II SA/Wa 141/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Andrzej Góraj (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2014 r. sprawy ze skargi [...] Fundacji [...] na decyzję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia Informacji publicznej - oddala skargę - Decyzją z [...] grudnia 2013 r. Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego utrzymał w mocy własną decyzję z [...] listopada 2013 r. o odmowie udostępnienia [...] Fundacji [...] informacji publicznej w zakresie pytania: - czy CBA posiada techniczne możliwości śledzenia połączeń telefonicznych oraz komunikacji w sieci Internet za pomocą słów kluczowych, - czy CBA ma dostęp do programu [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na przepis art. 5 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 pkt 4 ustawy z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych. Stwierdził, że ujawnienie żądanych informacji może spowodować poważną szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej poprzez utrudnienie wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych oraz utrudnienie wykonywania zadań służbom lub instytucjom odpowiedzialnym za ochronę porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli. Organ wskazał również, iż na przeszkodzie w ujawnieniu spornych wiadomości stoi norma art. 24 ust. 1 oraz 28 ust. 2 pkt 2 ustawy o CBA. Zwrócił też uwagę na fakt, że utrudnienie działań organu może nastąpić niezależnie od tego, czy informacje objęte spornym wnioskiem dotyczą konkretnych postępowań. Nadto wskazał, że z faktu poinformowania o tym, że podmiot zewnętrzny nie kierował propozycji skorzystania z programu [...] nie wynika to, czy program ten CBA nie nabył z własnej inicjatywy. Od powyższej decyzji skargę wywiodła [...] Fundacja [...], wnosząc o jej uchylenie. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: - art. 5 ust. 2 pkt 4, ust. 3 pkt 4 i 5 ustawy o ochronie informacji niejawnych, - art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, - art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, - art. 107 § 1 i 3 K.p.a., - art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W uzasadnieniu skargi Fundacja wyjaśniła, że przedmiotem spornych pytań nie była szczegółowa informacja dotycząca organizacji, form i metod pracy operacyjnej CBA. Stąd też udzielenie odpowiedzi na zadane pytania nie spowodowałoby uszczerbku po stronie organu. Wskazano także, że organ nie sprecyzował tego, jakiego rodzaju informacje niejawną stanowią dane objęte wnioskiem. Skarżąca uwypukliła również fakt, że art. 24 ustawy o CBA nie ma charakteru materialno-prawnego, a więc nie może stanowić podstawy decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wyważenia wartości wynikających z osobistych uprawnień obywatelskich w postaci prawa dostępu do informacji publicznej, a ochroną informacji niejawnych, których ujawnienie mogłoby zaszkodzić organom państwa polskiego. Prawo obywatela do informacji publicznej zostało zagwarantowane w Konstytucji – w art. 61. Omawiając przedmiotową problematykę należy jednakże mieć także na względzie normę art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a w szczególności passus tego przepisu, dopuszczający ograniczenie konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa bądź dla porządku publicznego, albo wolności i praw innych osób. Korzystając z powyższego umocowania ustawodawca stworzył m.in. ustawę o ochronie informacji niejawnych. W jej art. 5 wyszczególnił rodzaje informacji chronionej. Czyniąc przedmiotową klasyfikację odnosił się do skutków, jakie dla państwa polskiego może wywołać ujawnienie informacji niejawnej. Wskazał m.in., że informacją niejawną będzie taka wiadomość, której ujawnienie spowoduje poważną szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że utrudni wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych prowadzonych w celu zapewnienia bezpieczeństwa państwa lub ścigania sprawców zbrodni przez instytucje lub służby do tego uprawnione, lub też spowoduje szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że utrudni wykonywanie zadań służbom lub instytucjom odpowiedzialnym za ochronę bezpieczeństwa lub podstawowych interesów Rzeczypospolitej Polskiej, czy też utrudni wykonywanie zadań służbom lub instytucjom odpowiedzialnym za ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa obywateli lub ściganie sprawców przestępstw i przestępstw skarbowych oraz organom wymiaru sprawiedliwości. Powyższa klasyfikacja informacji niejawnej została więc sprecyzowana przez ustawodawcę w sposób dość szeroki, obejmujący większość przypadków mogących spowodować szkodę lub poważną szkodę dla państwa. Przechodząc do materii niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ w sposób prawidłowy zakwalifikował żądane we wniosku dane, jako podlegające ochronie w myśl przepisów ustawy o ochronie informacji niejawnych. Należy mieć bowiem na względzie to, że informacja o posiadanych przez organ technicznych możliwościach działania, wskazuje, w sposób pośredni, na metody pracy operacyjnej stosowane przez funkcjonariuszy CBA, a także na kierunki tej działalności operacyjnej. Dzieje się tak niezależnie od tego, czy w danej chwili organ korzysta faktycznie z danych środków technicznych, czy też nie. Dla osób, które potencjalnie zainteresowane są działalnością przestępczą, w zakresie objętym działaniem organu, sama informacja o posiadanych przez organ możliwościach technicznych ma niebagatelne znaczenie. Osoby takie, mając wiedzę w tym zakresie, muszą się bowiem liczyć z ryzykiem tego, że organy ścigania skorzystają z posiadanych środków, a więc w efekcie mogą próbować zabezpieczyć się przed oddziaływaniem takich środków posiadanych przez organy państwa. To zaś w konsekwencji może utrudnić organowi wykonywanie jego ustawowych działań, a więc może narazić państwo polskie na uszczerbek. Reasumując, niewiedza po stronie osób łamiących prawo, co do informacji objętej niniejszym wnioskiem, ma charakter prewencyjny, bowiem utrudniający działania przestępcze. W sytuacji więc, gdy ujawnienie żądanej informacji utrudniłoby CBA wykonywanie jej zadań ustawowych, a więc godziłoby w interes państwa polskiego i pośrednio w prawo wszystkich obywateli do życia w bezpiecznym kraju, uprawnienie jednostki do dostępu do informacji publicznej winno podlegać ograniczeniu. W tym zakresie należy bowiem kierować się nadrzędnym interesem Rzeczypospolitej Polskiej. Co się tyczy argumentacji zawartej w uzasadnieniu skarżonej decyzji, iż art. 24 ust. 1 oraz art. 28 ust. 2 pkt 2 ustawy o CBA uniemożliwia organowi ujawnienie spornej informacji, to istotnie przepisy te należy traktować jako wyznaczające pewien kierunek i jako mające na celu uwypuklenie konieczności ochrony środków, form i metod realizacji zadań przez organ. W ich świetle tym więc bardziej zasadna jawi się konieczność odniesienia do szczególnej regulacji ustawy o ochronie informacji niejawnych. Rozpoznając niniejszą sprawę tutejszy Sąd nie podzielił zarzutu skargi, jakoby możliwość odmowy udostępnienia żądanej informacji z powołaniem na ustawę o ochronie informacji niejawnych, było możliwe tylko w sytuacji nadania danej informacji konkretnej klauzuli – tajności czy poufności. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela i traktuje jak własną argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawioną w uzasadnieniu wyroku z 21 września 2012 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1393/12, w myśl której: "informacja niejawna chroniona jest zatem bez względu na to, czy osoba uprawniona uznała za stosowne oznaczyć ją odpowiednią klauzulą. Jest ona bowiem niejawna z uwagi na zagrożenia wynikające z jej treści, lub sposobu jej uzyskania, a nie w następstwie klasyfikacji". W świetle powyższego uznać należało, że organ nie musiał nakładać na żądaną informację konkretnej klauzuli, a nawet nie musiał szczegółowo jej kwalifikować. Wystarczające było samo powołanie się na okoliczność, że ujawnienie spornej informacji spowoduje poważną szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie tutejszego Sądu, organ nie naruszył też normy art. 138 § 1 K.p.a. W skarżonej decyzji znalazły się bowiem odniesienia do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Tożsamość argumentacji w obydwu decyzjach winna zaś być traktowana jako wyraz konsekwentnego stanowiska organu. Co się tyczy podniesionej na rozprawie w dniu 28 marca 2014 r. przez pełnomocnika skarżącej Fundacji kwestii dotyczącej nierozpoznania wniosku przez organ w zakresie pkt 12, to wskazać należy, iż ta materia nie może być przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie. Skarga będąca przedmiotem badania została bowiem skierowana wobec decyzji rozstrzygającej o pytaniach nr 7 i 11. W związku z tym, tylko w tym zakresie tutejszy Sąd może się wypowiadać w niniejszym postępowaniu. Jeżeli zaś Fundacja nie czuje się zaspokojona w zakresie pytania nr 12, to winna skorzystać z innych, ustawowych środków prawnych w celu przymuszenia organu do działania. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).