I FZ 181/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Roman Wiatrowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 1829/13 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji dotyczącej zabezpieczenia zobowiązania podatkowego) postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt: III SA/Gl 1829/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pozostawił wniosek R.L. (dalej: "strona", "wnioskodawca") o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W pisemnych motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący w skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 sierpnia 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wezwaniem z dnia 27 listopada 2013 r. zobowiązano wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez jego złożenie na urzędowym formularzu (załączonym do przedmiotowego wezwania) w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynikało, że ww. wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 grudnia 2013 r. Sąd wskazał, że w zakreślonym terminie wnioskodawca nie nadesłał wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w konsekwencji czego zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2014 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. W piśmie z dnia 29 stycznia 2014 r. strona wniosła sprzeciw na powyższe zarządzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach mając na uwadze, że wnioskodawca do daty wydania postanowienia, tj. do dnia 28 marca 2014 r. nie przedłożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu postanowił stosownie do art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") pozostawić go bez rozpoznania. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła m.in. o jego zmianę względnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania stwierdzając, że wyczerpująco podała powody przemawiające za zwolnieniem jej od kosztów sądowych a Sąd pierwszej instancji pozostawiając wniosek bez rozpoznania nie zbadał go ze strony merytorycznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, że na podstawie art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Stosownie zaś do art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Warunkiem jednak zastosowania sankcji określonej w art. 257 P.p.s.a. jest uprzednie wezwanie strony do uzupełnienia braków wniosku, co wynika wprost z art. 257 P.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W świetle powyższego stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy każdorazowo musi być poprzedzone badaniem, czy wniosek ten spełnia wszystkie wymogi formalne. W niniejszej sprawie nie ulega natomiast wątpliwości, że wnioskodawca, pomimo doręczenia jemu urzędowego formularza PPF wraz z zobowiązaniem do jego wypełnienia i złożenia w odpowiednim do tego terminie oraz pouczeniem o skutkach niedokonania tej czynności, nie nadesłał tego dokumentu. Bezspornym również jest, że strona przedmiotowe wezwanie otrzymała w dniu 6 grudnia 2013 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (karta 14 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zasadnie Sąd pierwszej instancji pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 21 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I OPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008, z. 5, poz. 74) niezachowanie określonego w art. 252 § 2 P.p.s.a., wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jak to miało miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Nie ulega zatem wątpliwości, że mimo wezwania Sadu, skarżący nie uzupełnił braków wniosku o przyznanie prawa pomocy według wymogów ustawy. Postępowanie sądowe, w tym również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. W przypadku jej braku - wobec dyspozycji art. 257 P.p.s.a. - wniosek skarżącego podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.