II SA/Sz 587/13

WyrokWSA w Szczecinie2014-03-27

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Maria Mysiak, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie strażaka Państwowej Straży Pożarnej na inne stanowisko służbowe, w sytuacji likwidacji dotychczas zajmowanego stanowiska, może nastąpić bez zgody strażaka i czy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego?
Ratio decidendi
Przeniesienie strażaka Państwowej Straży Pożarnej na inne stanowisko służbowe w tej samej jednostce organizacyjnej, w sytuacji likwidacji dotychczas zajmowanego stanowiska, mieści się w granicach uznania organu i nie wymaga zgody strażaka. Stosunek służbowy strażaka cechuje się podporządkowaniem i dyspozycyjnością, co pozwala przełożonemu na władcze kształtowanie sytuacji prawnej strażaka w granicach prawa. W przypadku przeniesienia, gdy organ drugiej instancji rzetelnie wyjaśnił okoliczności sprawy, naruszenia proceduralne organu pierwszej instancji nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca, st. kap. J. B., została przeniesiona z funkcji kierownika sekcji ds. organizacji i kadr na stanowisko starszego specjalisty ds. operacyjno-szkoleniowych w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w związku z likwidacją jej poprzedniego stanowiska w wyniku reorganizacji. Skarżąca kwestionowała decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, braku równorzędności stanowisk, niewłaściwych kwalifikacji i badań lekarskich, a także szykanowania z powodu działalności związkowej. Organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej daty przeniesienia, ale utrzymał ją w mocy co do meritum. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję personalną Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej przeniósł, z dniem [...] r., st. kap. J. B. ze stanowiska kierownika sekcji ds. organizacji i kadr na stanowisko starszego specjalisty ds. operacyjno-szkoleniowych w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, pozostawiając uposażenie bez zmian. W uzasadnieniu decyzji Komendant wyjaśnił, że st. kap. J. B. na stanowisku kierownika sekcji ds. organizacji i kadr pracowała od 1 maja 2007 r. Stanowisko to istniało w strukturze organizacyjnej Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej do dnia 14 stycznia 2013 r. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji i wejścia w życie z dniem 15 stycznia 2013 r. nowego regulaminu organizacyjnego, stanowisko to zostało zlikwidowane. Rozważając możliwość przeniesienia na równorzędne stanowisko służbowe organ wziął pod uwagę stan zatrudnienia w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, kwalifikacje zawodowe posiadane przez st. kap. J. B., jej doświadczenie i dużą wiedzę w zakresie funkcjonowania struktur Państwowej Straży Pożarnej. W ocenie organu, jedynym stanowiskiem równorzędnym z dotychczas zajmowanym, które można było powierzyć temu funkcjonariuszowi, było stanowisko starszego specjalisty ds. operacyjno-szkoleniowych. Komendant wyjaśnił, że stosownie do art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) wykonuje swoje zadania przy pomocy komendy powiatowej stanowiącej jego aparat pomocniczy, której pracą kieruje. W ramach realizacji funkcji kierowania komendą ustala regulamin organizacyjny komendy, w którym określa strażakom zakresy czynności oraz organizuje w sposób optymalny tok służby, zapewniając wykonywanie zadań służbowych na jak najwyższym poziomie. Komendant podkreślił, że stosunki zatrudnienia strażaków są zaliczane do stosunków służbowych, które cechują się daleko posuniętą jednostronną zależnością osoby pełniącej służbę, od przełożonego. Zależność ta oznacza możliwość przenoszenia strażaka, nawet bez jego zgody, a także powierzenie mu obowiązków służbowych innych niż określone w akcie mianowania. W odwołaniu od tej decyzji st. kpt. J. B. oświadczyła, że co do zasady zgadza się na takie przeniesienie, ale decyzja zawiera liczne błędy formalne i dlatego powinna być uchylona. Przede wszystkim wydania decyzji nie poprzedziło jakiekolwiek postępowanie administracyjne, nie zawiadomiono strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, w podstawie prawnej decyzji nie powołano żadnego przepisu prawa procesowego. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu, ale odwołująca się nie została o tym poinformowana, co narusza art. 61 § 4 K.p.a. Nie była też informowana o tym, że trwają prace nad nowym regulaminem organizacyjnym, Komendant Powiatowy PSP nie konsultował tego z pracownikami ani z przedstawicielami związków zawodowych. Z art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej wynika, że mianowanie lub powołanie strażaka na określone stanowisko służbowe uzależnione jest od posiadanego wykształcenia ogólnego, kwalifikacji pożarniczych oraz stażu służby lub pracy. Odwołująca się odbyła kursy szeregowych i podoficerski dla pracowników na stanowiskach administracyjno-kwatermistrzowskich. Kursy te przygotowały ją do prowadzenia działalności pomocniczej w Państwowej Straży Pożarnej, ale nie działalności podstawowej. Ponadto, w tym samym czasie gdy odwołującą się przeniesiono na stanowisko starszego specjalisty do spraw operacyjno-szkoleniowych, Komenda Wojewódzka PSP poszukiwała osoby na stanowisko oficera w wydziale operacyjnym, a wymaganiem koniecznym było posiadanie tytułu zawodowego inżyniera pożarnictwa lub tytułu zawodowego technika pożarnictwa, oraz ukończenie studiów podyplomowych dla strażaków ubiegających się o zajmowanie stanowisk oficerskich związanych z kierowaniem działami ratowniczymi. Odwołująca się kwalifikacji takich nie posiada, a powierzono jej stanowisko ściśle związane z działaniami operacyjnymi, co wynika z nowego zakresu czynności. Do jej zadań należy m. in. badanie i analizowanie przebiegu akcji ratowniczo-gaśniczych. Odwołująca się przez 13 lat pełniła służbę na stanowisku organizacyjno-kadrowym, była do niej przygotowana i pełniła ją dobrze, nie posiada natomiast żadnego przygotowania do objęcia stanowiska ds. operacyjno-szkoleniowych. Ponadto została dopuszczona przez lekarza profilaktyka do wykonywania pracy na stanowisku kierownika sekcji ds. organizacji i kadr, a nie na stanowisku starszego specjalisty ds. operacyjno-szkoleniowych. Po rozpoznaniu odwołania Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] uchylił decyzję wydaną w I instancji w części dotyczącej daty przeniesienia na stanowisko starszego specjalisty ds. operacyjno-szkoleniowych i ustalił datę przeniesienia na dzień 29 kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Komendant Wojewódzki wskazał, iż nie zgadza się z zarzutami dotyczącymi naruszenia przepisów proceduralnych. W jego ocenie pierwszeństwo w sprawie powinien mieć interes społeczny polegający na zapewnieniu właściwego poziomu bezpieczeństwa pożarowego i właściwego działania jednostki PSP, a nie interes indywidualny strony. Zdaniem organu, na przebieg postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie miał wpływ jej szczególny charakter. Przeniesienie strażaka na inne stanowisko służbowe następuje w drodze decyzji administracyjnej, jednak akta administracyjne sprawy nie są tożsame z aktami personalnymi strażaka. W postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji nie gromadzi się żadnych dodatkowych dokumentów, a decyzja jest oparta na dokumentach zawartych w aktach osobowych strażaka. W takiej sytuacji nie ma możliwości aby decyzja była wydana w oparciu o dokument nieznany stronie, nieuzasadnione są zatem zarzuty dotyczące pozbawienia strony udziału w postępowaniu, czy dotyczące wad postępowania dowodowego. Organ badał jedynie, czy z uwagi na kwalifikacje odwołującej się możliwe jest jej przeniesienie na nowe stanowisko. Organ nie przeprowadzał żadnych dowodów w tej sprawie. Strona wyraziła niezadowolenie z władczego rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach, bez pytania jej o zgodę, jednak takie postępowanie jest cechą stosunku służbowego, a brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów nie może mieć żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w światle zasady podporządkowania w stosunku służby, nie pozbawił też strony możliwości dokonania jakiejkolwiek czynności procesowej. Niezasadny jest także zarzut pozbawienia strony dostępu do akt postępowania, co nie miało miejsca. Natomiast sprawa uzgadniania, m. in. ze związkami zawodowymi, nowego regulaminu organizacyjnego, pozostaje poza zakresem rozstrzygnięcia w tej sprawie. Decyzja wydana w I instancji zawiera wszystkie konieczne elementy wymienione w art. 107 § 1 K.p.a., a w uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił przyczyny dla których wydał decyzję. Niewskazanie w podstawie prawnej przepisu prawa procesowego nie powoduje, by decyzja była wadliwa. Podstawą prawną decyzji był wskazany w niej przepis prawa materialnego, a powodem jej wydania reorganizacja jednostki i likwidacja dotychczasowego stanowiska pracy odwołującej się. Orzeczenie wydane w I instancji odpowiada prawu, a ewentualne uchybienia przepisom postępowania mogą być sanowane przed organem odwoławczym, który nie pozbawił strony możliwości brania udziału w postępowaniu i umożliwił zapoznanie się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Odnosząc się do braku wiedzy odwołującej się na temat planowanej zmiany regulaminu organizacyjnego organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 13a ust. 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej regulamin organizacyjny komendy powiatowej (miejskiej) jest ustalany przez komendanta powiatowego (miejskiego) i jest zatwierdzany przez komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. Regulamin organizacyjny ma charakter wewnętrzny, określa zadania i strukturę organizacyjną komendy (liczbę, nazwy i zakresy działania poszczególnych komórek organizacyjnych), obsadę etatową, liczbę i nazwy stanowisk pracy, zasady działania (podział kompetencji, zasady współdziałania itp.). Komendant jednostki ma zasadniczo swobodę w ustalaniu tych treści w granicach wyznaczonych ustawą i rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie ramowej organizacji komendy wojewódzkiej i powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 143, poz. 1037). Regulamin organizacyjny komendy powiatowej (miejskiej) jest zatwierdzany przez komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej i ustawa nie przewiduje w tej kwestii żadnych wyjątków. Brak jest w niej zapisu zobowiązującego do współdziałania w tej sprawie z zakładową organizacją związkową czy z pracownikami. Wbrew twierdzeniom odwołującej się decyzja wydana w I instancji nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Nie jest także uzasadniony zarzut, że st. kpt. J. B. nie posiada kwalifikacji wymaganych na nowym stanowisku. Zgodnie z art. 36 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej do zajmowania stanowisk oficerskich wymaga się posiadania co najmniej tytułu zawodowego inżyniera pożarnictwa lub uzyskania uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu inżyniera pożarnictwa w toku postępowania o uznanie, nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, w państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub w Konfederacji Szwajcarskiej, kwalifikacji do wykonywania zawodu regulowanego - inżyniera pożarnictwa. Jednak, stosownie do art. 36 ust. 4 stanowiska oficerskie mogą zajmować również strażacy posiadający wykształcenie wyższe o kierunku przydatnym w Państwowej Straży Pożarnej oraz: 1) tytuł zawodowy technika pożarnictwa lub uzyskanie uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu technika pożarnictwa w toku postępowania o uznanie, nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, w państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub w Konfederacji Szwajcarskiej, kwalifikacji do wykonywania zawodu regulowanego technika pożarnictwa lub 2) ukończone przeszkolenie zawodowe, o którym mowa w art. 53 ust. 2 pkt 2 lit. a, tj. ukończone niestacjonarne studia podyplomowe dla strażaków ubiegających się o pierwszy stopień oficerski w Państwowej Straży Pożarnej (art. 36 ust. 4 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 listopada 2006 r. w sprawie przeszkolenia zawodowego strażaków Państwowej Straży Pożarnej; Dz. U. Nr 221 poz. 1626 ze zm.). Stanowiska oficerskie związane z kierowaniem działami ratowniczymi mogą zajmować strażacy posiadający wykształcenie wyższe o kierunku przydatnym w Państwowej Straży Pożarnej, którzy posiadają tytuł zawodowy technika pożarnictwa i ukończyli przeszkolenie zawodowe, o którym mowa w art. 53 ust. 2 pkt 2 lit.a, tj. studia podyplomowe dla strażaków ubiegających się o pierwszy stopień oficerski w Państwowej Straży Pożarnej (art. 36 ust. 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej). Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2009 r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 54 poz. 448) w zał. nr 3 lp. 12 stanowi, że stanowisko starszego specjalisty jest stanowiskiem oficerskim w codziennym systemie pełnienia służby i nie jest to stanowisko związane z bezpośrednim kierowaniem działaniami ratowniczymi. Odwołująca się posiada kwalifikacje oficerskie, o których mowa w art. 36 ust. 4 pkt 2 ustawy, które uprawniają do zajmowania stanowiska starszego specjalisty, tj. posiada wykształcenie wyższe i niestacjonarne studia podyplomowe dla strażaków ubiegających się o pierwszy stopień oficerski w Państwowej Straży Pożarnej. Zatem przeniesienie jej na stanowisko starszego specjalisty nastąpiło zgodnie z kwalifikacjami jakie posiada. Odwołująca się jest przygotowana i wdrożona w zadania realizowane na nowym stanowisku, ponieważ decyzją personalną nr [...] r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej powierzył jej, na okres od [...] r., pełnienie obowiązków na tymże stanowisku. Tak więc organ I instancji podjął działania mające na celu wdrożenie jej w zagadnienia organizacyjno-szkoleniowe. Nie jest także prawdziwy zarzut strony, że nie posiada ona badań lekarskich niezbędnych do zajmowania stanowiska starszego specjalisty ds. organizacyjno-szkoleniowych. W skierowaniu na badania okresowe wskazane zostały dane dotyczące stanowiska zajmowanego na dzień wydania skierowania (tj. kierownik sekcji), charakteru pracy i czynników uciążliwych. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 października 2005 r. w sprawie zakresu, trybu i częstotliwości przeprowadzania okresowych profilaktycznych badań lekarskich oraz okresowej oceny sprawności fizycznej strażaka Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 261, poz. 2191) nie wprowadza rozróżnienia okresowych badań profilaktycznych w zależności od pełnionej funkcji, a jedynie terminy przeprowadzania badań uzależnia od wieku, płci i rozkładu służby strażaka. Zarówno poprzednio zajmowane stanowisko kierownika sekcji, jak i obecnie zajmowane stanowisko starszego specjalisty, są stanowiskami w dziennym systemie pełnienia służby. Służba na obu tych stanowiskach ma charakter pracy biurowej, a występujące czynniki szkodliwe czy warunki uciążliwe są takie same. Są to stanowiska na których występują takie same warunki pełnienia służby, wykonywana praca jest tego samego rodzaju, zatem nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia ponownych badań profilaktycznych przed objęciem nowego stanowiska pracy. Zakres badań profilaktycznych nie zależy bowiem od nazwy stanowiska pracy ale od faktycznie występującym na danym stanowisku czynników szkodliwych czy warunków uciążliwych. Odwołująca się, która w postępowaniu odwoławczym była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, mimo wezwania nie przedłożyła także żadnego dowodu świadczącego o tym, by była dyskryminowana, z uwagi na jej działalność w związku zawodowym. Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji był uprawniony do przeniesienia strony na inne, odpowiadające jej kwalifikacjom, stanowisko służbowe, a decyzja ta, mająca charakter uznaniowy, została uzasadniona obiektywnymi przesłankami i mieściła się w granicach władztwa służbowego sprawowanego wobec strażaka. Ponieważ określony w decyzji organu I instancji termin przeniesienia na nowe stanowisko służbowe był wcześniejszy niż termin zakończenia sprawy decyzją ostateczną, termin ten został zmieniony przez organ odwoławczy. Przeniesienie skarżącej na nowe stanowisko z dniem 29 kwietnia 2013 r. odpowiada treści art. 130 § 2 K.p.a. Na powyższą decyzję J. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie uchylenie. Wskazała, że organ odwoławczy zamiast ponownie rozpoznać sprawę, do tego stopnia skupił się na wykazaniu niezasadności argumentów podniesionych w odwołaniu, że nie wiadomo jakie przepisy prawa materialnego zastosował. Organ nie wyjaśnił, czy stanowisko, które powierzono skarżącej, jest stanowiskiem równorzędnym do poprzednio zajmowanego. Tymczasem stanowisko kierownika sekcji i stanowisko starszego specjalisty nie są stanowiskami równorzędnymi. Pierwsze jest stanowiskiem kierowniczym, drugie wykonawczym. Przy kryterium równorzędności stanowisk jedynym kryterium porównania nie może być wynagrodzenie. Ponadto, decyzja nie zawiera wszystkich elementów określonych w art. 33 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Organ nie wyjaśnił, czy skarżącej przysługuje ochrona z tytułu sprawowania funkcji związkowej, o jakiej mowa w art. 32 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Ponadto skarżąca powtórzyła zarzuty naruszenia prawa procesowego podniesione w odwołaniu, tj. że nie była zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie, dlatego wydanie decyzji o przeniesieniu na inne stanowisko zaskoczyło ją. W postępowaniu tym nie mogła skorzystać z pomocy prawnej, co uzasadnia wznowienie postępowania, ponieważ nie mogła w nim uczestniczyć. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej nie powinien podlegać wyłączeniu w tej sprawie, z tego powodu, że złożył prywatny akt oskarżenia przeciwko skarżącej. Organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii konieczności przeprowadzenia reorganizacji w sytuacji, gdy zlikwidowano tylko stanowisko skarżącej. Skarżąca jest członkiem władz krajowych ogólnopolskiej organizacji związkowej i może być objęta ochroną ustawową przed pogorszeniem warunków pracy, jednak okoliczności te nie były przedmiotem rozważań organów. Tymczasem w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada prawdy materialnej i czynienia ustaleń z urzędu. Zdaniem skarżącej, istniały podstawy do wyłączenia organu i pracownika prowadzącego postępowanie od rozpoznania sprawy, a skarżąca z racji tego, że nie została zawiadomiona o toczącym się postępowaniu nie mogła złożyć stosownego wniosku. W tej sytuacji z dużym prawdopodobieństwem można uznać, że w postępowaniu mogły brać udział osoby podlegające wyłączeniu, gdyż w Komendzie Wojewódzkiej PSP toczyły się z udziałem skarżącej postępowania administracyjne, skargowe, kontrolne, a w toku jest postępowanie dyscyplinarne. Wpływa to na ocenę, czy w sprawie nie doszło do naruszenia zasad ogólnych K.p.a., w tym zasady obiektywizmu, co mogło być przeszkodą w rozpoznaniu sprawy przez określone osoby, część z nich bowiem była lub jest świadkiem w tych sprawach. Z kolei sąd administracyjny, którego zadaniem jest wyłącznie ocena prawidłowości postępowania organów, nie może ich wyręczań i prowadzić postępowania dowodowego ani czynić ustaleń faktycznych. W niniejszej sprawie organ odwoławczy zaakceptował naruszenia prawa procesowego przez organ I instancji, w tym naruszenie prawie wszystkich zasad ogólnych tj. naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 24, 80, 81, 107, 108, 138 K.p.a. Nawet zasada pisemności została naruszona przez brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania i nie wydanie postanowienia odmawiającego przeprowadzenia dowodów. Zdaniem organu odwoławczego decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy tylko tego nie widać, bo albo odsyła do akt z którymi strona nie mogła się zapoznać, albo odsyła do przepisów prawa które obowiązują, tylko organ I instancji się na nie powołał. Komendant PSP jakiegokolwiek szczebla ma niewątpliwie prawo kreowania polityki kadrowej, ale musi to czynić z poszanowaniem uprawnień strażaka. Tymczasem powody wydania takiej a nie innej decyzji były inne, niż wskazano w uzasadnieniu. Organ nie wskazał jaka jest struktura organizacyjna Komendy Powiatowej PSP, ilu strażaków spełnia wymogi do pełnienia służby na stanowisku na które przeniesiono skarżącą, i kto w chwili obecnej wykonuje zadania na tym stanowisku. Skarżąca chciałaby wiedzieć, ilu członków związku zawodowego do którego należy, dotknęły w ubiegłym roku postępowania kadrowe, czy spełniono wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy przy przeniesieniach na inne stanowisko pozostałych osób, czy lekarz medycyny pracy wyraził zgodę na te przeniesienia. Można sobie bowiem wyobrazić sytuację, że skarżącą przenosi się na stanowisko płetwonurka, mimo że nie umie ona pływać czy na stanowisko kierowcy, pomimo tego, że nie ma prawa jazdy. Z rozkazu personalnego nr [...]Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w sprawie przeprowadzenia testu w komorze dymowej z dnia 5 października 2010 r. wynika, że częstotliwość przeprowadzania testów w komorze dymowej jest różna u różnych funkcjonariuszy (§ 3 ), a skarżąca obecnie jest zobowiązana do wykonywania tego obowiązku rokrocznie. Z rozkazu tego widać, że jest różnica pomiędzy stanowiskami służbowymi pomiędzy którymi nastąpił transfer skarżącej. Rozstrzygnięcie kadrowe może mieć kolosalne skutki dla strony, która może się zdecydować na przeniesienie do innej jednostki, na inne stanowisko, a nawet na odejście ze służby. W ocenie skarżącej nie posiada ona kwalifikacji do zajmowania stanowiska, na które ją przeniesiono, ani stosownych badań lekarskich. Sposób postępowania organu I instancji w przedmiotowej sprawie prowadzi do wniosku, że w postępowaniach kadrowych w Państwowej Straży Pożarnej nie obowiązują żadne regulacje procesowe, stosuje się wyłącznie przepisy prawa materialnego, w przedmiotowej sprawie także niewłaściwie zastosowane. Wprawdzie organ odwoławczy starał się naprawić błędy procesowe organu I instancji zawiadamiając o możliwości wglądu w akta sprawy i o zakończeniu postępowania, ale oznacza to, że postępowanie w sprawie było jednoinstancyjne. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazał, że w sprawie objętej skargą nie występowały powody wyłączenia pracownika z urzędu wymienione w art. 24 K.p.a., nie zachodziły też podstawy wyłączenia organu, gdyż sprawa nie ma charakteru majątkowego, a skarżąca nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 25 § 1 i 2 K.p.a. W trakcie postępowania skarżąca wniosku o wyłączenie także nie składała, a w skardze do WSA nie uprawdopodobniła, by przyczyna wyłączenia rzeczywiście istniała. Samo niezadowolenie skarżącej z decyzji nie oznacza jeszcze, że osoba, która decyzję podpisała, nie była bezstronna i powinna zostać wyłączona. Odpowiadając na zarzut dotyczący nie zbadania czy skarżąca nie podlega ochronie przewidzianej w art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych organ wyjaśnił, że wiedział w trakcie postępowania, iż skarżąca jest członkiem związku zawodowego i podlega ochronie z tytułu pełnionej funkcji. Jednak w sprawie objętej skargą ww. przepis nie został naruszony, ponieważ zmiana stanowiska nie spowodowała pogorszenia warunków pracy lub płacy skarżącej. Na poprzednim jak i obecnym stanowisku służbowym skarżąca pracuje w codziennym systemie pełnienia służby, i ma takie samo uposażenie zasadnicze. Przeniesienie nie spowodowało także zmiany dodatków do uposażenia. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji zlikwidowana została dwuosobowa sekcja ds. organizacji i kadr, w to miejsce utworzono jednoosobowe stanowisko ds. organizacji i kadr, drugi etat przeniesiono do wydziału operacyjnego celem wzmocnienia służby operacyjnej. Oczywiście stanowisko starszego specjalisty posiada inną charakterystykę niż poprzednio zajmowane przez skarżącą, jednak nie jest to stanowisko mniej ważne niż dotychczas zajmowane, a warunki pracy i płacy nie uległy pogorszeniu. Jako kierownik skarżąca kierowała pracą komórki liczącej dwóch pracowników, w tym jej. W Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym skarżąca nie została przeniesiona na stanowisko naczelnika wydziału, które pozostaje nie obsadzone, jednak skarżąca nie posiada kwalifikacji zawodowych umożliwiających mianowanie jej na to stanowisko. W Wydziale tym pełni służbę 7 strażaków, w tym skarżąca, a do jej zadań i kompetencji należą czynności o charakterze kierowniczym. Faktycznie skarżąca pełniąc służbę na nowym stanowisku kieruje pracą tego Wydziału. W Komendzie PSP nie ma żadnego wolnego stanowiska w randze kierownika komórki organizacyjnej, na które można by skarżącą przenieść. Organ I instancji zapewnił skarżącej najwyższe stanowisko spośród tych, którymi dysponował. Skarżąca nadal posiada ten sam stopień służbowy i tę sama grupę uposażenia. Także ma możliwość kierowania zespołem podległych jej strażaków, mimo że formalnie nie zajmuje stanowiska kierownika wydziału. Jednak skarżąca ponad dobro służby przedkłada swój własny interes, nadużywając swojej pozycji jako działacz związków zawodowych. Organ II instancji wyjaśnił, że nie odmawiał dopuszczenia jakichkolwiek dowodów zgłoszonych przez stronę, wręcz przeciwnie, pismem z dnia 4 marca 2013 r. wezwał pełnomocnika skarżącej do przedłożenia dokumentów wskazywanych jako dowody w sprawie. Pismo to pozostało bez odpowiedzi, a organ mógł uzyskać dowody wskazane w tym piśmie tylko od strony. Natomiast okoliczność, że skarżąca po przeniesieniu na inne stanowisko, zgodnie z zarządzeniem nr [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia 5 października 2010 r., w związku z pełnieniem służby w pionie operacyjnym, winna być poddana testowi w komorze dymowej raz w roku a nie jak do tej pory raz na dwa lata, nie wnosi niczego nowego do sprawy. Wymogi jakie musi spełniać strażak zajmujący określone stanowisko określają powszechnie obowiązujące normy prawa, decyzja czy rozkazy komendanta wojewódzkiego nie kreują w tym zakresie żadnych wymogów. Do zadań komendanta wojewódzkiego PSP należy opracowywanie programów szkolenia i doskonalenia zawodowego, organizowanie szkolenia i doskonalenia zawodowego oraz inicjowanie przedsięwzięć w zakresie kultury fizycznej na obszarze województwa (art. 12 ust. 5 pkt 14 ustawy o PSP). W woj. [...] ćwiczenia w komorze dymowej są jedną z form realizowania zadań z zakresu szkolenia i doskonalenia zawodowego oraz kultury fizycznej i sportu. Żadne postanowienia ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, rozporządzeń do ustawy, ani rozkazu nr [...] czy regulaminu prowadzenia zajęć w komorze dymowej, nie uzależniają zajmowania danego stanowiska od zaliczenia ćwiczeń w komorze dymowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) dalej ,,p.p.s.a.’’, sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzja Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r., którą to decyzją przeniesiono st. kpt. J. B. ze stanowiska kierownika sekcji ds. organizacji i kadr na stanowisko starszego specjalisty ds. operacyjno-szkoleniowych w Komendzie Powiatowej PSP , w codziennym systemie służby, bez zmiany uposażenia. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji jest przepis art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) zgodnie z którym do mianowania strażaka na stanowisko służbowe, przenoszenia na inne, powierzania pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, zawieszania w czynnościach służbowych albo zwalniania ze służby, z zastrzeżeniem art. 47 ust. 1, w komendzie powiatowej (miejskiej ) właściwy jest komendant powiatowy (miejski). Art. 32 ust. 1 ustawy Państwowej Straży Pożarnej jest przepisem materialnym prawa administracyjnego, stanowiący podstawę decyzji administracyjnej. Gdyby przyjąć iż przepis ten ma charakter wyłącznie kompetencyjny, brak byłoby po stronie właściwych przełożonych prawnych możliwości nie tylko do przenoszenia strażaków na równorzędne stanowiska, ale i do przenoszenia na stanowiska wyższe. Ustawa w art. 32 ust. 1 nie określa żadnych warunków przeniesienia na inne stanowisko służbowe, nie wskazuje też kryteriów i przesłanek, którymi kierować się powinien organ podejmujący decyzję w tym przedmiocie. Oznacza to, że przeniesienie na inne stanowisko w tej samej jednostce, pozostawione zostało uznaniu organu, który może kierować się kryteriami potrzeb służby i jej interesu oraz koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonania zadań Państwowej Straży Pożarnej. Stosunek służbowy strażaka cechuje się nierównością stron, podporządkowaniem i dyspozycyjnością. Przyjąć zatem należy, iż w ramach tego stosunku przełożony służbowy może władczo kształtować, w granicach obowiązującego prawa, sytuację prawną strażaka. Temu uprawnieniu służy właśnie przywołany wyżej art. 32 ust. 1 ustawy. Powyższe nie oznacza jednak, że decyzja podjęta w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko, jest pozostawiona całkowitemu, swobodnemu uznaniu organu. Wskazać wszakże należy, że sądowa kontrola decyzji uznaniowych co do zasady jest ograniczona. Sąd bada w takich sprawach, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru właściwego sposobu załatwienia sprawy, po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych, oraz czy użył trafnych argumentów, uzasadniających decyzję. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności i zawiera wystarczające uzasadnienie prawne i faktyczne. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w sprawie prawidłowo zastosowano przepis art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy, który daje podstawę do przeniesienia strażaka na inne stanowisko w tej samej jednostce organizacyjnej PSP. W ocenie Sądu nie można podzielić zarzutów skargi, jakoby organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 24, 80, 81, 107, 108, 138 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać także należy, że organ drugiej instancji wyjaśnił, że skarżąca pełniła służbę w Sekcji ds. Organizacji i Kadr jako jej kierownik i Komendant PPSP, w związku z likwidacją tego stanowiska pracy, przeniósł ją na inne stanowisko tj. stanowisko starszego specjalisty w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym Komendy PPSP, a więc w ramach tej samej jednostki organizacyjnej PSP, bez zmiany uposażenia. Wydanie tej decyzji spowodowane było reorganizacją Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, w wyniku której likwidacji uległa sekcja do spraw organizacji i kadr, której skarżąca była kierownikiem. Wydanie tej decyzji było poprzedzone wydaniem w dniu [...] r.decyzji o czasowym powierzeniu skarżącej pełnienia obowiązków w tym wydziale, co umożliwiło jej wdrożenie się do nowych zadań. Ponadto organ odwoławczy stwierdził i przekonywująco wykazał, że kwalifikacje zawodowe skarżącej predestynowały ją do zajmowania stanowiska na które została przeniesiona. Organ, powołując się na art. 36 ust. 4 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz zał. Nr 3 lp.12 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2009 r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 54, poz. 448) wyjaśnił, że skarżąca posiada kwalifikacje oficerskie tj. posiada wykształcenie wyższe o kierunku przydatnym w Państwowej Straży Pożarnej oraz ukończyła wymagane przeszkolenie zawodowe, tym samym spełnia wymogi kwalifikacyjne do zajmowania stanowiska starszego specjalisty. Jednocześnie, organ drugiej instancji trafnie wskazał, że sprawą nadrzędną w przedmiotowej sprawie jest zapewnienie przez jednostkę organizacyjną PSP, w której skarżąca pełni służbę, właściwego poziomu bezpieczeństwa pożarowego w powiecie. Służy temu właściwa organizacja pracy w komendzie powiatowej. Stanowisko dotychczas zajmowane przez skarżącą zostało zlikwidowane, Komendant Powiatowy PSP nie dysponuje wolnym stanowiskiem kierowniczym które mógłby powierzyć skarżącej, a do pełnienia służby na stanowisku starszego specjalisty ds. operacyjno-szkoleniowych posiada ona odpowiednie kwalifikacje i przygotowanie. Powyższe wyjaśnienia co do celowości i zasadności przeniesienia skarżącej na stanowisko starszego specjalisty w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym Komendy PPSP należy uznać za wyczerpujące. Fakt, iż organ I instancji nie umożliwił skarżącej zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia oraz nie poinformował jej o wszczęciu postępowania, oznacza naruszenie przez ten organ przepisów postępowania administracyjnego. Jednak naruszenie to, wobec rzetelności wyjaśnienia okoliczności sprawy przez organ odwoławczy, nie mogło mieć istotnego wpływu na jej wynik. Poza tym, jak wynika z akt sprawy, skarżąca w postępowaniu przed organem drugiej instancji nie skorzystała z przysługującego jej prawa do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, pomimo skutecznego zawiadomienia jej o takiej możliwości. Brak również podstaw do uznania, że istniały przesłanki do wyłączenia pracownika czy organu od udziału w sprawie. Należy podkreślić, że jeżeli skarżąca posiadała wiedzę co do istnienia okoliczności skutkujących wyłączeniem pracownika lub organu winna złożyć stosowny wniosek w tej sprawie. Takiego wniosku jednak nie złożyła. Również w skardze skarżąca nie podjęła nawet próby uprawdopodobnienia istnienia okoliczności skutkujących wyłączeniem pracownika lub organu od udziału w sprawie. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zachodziła także konieczność kierowania skarżącej na badania okresowe. Oba stanowiska służbowe, zarówno poprzednio zajmowane przez skarżącą, jak i to na które została przeniesiona, są stanowiskami w codziennym systemie pełnienia służby, a warunki pełnienia służby oraz występujące na tych stanowiskach czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne dla zdrowia są takie same. Za niezasadny należało również uznać zarzut braku kwalifikacji do zajmowania przez skarżącą stanowiska starszego specjalisty. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo odniósł się do zagadnienia spełniania wymogów kwalifikacyjnych stwierdzając, że skarżąca posiada kwalifikacje oficerskie, o których mowa w art. 36 ust. 4 pkt. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, tj. posiada wykształcenie wyższe o kierunku przydatnym w Państwowej Straży Pożarnej oraz ukończyła wymagane przeszkolenie zawodowe, tym samym spełnia wymogi kwalifikacyjne do zajmowania stanowiska starszego specjalisty. Za gołosłowny uznać także należy zarzut, że zaskarżona decyzja jest szykaną spowodowaną działalnością związkową skarżącej. Na potwierdzenie tego zarzutu skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów. Ponadto, dokonana zaskarżoną decyzją zmiana warunków pracy skarżącej nie powoduje ich pogorszenia, choć zakres obowiązków uległ zmianie, jednakże – jak wykazał organ – było to uzasadnione likwidacją jej poprzedniego stanowiska pracy i koniecznością wzmocnienia struktur operacyjnych danej jednostki organizacyjnej PSP, tj. realizacji jej zadań ustawowych. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja naruszyła przepis art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Nie można również uznać za zasadny zarzutu wydania podjętych w sprawie decyzji bez podstawy prawnej. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały zgodnie z obowiązującymi w dniu ich wydania przepisami ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a zarzucany brak przytoczenia w sentencji decyzji zastosowanych przepisów nie jest wadą, która powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Sąd w pełni podziela w tym zakresie stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowym, na które powołał się organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że brak przywołania podstawy prawnej nie pozbawia decyzji jej bytu prawnego, bowiem powołanie podstawy prawnej nie jest warunkiem istnienia decyzji, lecz warunkiem jej prawidłowości w znaczeniu formalnym. Również nie można mówić o "rażącym naruszeniu prawa", ponieważ taka sytuacja zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (vide: WSA w Warszawie z dnia 25 września 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 377/2008; wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1993 r. sygn. akt. V SA 106/93). Mając na względzie powyższe, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło