzoru budowlanego obu instancji, zaś sformułowane w nim wnioski stanowiące wytyczne co do dalszych działań zostały w sprawie zrealizowane, gdyż organ ustaliwszy podczas wizji niezmienność stanu faktycznego (nie wystąpiła również zmiana stanu prawnego) wydał decyzję stanowiącą pierwszy warunek trybu legalizacyjnego określając w niej zakres oraz wymogi dokumentacji projektowej i słusznie uznając, że w sprawie zachodzą warunki do legalizacji oraz możliwe jest wykorzystanie dotychczas zgromadzonej dokumentacji projektowej i technicznej.
8. Jak trafnie wskazał organ nadzoru budowlanego, na inwestora można nałożyć jedynie obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego albo też równocześnie zobowiązać go do wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Z brzmienia przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wynika, że zobowiązanie do wykonania wyżej wspominanych czynności lub robót budowlanych następuje tylko w razie potrzeby, czyli wtedy, gdy organ stwierdzi, że dotychczas wykonane roboty budowlane nie są zgodne z prawem, w szczególności z przepisami techniczno-budowlanymi. W sprawie niniejszej organ nadzoru budowlanego, opierając się na przedstawionej ocenie technicznej uznał prawidłowo, że nie zachodzi uzasadniona potrzeba nałożenia na inwestora dodatkowego obowiązku doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Jednocześnie należy też zauważyć, że przedstawiony w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zamienny projekt budowlany będzie podlegał weryfikacji przez organ nadzoru budowlanego pod kątem jego zgodności z prawem, przepisami techniczno-budowlanymi czy przepisami dotyczącymi zagospodarowania przestrzennego (por. wyroki NSA z dnia 1 lipca 2011 r., II OSK 705/10, Lex nr 863289 i z dnia 26 maja 2011 r., II OSK 923/10, Lex nr 1081953).
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że skoro organy nadzoru budowlane działające w sprawie niniejszej ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości, realizując wytyczne zawarte w wyroku z dnia 28 maja 2013 r., że odstępstwa od zatwierdzonego w pozwoleniu na budowę projektu budowlanego oraz projektu zamiennego, te miały charakter istotny, to stanowiło to podstawę do wszczęcia postępowania naprawczo-legalizacyjnego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Tym samym uznać też należało, że w sytuacji, gdy organ nie widział uzasadnionej potrzeby zobowiązania inwestora do wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, to wydane w sprawie decyzje nakładające na inwestora obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane i uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, zostały wydane zgodnie z powołanym wyżej przepisem.
9. Jeśli chodzi o zarzut wyłączenia pracownika organu zawarty w końcowej części skargi nie jest on zasadny. Pracownik podlega wyłączeniu z udziału w sprawie, w której uczestniczył w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 24 § 1 pkt 5). Należy przyjąć, że powyższy przepis wyłącza pracownika z udziału w postępowaniu odwoławczym, jeżeli uczestniczył uprzednio w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, w którym wydano zaskarżoną odwołaniem decyzję. Taka sytuacja w sprawie nie zachodzi. Skarżącemu chodzi, jak można sądzić, o przyczyny wyłączenia nie znane kodeksowi postępowania administracyjnego, a przewidziane w procedurach sądowych (np. art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a.). Ta jednak gwarancja ze względu na istotę i cele kontroli sądowej jest dalej idąca i nie podlega automatycznemu przełożeniu na procedurę administracyjną. Nadto należy podkreślić, że decyzje wydały osoby pełniące funkcję organu, nie zaś jego pracownicy (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 13/09, ONSAiWSA 2010, z. 5 poz. 82). Jest to też odmienna sytuacja od tej, na którą zwrócił uwagę tutejszy sąd w sprawie II SA/Go 40/11, powołanej przez skarżącego. Tam bowiem problem dotyczył wyłączenia osoby upoważnionej do działania w imieniu organu. W postępowaniu sądowym zaś (porównując skład orzekający w niniejszej sprawie oraz w sprawie II SA/ Go 285/13) gwarancja proceduralna z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a została zrealizowana.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.sa. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło