II FZ 1873/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia adw. A. Z. (pełnomocnika z urzędu) J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Lu 2/14 w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. H. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie w przedmiocie bezczynności organu w zakresie rozpatrzenia wniosku postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Lu 2/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wniosek adw. A. Z. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Lu 2/14. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 31 lipca 2014 r. adw. A. Z. podał, że działając jako pełnomocnik skarżącego nie znalazł podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od kończącego sprawę orzeczenia, przedkładając w załączeniu opinię co do braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i informując, że opinia ta została również przedstawiona stronie skarżącej. Jednocześnie wniósł o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. Po orzeczonym przyznaniu skarżącemu prawa pomocy Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie wyznaczyła dla niego adwokata w osobie S. F., który sporządził dla skarżącego opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, przedkładając ją wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Za wykonane na zasadzie prawa pomocy zastępstwo prawne adwokat S. F. otrzymał do Skarbu Państwa wynagrodzenie. W dniu 1 lipca 2014 r. wpłynęło do Sądu pismo Sekretarza ORA w L. informujące Sąd o wyznaczeniu w miejsce adwokata S. F. pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata A. Z. W dniu 1 sierpnia 2014 r. wpłynęła do Sądu opinia adwokata A. Z. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie wraz z wnioskiem o przyznanie z tego tytułu wynagrodzenia. Sąd powołał się na art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") oraz § 1 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 – zwanego dalej "rozporządzeniem"). Wskazał, że w sprawie wnioskodawca jest drugim adwokatem, którego Okręgowa Rada Adwokacka w L. wyznaczyła do reprezentowania skarżącego. Poprzednik wnioskodawcy reprezentując skarżącego również sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, za co otrzymał stosowne wynagrodzenie. W ocenie WSA, ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy, sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez adwokata S. F. stanowiło już wykonanie postanowienia o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy, a rzeczony pełnomocnik zrealizował przesłanki uprawniające go do wystąpienia z żądaniem przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu, więc wyznaczenie w tej samej sprawie przez Okręgową Radę Adwokacką w L. następnego pełnomocnika z urzędu tj. mecenasa A. Z., który podjął tożsamą czynność i wydał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie uzasadnia przyznania mu kosztów z tytułu zastępstwa prawnego. Niedopuszczalne jest bowiem przyznanie wynagrodzenia za dokonanie tej samej czynności, którą wykonał już pierwotnie wyznaczony pełnomocnik. W takim przypadku z punktu widzenia strony postępowania prawo pomocy zostało już skonsumowane. Z punktu zaś widzenia Skarbu Państwa przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia dwóm pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy de facto podejmowali w sprawie te same działania oznaczałoby nieuzasadnione i nadmierne jego obciążenie. W zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na treść postanowienia, a mianowicie naruszenie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia, poprzez przyjęcie, że w sprawie niedopuszczalne jest przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego. Na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. wniesiono o zmianę postanowienia, poprzez uwzględnienie wniosku pełnomocnika skarżącego oraz przyznanie mu kwoty 221,40 zł, obejmującej podatek od towarów i usług w wysokości 41,40 zł, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Wskazano, że rozporządzenie w żaden sposób nie różnicuje kwestii naliczania stosownego wynagrodzenia od faktu, czy sporządzona przez pełnomocnika z urzędu opinia prawna była pierwszą, czy też kolejną złożoną w danej sprawie. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika jedynie, że pomoc prawna winna być faktycznie udzielona, przy czym jej udzielenie winno zmierzać do poprawy sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana. W niniejszej sprawie poprzedni pełnomocnik z urzędu skarżącego, wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w Lublinie, sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Z uwagi na wniosek skarżącego, Okręgowa Rada Adwokacka w L. wyznaczyła J. H. kolejnego pełnomocnika z urzędu celem zapewnienia mu profesjonalnej pomocy prawnej. Autor zażalenia stwierdził, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, iż za sporządzenie drugiej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przyznanie wynagrodzenia nie jest możliwe, gdyż prawo pomocy z punktu widzenia strony postępowania zostało już skonsumowane. Okręgowa Rada Adwokacka w L., wyznaczając skarżącemu kolejnego pełnomocnika z urzędu kierowała się interesem prawnym J. H., który chciał zweryfikować prawidłowość pierwszej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącego, działając z należytą starannością, poddał analizie całokształt okoliczności sprawy i składając opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej zweryfikował prawidłowość pierwszej złożonej do sprawy opinii. Dzięki tej czynności skarżący zyskał pewność, że argumenty przytaczane w dwóch niezależnie od siebie sporządzonych opiniach prawnych, przygotowanych przez dwóch adwokatów, są zgodne z najlepszymi wskazaniami wiedzy prawniczej. Niezależnie od powyższego, uwzględnienie argumentacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oznaczałoby, że kolejny wyznaczony w sprawie pełnomocnik z urzędu wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką zmuszony byłby do pracy bez wynagrodzenia, jeżeli tylko jego ocena prawna danej sprawy pokrywa się z tą, którą prezentowali poprzedni pełnomocnicy skarżącego w sprawie. Tym samym pomoc prawna udzielona przez pełnomocnika skarżącego była celowa, udzielona słusznie i zasadnie, a więc istnieją podstawy do przyznania pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za jej udzielenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach. Stosownie do art. 253 p.p.s.a., o wyznaczenie adwokata sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej. W przedmiotowej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnikiem z urzędu adw. S. F., któremu postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 r. przyznano koszty pomocy prawnej. Należy stwierdzić, że podjęcie przez tego pełnomocnika czynności w sprawie, w szczególności sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowiło wykonanie wydanego w tej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Natomiast wyznaczenie w tej sprawie przez Okręgową Radę Adwokacką następnego pełnomocnika z urzędu, który wydał tożsame stanowisko o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie uzasadnia przyznania mu kosztów z tytułu zastępstwa procesowego. Podkreślenia bowiem wymaga, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu koszty związane z jego wynagrodzeniem obciążają Skarb Państwa. Nieusprawiedliwione jest zatem w okolicznościach sprawy przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia dwóm pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy podejmowali w sprawie te same działania, w tym sporządzili dwie podobne w treści opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W istocie oznaczałoby to bowiem nieuzasadnione i nadmierne obciążenie Skarbu Państwa. W świetle powyższego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalające wniosek o przyznanie adw. A. Z. wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu, należy uznać za prawidłowe. Z tego względu, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. [pic]