II SA/Sz 1286/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi Prokuratora na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów i wynagrodzenia za dozór pojazdów oddala skargę. W dniu [...] r. M. P. zwrócił się do Starosty o zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór wyszczególnionych [...] pojazdów na łączną kwotę brutto [...] zł, z uwzględnieniem stawki 8 zł + VAT za każdą rozpoczętą dobę parkowania na parkingu strzeżonym pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t. Po rozpoznaniu powyższego wniosku, Starosta postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] działając w oparciu o przepis art. 130a ust. 10f ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137), art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018), art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn.zm.) oraz § 4 ust. 1 pkt pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237) przyznał M. P. prowadzącemu działalność gospodarczą U. zwrot kosztów i wynagrodzenie w łącznej kwocie [...] zł za dozór [...] pojazdów, odmówił zwrotu kosztów i wynagrodzenia za dozór [...] pojazdów oraz odmówił zwrotu kosztów oraz wynagrodzenia po stawkach wskazanych przez skarżącego w wysokości wyższej od kwoty 7,62 zł brutto za dobę przechowywania pojazdu. Przytaczając przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie organ wyjaśnił, że złożony wniosek o rozliczenie należności z tytułu zwrotu kosztów i wynagrodzenia za dozór pojazdów zawierał szereg nieprawidłowości mających wpływ na wielkość należności. Do rozliczenia uwzględniono cztery pojazdy, których 6 – miesięczny termin, od daty usunięcia na parking, upłynął przed dniem [...] r. W przypadku samochodu [...] podana została niewłaściwa data usunięcia pojazdu i co za tym idzie niewłaściwa data upływu 6-miesięcznego terminu, podobny błąd popełniony przy motorze [...] skorygowano na korzyść strony. We wszystkich pozycjach błędnie została wyliczona liczba dni parkowania pojazdów. W ocenie organu przyjęta do wyliczenia stawka 8 zł netto za dobę przechowywania pojazdu na podstawie załącznika nr [...] do umowy nr [...] zawartej w dniu [...] r. pomiędzy K. a U. ., jest zawyżona, a ponadto Starosta nie jest związany przedmiotową umową. Nieuzasadnione jest również odwoływanie się przez stronę do stawki określonej w uchwale Rady Powiatu w Łobzie Nr XVII/120/2008 z dnia 27 lutego 2008 r., ponieważ miała ona charakter sanacyjny i była ustalona w maksymalnej wysokości. W celu ustalenia stawki wynagrodzenia organ przyjął metodę porównawczą na podstawie stawek wg których organy samorządu rozliczały się z parkingami i dokonywały płatności na rzecz przedsiębiorców. Wyliczona w ten sposób średnia dała kwotę 7,62 zł brutto za dobę, co łącznie dało kwotę [...] zł za [...] pojazdów. Cztery pojazdy z wykazu nie zostały uwzględnione w rozliczeniu, ponieważ ich 6 miesięczny termin o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej art. 1 w brzmieniu dotychczasowym upłynął przed 11 czerwca 2009 r., a zatem nie mieszczą się one w dyspozycji art. 13 ustawy zmieniającej z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. W zażaleniu na powyższe postanowienie M. P. podniósł, że sprawa powinna być rozpoznana na podstawie art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018 ze zm.) w powiązaniu z art. 11 i art. 12 tej ustawy, z których wykładni wynika, że wynagrodzenie należy się również za 4 pojazdy za które organ odmówił wynagrodzenia. Nadto zdaniem skarżącego chybione jest przyjęcie przez organ wyliczenia średniej arytmetycznej za parking na podstawie stawek obowiązujących w wybranych powiatach, ponieważ warunki i stawki parkingowe nawet w umowach cywilnoprawnych muszą wynikać z warunków miejscowych, a nie mogą być bezkrytycznie implementowane z innych miejscowości. Skarżący wywiódł, że w działalności gospodarczej dzień wykonania czynności jest już dniem płatnym i tak np. zabranie pojazdu z drogi w dniu wczorajszym o godz. 7.00 i wydanie go w dniu następnym o godz. 8.00 jest rozliczane jako dwie doby parkingu, a nie 1 doba i 1 godzina stąd w odniesieniu do wszystkich pojazdów błędnie wyliczono liczbę dni parkowania pojazdów. Skarżący zmodyfikował swój wniosek w zakresie jednego z pojazdów i wniósł o przyznanie wynagrodzenia w wysokości [...] zł brutto. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia M. P. postanowieniem z dnia [...] r., nr[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przyznało M. P. kwotę [...] zł tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór pojazdów: - [...] , bez numeru rejestracyjnego, za okres [...] r., -[...] , nr rej.[...] , za okres [...] - [...] nr rej.[...] , za okres od [...] - [...] nr rej.[...] , za okres od [...] - [...] , nr rej. [...] , za okres od [...] - [...] , nr rej. [...] , za okres od [...] - [...] nr rej. [...] , za okres od [...] - [...] , nr rej. [...], za okres od [...] - [...], nr rej. [...], za okres od [...] - [...] , nr rej.[...] , za okres od [...] - [...] , nr rej. [...] , za okres od [...] - [...] , nr rej. [...] , za okres od [...] -[...] , nr rej. [...] , za okres od [...] Kolegium wskazało, że zasady przyznawania wynagrodzenia dozorcy reguluje przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorca jest jedną z osób wymienionych w art. 101 § 1. Następnie wyjaśniło, że ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 ze zm.) przepisowi art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym nadano nowe brzmienie oraz dodano regulacje zawarte w ustępach 10a – 10l. Przepis art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym przed zmianą, stanowił, że pojazd usunięty z drogi w trybie określonym w art. 130a ust. 1 lub 2 Prawa o ruchu drogowym i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy, gdyż uznaje się go za porzucony z zamiarem wyzbycia się. W przepisach przejściowych uregulowano zasady postępowania i orzekania w odniesieniu do postępowań niezakończonych. Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6 - miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. W stosunku do wszystkich [...] pojazdów wskazanych przez M. P. Sąd Rejonowy orzekł ich przepadek na rzecz Powiatu a postanowienia Sądu w tym przedmiocie są prawomocne. Mając powyższe na uwadze oraz wskazane przepisy, organ uznał, że wnioskodawcy należy się zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór wszystkich [...] pojazdów. Na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dyspozycji usunięcia pojazdu wydawanych przez Policję, Kolegium ustaliło zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór od obliczonych poniżej dat: -[...] , bez numeru rejestracyjnego, usunięty z drogi [...] r. – upływ 6-miesięcznego terminu [...] r., - [...], nr rej. [...], usunięty z drogi [...] r. – upływ 6-miesięcznego terminu [...] r., -[...] , nr rej.[...], usunięty z drogi [...] r. – upływ 6-miesięcznego terminu [...] r., -[...] , nr rej. [...] usunięty z drogi [...] r. – upływ 6-miesięcznego terminu [...] r., - [...] nr rej. [...] , usunięty z drogi [...] r. – upływ 6-miesięcznego terminu [...] r., - [...] nr rej.[...] , usunięty z drogi [...] r. – upływ 6-miesięcznego terminu [...] r., - [...] nr rej.[...] , usunięty z drogi [...] r. – upływ 6-miesięcznego terminu [...] r., - [...] nr rej.[...] , usunięty z drogi [...] r. – upływ 6-miesięcznego terminu [...] r., -[...] , nr rej. [...] usunięty z drogi [...] r. – upływ 6-miesięcznego terminu [...] r., -[...] , nr rej. [...] usunięty z drogi [...] r. – upływ 6-miesięcznego terminu [...] r., -[...] , nr rej. [...] , usunięty z drogi [...] r. – upływ 6-miesięcznego terminu [...] r., - [...] , nr rej. [...], usunięty z drogi [...] r. – upływ 6-miesięcznego terminu [...] r., - [...] , nr rej. [...] , usunięty z drogi [...] r. – upływ 6-miesięcznego terminu [...] r. W ocenie Kolegium, wobec nieprzedłożenia przez wnioskodawcę żadnych dowodów uzasadniających przyjęcie stawki 8 zł za dobę za każdy pojazd, prawidłowo, Starosta przeprowadził w tym zakresie postępowanie wyjaśniające zwracając się do organów, które w ramach obowiązków ustawowych współpracowały z parkingami depozytowymi oraz podmiotów prowadzących parkingi depozytowe celem ustalenia wysokości stawki dobowej. Ustalając na tej podstawie wysokość stawki, Kolegium nie wzięło pod uwagę danych dotyczących stawek w powiecie g., m., mieście S. uzyskanych telefoniczne i utrwalonych w formie notatek służbowych, ponieważ notatki sporządzone przez pracownika organu administracji nie mogą dotyczyć ustaleń istotnych dla sprawy. Ponadto stawek z miejscowości G., M. i S., ponieważ są to miejscowości znacznie oddalone od Ł. Kolegium nie uwzględniło również danych dotyczących stawek oferowanych przez przedsiębiorców w postępowaniu przetargowym organizowanym przez powiat ś. Natomiast do ustalenia stawki dobowej Kolegium przyjęło stawki stosowane przez Komendę Powiatową Policji w Ł., P. oraz Urząd Skarbowy, które jest oddalone od Ł. o ok. 20 km. W ocenie Kolegium wyliczenie średniej arytmetycznej na podstawie danych od trzech podmiotów jest wystarczające do ustalenia stawki wysokości wynagrodzenia oraz zwrotu kosztów za dozór pojazdów. Kolegium uznało również za zasadne osobne ustalenie wysokości stawki za dozór motocykli oraz za dozór samochodów osobowych ustalając tę stawkę następująco: dla motocykli – 7,72 zł za dobę, dla samochodów – 10,37 zł za dobę. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Prokurator Okręgowy Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Prokurator zarzucił mu naruszenie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na przyznaniu M. P. zwrotu kosztów dozoru pojazdów ponad zgłoszone przez niego żądanie, podczas, gdy z uwagi na wyłącznie skargowy charakter orzekania w tym przedmiocie organ był związany zakresem zgłoszonego żądania. Prokurator podzielił stanowisko Kolegium w zakresie przyznania zwrotu kosztów dozoru również za [...], nr rej.[...] nr rej. [...] nr rej. [...] oraz Ł. S. nr rej. [...] . Jednakże zwrot kosztów w kwocie przekraczającej żądanie skarżącego o kwotę ponad [...] zł jest w ocenie Prokuratura niedopuszczalny. Powyższe stanowisko skarżący organ wywiódł, z tego, że w postępowaniu wszczętym na wniosek strony organ administracji publicznej nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony, ponieważ o tym jaka jest treść żądania określającego przedmiot postępowania decyduje sama strona. Skoro dozorujący wnosił o przyznanie zwrotu kosztów za dozór pojazdów w określonym czasie wskazując stawkę dobową, to organ nie może przyznać zwrotu kosztów w stawce wyższej od żądanej, ani objąć zwrotem kosztów okresu przekraczającego cezury czasowe określone przez stronę. Mając na uwadze, że M. P. żądając zwrotu kosztów dozoru za samochody osobowe i motocykle wskazał jedną wspólną stawkę (8 zł netto) oraz nie wykazał, że kwota ta jest sumą koniecznych i konkretnych wydatków za dozór, prawidłowo organ zweryfikował jego żądanie odnosząc zaproponowane kwoty do wysokości uzyskiwanego w danym czasie i na danym terenie przez inne podmioty wynagrodzenia za przechowywanie tego rodzaju pojazdów na parkingach dozorowanych i ustalił średnią stawkę dobową za dozór motocykli w tym czasie w wysokości 7,72 zł brutto, a za dozór pozostałych pojazdów 10,37 zł brutto. Zatem prawidłowo zdaniem organu, Kolegium obniżyło w stosunku do motocykli żądaną stawkę do kwoty 7,72 zł. Odnośnie pozostałych pojazdów kwota w wysokości 10,37 zł jest kwotą wyższą od żądanej, do czego z uwagi na skargowy charakter przedmiotowego postępowania określonego w art. 102 § 2 powołanej ustawy organ nie był uprawniony. Prokurator nie zgodził się również z uwzględnieniem przez Kolegium szerszego okresu dozoru za pojazdy marki [...] od wskazanego przez skarżącego we wniosku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swoje stanowisko wyrażone w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium podało, że orzeczona wysokość wynagrodzenia jest efektem ustaleń w zakresie wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego w danym czasie i na danym terenie przez inne podmioty, a orzeczenie mieści się w granicach przedmiotu sprawy wyznaczonego wnioskiem M. P. Inna aniżeli wskazana przez wnioskodawcę wysokość wynagrodzenia stanowiąca atrybut normy kompetencyjnej wbrew stanowisku skarżącego nie oznacza naruszenia zasady skargowości a wydanie orzeczenia opartego na rzetelnych podstawach. W piśmie procesowym z dnia 13 marca 2014 r. M. P. oświadczył, że w pełni popiera stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontrolowanego postępowania było rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego przyznające M. P. prowadzącemu działalność gospodarczą Usługowy Zakład Mechaniki Pojazdowej zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór w kwocie wyższej niż żądał. W ocenie Prokuratora przyznanie przez Kolegium wynagrodzenia z zastosowaniem stawki wyższej od wskazanej przez M. P. oraz skorygowanie okresu dozoru w stosunku do czterech pojazdów poprzez jego wydłużenie stanowi rażące naruszenie przepisu art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym i orzekanie poza przedmiotem sprawy. Przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi: "Organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1." Wykładnia językowa tego przepisu daje podstawę do wyprowadzenia wniosku, że zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków i wynagrodzenia poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do konkretnego pojazdu. Dodatkowo to na dozorcy ciąży obowiązek wykazania swych poniesionych kosztów. Powołany przepis nie precyzuje zatem ani kwot ani żadnych innych dodatkowych kryteriów, jakie należy wziąć pod uwagę ustalając należność z tego tytułu. W orzecznictwie wypracowane zostało stanowisko, wedle którego dozorca występujący do organu egzekucyjnego o zwrot wydatków i wynagrodzenia za dozór może przedstawić pokwitowania i rachunki w związku z poniesionymi wydatkami oraz wskazać trudy związane ze sprawowaniem dozoru. Przy określaniu wynagrodzenia należy uwzględniać zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu, jego warunki, wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną dla jego składowania. Udowodnienie tych kwestii należy do dozorcy, w przeciwnym wypadku zagadnienie to jest pozostawione organom, co skutkuje przerzuceniem na nich ciężaru ustalenia należności we własnym zakresie. Wysokość ustalonego przez organ wynagrodzenia, co jednolicie przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, odpowiadać powinna wynagrodzeniu przyjętemu w danych stosunkach. Bowiem wobec brak stosownych ustaleń w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ może posiłkować się treścią przepisu art. 836 kodeksu cywilnego, który nakazuje ustalać wysokość wynagrodzenia za przechowywanie po pierwsze w umowie albo taryfie, a w braku takiego określenia, przyjmując wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Jeżeli zatem dozorca nie wskazał jakie konkretnie poniósł wydatki związane z dozorem, nie przedstawił stosownych dokumentów ani nie wykazał sposobu ich wyliczenia, to wówczas stosownych ustaleń w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego winien dokonać organ. Nie jest on w tym zakresie ograniczony jakimiś regułami, skoro przepisy ich nie wprowadzają, wiarygodność wyliczeń jest zatem w dużym zakresie zależna od przedstawionej przez organ argumentacji, uzasadniającej dokonanie obliczenia. Celem ustalenia stawek opłat organ może posiłkować się danymi dotyczącymi kosztów parkowania pojazdów na innych parkingach. W rozpoznawanej sprawie skoro M. P. nie wykazał, jakie poniósł wydatki związane z usunięciem pojazdów z drogi, nie przedstawił stosownych dokumentów ani nie wykazał sposobu ich wyliczenia oraz wysokość wynagrodzenia nie została określona w umowie, to należało mu przyznać wynagrodzenie ustalone w oparciu o stawkę przyjętą w danym czasie na danym terenie. Prawidłowo zatem organy sięgnęły do metody porównawczej i ustaliły poziom stawek innych przedsiębiorców zajmujących się tego rodzaju działalnością jako zmierzające do ustalenia wynagrodzenia. Wbrew twierdzeniom Prokuratora organ nie zmienił przedmiotu postepowania, którym przez cały czas było określenie wysokości stawki wynagrodzenia za dozór oraz przechowywanie pojazdów. Kolegium nie interpretowało również w sposób dowolny żądania strony a wręcz przeciwnie zobowiązane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego podjęło działania mające na celu zweryfikowanie okresu przechowywania za które należy się wynagrodzenie oraz wskazanej przez dozorcę wysokości stawki w oparciu o stawki stosowane przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą na pobliskim terenie. W oparciu o powyższe Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo, kierując się dyspozycją art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wywiązało się ze swojego zadania, a zebrany materiał dowodowy pozwolił na należyte ustalenie okoliczności w sprawie. Swoje stanowisko Kolegium uzasadniło w sposób wyczerpujący i przekonujący bez naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Mając zatem na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, skargę, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.