II GSK 2023/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-16

Skład orzekający: Marzenna Zielińska, Stanisław Gronowski, Mirosław Trzecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nazwa handlowa makaronu bezjajecznego z dodatkiem kurkumy, wskazująca jedynie jego rodzaj i kształt ("Makaron wstążka wąska a’400 g"), wprowadza konsumenta w błąd co do jego właściwości, a organ nadzoru posiada kompetencję do nakazania producentowi używania konkretnej nazwy handlowej zawierającej informację o dodanej przyprawze?
Ratio decidendi
Nazwa handlowa produktu spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, jednakże w przypadku braku przepisów szczególnych określających skład lub wymagania jakościowe dla danego produktu (jak makaron), nazwa taka nie musi zawierać informacji o wszystkich składnikach, w tym przyprawach, jeśli ich zawartość jest śladowa. Obowiązek ten dotyczy oznakowania produktu, a nie jego nazwy handlowej. Ponadto, organ nadzoru nie posiada kompetencji do nakazania producentowi używania konkretnej nazwy handlowej, a jedynie może zakazać wprowadzania do obrotu produktu pod nazwą naruszającą prawo.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nakazał Cz.D. prawidłowe oznakowanie makaronu "Makaron wstążka wąska a’400 g" poprzez zamieszczenie w nazwie informacji o kurkumie, uznając, że brak tej informacji wprowadza konsumenta w błąd co do składu produktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Cz.D. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, wskazując m.in. na brak obowiązku podawania przyprawy w nazwie produktu oraz na brak kompetencji organu do nakazania takiej zmiany.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz poprzedzającą ją decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Zasądzono od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na rzecz Cz.D. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Trzecki Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 16 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Cz.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 31 marca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3573/13 w sprawie ze skargi Cz. D. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia 18 października 2013 r. nr . w przedmiocie nakazu prawidłowego oznakowania produktu spożywczego 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 25 czerwca 2013 r. . 3. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych na rzecz Cz. D. 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 31 marca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3573/13, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2014 r. sprawy ze skargi Cz. D. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia 18 października 2013 r. nr .w przedmiocie nakazania prawidłowego oznakowania zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego, oddalono skargę Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia w sprawie: Wspomnianą decyzją Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uchylił decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 25 czerwca 2013 r. i nakazał Cz.D.(dalej: "skarżący"), prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą P.z siedzibą w K., poddanie zabiegowi prawidłowego oznakowania zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego o nazwie: "Makaron wstążka wąska a’400 g", wielkość partii magazynowej 56,00 kg, poprzez zamieszczenie w oznakowaniu wyrobu w sposób zgodny z przepisami, tj. "Makaron z kurkumą" lub "Makaron z dodatkiem kurkumy". Jako podstawę materialnoprawną decyzji wskazano art. 3 pkt 10, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, ze zm.), art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, ze zm.), art. 3 pkt 8, art. 8 ust. 1, art. 16 i 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z 1 lutego 2002 r. str. 1, ze zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t, 6, str. 463, ze zm.). W myśl art. 3 pkt 10 powołanej ustawy 21 grudnia 2000 r. artykuł rolno-spożywczy zafałszowany oznacza produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 wspomnianej ustawy wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Stosownie do art. 6 ust. 2 omawianej ustawy do znakowania artykułów rolno-spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. W świetle art. 7 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy w przypadku artykułu rolno-spożywczego będącego środkiem spożywczym nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia W myśl art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Zgodnie z art. 47 ust. 1 wyżej powołanej ustawy nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów. Stosownie do art. 3 pkt 8 powołanego rozporządzenia Nr 178/2002 "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. W świetle art. 8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie: a) oszukańczym lub podstępnym praktykom; b) fałszowaniu żywności, oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. W myśl art. 16 rozporządzenia bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Jako przepis kompetencyjny organ odwoławczy wskazał art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w myśl którego wykonując zadania, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a, e i f, wojewódzki inspektor, w drodze decyzji, może nakazać poddanie artykułu rolno-spożywczego, o którym mowa w pkt 1, określonym zabiegom. W świetle pkt. 1 tego artykułu organ nadzoru może zakazać wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej lub wymagań w zakresie transportu lub składowania. Podstawę faktyczną decyzji stanowiły wyniki kontroli przeprowadzonej w dniach 5-7 marca 2013 r. w przedsiębiorstwie skarżącego. Według składu omawianego makaronu wymienionego na opakowaniu produkt ten został wyprodukowany z mąki pszennej, wody i kurkumy. Użycie kurkumy w produkcji makaronu bez dodatku jaj, jak ustalił organ, upodabnia go wyglądem do makaronu wyprodukowanego z użyciem jaj. Dlatego nazwa makaronu bezjajecznego, jakim jest wspomniany makaron, zawierając kurkumę, nazwą powinna różnić się od makaronu jajecznego, niezawierającego kurkumy. Kurkuma bowiem powoduje żółte zabarwienie makaronu. Tym samym sugeruje konsumentowi, że makaron został wyprodukowany z dodatkiem jaj, przez co wprowadza w błąd odbiorcę co do oczekiwań względem omawianego makaronu. Jak podkreślił organ, nazwa produktu jest dla konsumenta pierwszą informacją trafiającą do jego świadomości podczas zakupu. Rzadko korzystając z opisu składu towaru, przez jego nazwę odbiorca sugeruje się o właściwościach produktu. Dlatego w samej nazwie powinna być zawarta istotna informacja o produkcie. Podzielając w pełni stanowisko organu Sąd pierwszej instancji, o czym była mowa na wstępie, oddalił skargę. Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono w szczególności naruszenie prawa materialnego, tj. art, 6 ust. 2 i art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit a i art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, polegające na niewłaściwej wykładni cytowanych przepisów poprzez przyjęcie, iż skarżący ma obowiązek używania w nazwie produktu nazwy przyprawy dodanej w trakcie produkcji, a brak w nazwie omawianego makaronu informacji o kurkumie zastosowanej w procesie produkcji może wprowadzać konsumenta w błąd i w konsekwencji nakazanie zamieszczenia w oznakowaniu produktu określenia "makaron z kurkumą" lub "makaron z dodatkiem kurkumy". Skarga kasacyjna zarzuciła także naruszenie przepisów prawa postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji za prawidłowe ustalenie organu, nie oparte na zebranym w sprawie materiale dowodowym, a przekonaniu organu, że wprowadzenie przez skarżącego do obrotu makaronu bez użycia jaj, z dodatkiem kurkumy, z pominięciem stosownej informacji w nazwie produktu, wprowadza konsumenta w błąd co do właściwości produktu. Skarga kasacyjna akcentuje okoliczność, iż użycie w makaronie kurkumy zostało wskazane na opakowaniu, co czyni nie zasadnym zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji stanowisko organu o wprowadzeniu konsumenta w błąd co do właściwości tego produktu. Ponadto, jak podnosi skarga kasacyjna, żaden przepis prawa, nie nakłada na producenta obowiązku używania w nazwie produktu oznaczenia przyprawy dodanej w trakcie produkcji. W szczególności obowiązek taki nie wynika z powołanych przez organ przepisów prawa. Skarga powołuje przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz.U. Nr 137, poz. 966 ze zm.), w myśl którego w wykazie składników zamiast nazwy składnika może być podana jedynie nazwa kategorii składników, do której składnik ten należy; składniki, w stosunku do których zamiast ich nazwy może być podana nazwa ich kategorii, określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. W świetle lp. 8 zał. nr 3 do tego rozporządzenia wszystkie mieszanki ziół nieprzekraczające 2% masy środka spożywczego mogą być zastąpione nazwą ich kategorii. Tym samym, jak wywodzi skarga kasacyjna, skoro w omawianym produkcie kurkuma stanowi 0,01% masy, to nie ciążył na skarżącym obowiązek jej podania w wykazie składników, a tym bardziej brak jest podstaw, aby kurkuma widniała jako element nazwy produktu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji. Istota sprawy sprowadza się do przesądzenia dwóch kwestii, a mianowicie, czy nazwa handlowa makaronu bezjajecznego z użyciem przyprawy kurkumy powodującej żółtawy odcień makaronu, tj. "Makaron wstążka wąska a’400 g", wprowadza w błąd konsumenta, sugerując mu użycie jaj do produkcji makaronu bezjajecznego, a także, czy organ nadzoru posiada kompetencję do zobowiązania producenta makaronu do wprowadzania produktu do obrotu pod nazwą handlową wskazaną przez organ, jako "Makaron z kurkumą" lub "Makaron z dodatkiem kurkumy". Odnosząc się do pierwszej z omawianych kwestii brak jest w odniesieniu do makaronu przepisów prawa, które określałyby jego skład surowcowy lub wymagania jakościowe, tak jak to przykładowo ma miejsce w stosunku do masła, którego wymagania jakościowe, w tym nazwa, są wyraźnie określone przepisami prawa. Dlatego z braku przepisów szczególnych makaron winien spełniać ogólne wymagania jakościowe powołane w zaskarżonej decyzji oraz skardze kasacyjnej, co odnosi się także do nazwy tego produktu. Zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji ustalenie organu o możliwości wprowadzenia w błąd konsumenta, że nabywając makaron bez wspomnianego oznaczenia jest przeświadczony o zakupie makaronu z dodatkiem jaj, jak to trafnie zarzuca skarga kasacyjna, nie zostało oparte na konkretnych dowodach, lecz jedynie na przeświadczeniu organu. Nazwa handlowa omawianego makaronu, tj. "Makaron wstążka wąska a’400 g", zakwestionowana przez organ nadzoru, nie zawiera jakiejkolwiek informacji o składzie surowcowym makaronu, a tym samym nie wskazuje, czy jest to makaron z użyciem jaj, czy też bez ich zawartości. Nazwa ta nie stwarza więc pola dla rozważań co do ewentualnych sugestii w zakresie właściwości tego produktu żywnościowego jakich mógłby oczekiwać ich nabywca (konsument). Toteż, nazwa handlowa spornego makaronu, a ta stanowi przedmiot sporu, nie naruszyła przepisu art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w stanie prawnym sprawy. W braku w odniesieniu do makaronu przepisów szczególnych w prawie żywnościowym, o czym była już mowa, wystarczające było użycie w nazwie handlowej tego produktu słowa "makaron", a także słowa "wstążka", informującego konsumenta o rodzaju makaronu, spośród wielu form w jakich przejawia się on na rynku. Użyta przez skarżącego nazwa spornego makaronu odróżnia go od innych towarów żywnościowych. W stanie prawnym sprawy przepis art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, wbrew stanowisku zajętemu w zaskarżonym wyroku, akceptującym stanowisko organu, nie nakłada na producenta obowiązku podawania w nazwie towaru żywnościowego jego składu surowcowego, czy też szczególnych właściwości produktu. Byłoby to zresztą wysoce nieracjonalne. Dlatego nie bez racji skarżący przywołał także przepis § 8 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, wywodząc zasadnie, iż użycie w składzie surowcowym omawianego makaronu kurkumy w rozmiarze 0,01% masy produktu, nie tylko nie nakładało obowiązku uwzględnienia tego faktu w nazwie makaronu, ale także podawania go wykazie składników surowcowych. Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywieniu, co wymaga podkreślenia, rozróżnia pojęcie nazwy towaru (nazwa handlowa) od oznakowania towaru. Wyraźnie wskazują na to, m.in. przepis art. 29 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, mówiący o nazwie produktu oraz przepis art. 45 ust. 1 ustawy, odnoszący się do oznakowania środka spożywczego. W myśl przepisu art. 45 ust. 2 wspomnianej ustawy oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego. Z powyższych względów na gruncie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w nazwie handlowej omawianego towaru, wbrew stanowisku organu i Sądu pierwszej instancji, skarżący nie miał obowiązku zamieszczania szczegółowych informacji nawiązujących do szczególnych właściwości makaronu. Temu celowi służy bowiem oznakowanie towaru, o którym mowa w przepisach art. 45 cytowanej ustawy. Ten wymóg skarżący spełnił. Na opakowaniu zamieścił pełną informację o składzie surowcowym użytym do produkcji makaronu, czego organ nie zakwestionował. Wprawdzie zgodzić się należy z organem, iż nazwa handlowa towaru nie może konsumenta wprowadzać w błąd, na co wyraźnie w stanie prawnym sprawy wskazuje przepis art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Jednakże nazwa handlowa spornego makaronu nie daje powodu dla czynienia takich zarzutów. Nazwa tego makaronu, nie nawiązująca do składu surowcowego, właściwości, czy innych cech makaronu, o czym była mowa, wbrew stanowisku organu i Sądu pierwszej instancji, nie sugeruje nabywcy omawianego makaronu, iż zakupuje makaron z surowca zawierającego jaja. Konsument dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny, a taki jest model konsumenta w Unii Europejskiej w świetle orzecznictwa ETS, nie znajdując w nazwie omawianego makaronu żadnej informacji o jego składzie surowcowym, będzie wówczas skłonny pod tym kątem przeanalizować stosowną w tym względzie informację podaną na opakowaniu makaronu (oznakowaniu). Wówczas uzyska wiedzę o braku w makaronie jaj, a także o zawartości w makaronie kurkumy. Tym samym konsument nie będzie wprowadzony w błąd co do szczególnych właściwości tego produktu. Ponadto, czego nie dostrzegł organ, jak i Sąd pierwszej instancji, nakazując skarżącemu wprowadzenie nazwy makaronu, jako tj. "Makaron z kurkumą" lub "Makaron z dodatkiem kurkumy", zmiana ta mogłaby tylko wprowadzić w błąd tych nabywców makaronu, którzy w jego składzie surowcowym poszukiwaliby kurkumy, kierując się jej właściwościami odżywczymi i zdrowotnymi. Aby te oczekiwania były spełnione zawartość kurkumy w makaronie powinna być znacząca, nie zaś śladowa, jak to ma miejsce w okolicznościach sprawy. Dlatego zaskarżona decyzja jest wewnętrznie niespójna. Z jednej strony ma ona bowiem na celu ochronę iluzorycznych interesów nabywców makaronu, którzy zasadniczo nie mają bliżej sprecyzowanych oczekiwań w zakresie jego szczególnych właściwości, co jednakże odbyło by się kosztem tych nabywców, których właśnie przyciąga sugerowana przez organ w nazwie makaronu kurkuma, której dla swych celów nie znaleźliby w zakupionym makaronie. Wówczas ta kategoria konsumentów mogłaby się poczuć wprowadzona w błąd, gdyby miało dojść do urzeczywistnienia zaskarżonej decyzji. Ponadto, o czym już wspomniano, w sprawie wyłania się druga istotna kwestia, a mianowicie, czy Głównemu Inspektorowi Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przysługuje kompetencja do nakazanie skarżącemu pod jaką nazwą handlową ma wprowadzać do obrotu wytwarzany przez siebie makaron. Przepisy normujące problematykę kompetencji organu winny być ściśle interpretowane, biorąc za podstawę wykładnię językową. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, który stanowił dla organu kompetencję dla wydania zaskarżonej decyzji, nie upoważnia go do wydania takiego rozstrzygnięcia. Odwołanie się w tym przepisie do art. 29 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy wskazuje, iż kompetencja organu nadzoru w zakresie poddawania artykułu rolno-spożywczego określonym zabiegom odnosi się jedynie do kwestii wymagań jakości handlowej lub wymagań w zakresie transportu lub składowania danego artykułu rolno-spożywczego. Zatem, poza regulacją tego przepisu jest wprowadzanie zmian w nazewnictwie handlowym produktów spożywczych. Nie oznacza to jednak, aby wojewódzki inspektor, i odpowiednio Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, byli pozbawieni możliwości podejmowania w formach prawno-procesowych działań ukierunkowanych na przestrzeganie, w stanie prawnym sprawy, powołanego przepisu art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Organ nadzoru może to uczynić, jednakże nie na podstawie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, lecz art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. W myśl tego przepisu, o czym była już mowa, organ może zakazać wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości handlowej lub wymagań w zakresie transportu lub składowania, co odnosi się także do nazwy handlowej towaru, która narusza prawo żywnościowe. Dlatego w powyższej sytuacji organ może wydać decyzję zakazującą wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spożywczego pod nazwą handlową, która naruszała przepis art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Jednakże, co należy zaznaczyć, jest to przejaw jakościowo innej kompetencji organu w porównaniu do tej, której źródło stanowi przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Co innego jest bowiem zakazanie przedsiębiorcy działania niezgodnego z prawem, od znacznie dalej idącego przejawu aktywności organu, nie mieszczącym się w jego kompetencji, jakim jest nakazanie przedsiębiorcy pod jaką nazwą handlową może wprowadzać do obrotu dany produkt. Wkraczałoby to bowiem w chronioną Konstytucją RP sferę wolności gospodarczej (art. 22). Reasumując, przepisy art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie dają podstaw do nakazania przedsiębiorcy wprowadzania do obrotu produktu żywnościowego pod nazwą handlową wskazaną przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. W tym stanie, mając na uwadze dostateczne wyjaśnienie istoty sprawy dla potrzeb kontroli zaskarżonego wyroku, a także zaskarżonej decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do przepisu art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok, a także zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło