I GSK 1107/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 31 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Ke 181/14 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 31 marca 2014 r. o sygn. akt I SA/Ke 181/14 na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. odrzucił skargę W. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. Sąd wskazał, że zaskarżoną decyzję doręczono skarżącemu w dniu 1 lutego 2014 r., a więc 30-dniowy termin do wniesienia skargi, o którym stanowi art. 53 § 1 p.p.s.a. rozpoczął bieg 2 lutego 2014 r. i upłynął 3 marca 2014 r. Skarżący wniósł skargę pocztą 7 marca 2014 r., czym uchybił terminowi do wniesienia skargi. Zatem skarga podlegała odrzuceniu jako złożona z uchybieniem terminu. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) W. W. zaskarżył to postanowienie w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez: 1. błędne zastosowanie art. 53 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 77 § 1 i 2 p.p.s.a. i odrzucenie skargi złożonej 7 marca 2014 r. jako złożonej po terminie, podczas gdy przesyłka polecona numer [...] została odebrana 5 lutego 2014 r. o godz. 1045, a zatem skarga złożona 7 marca 2014 r. została złożona z zachowaniem ustawowego, 30-dniowego terminu; 2. niezastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez brak rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, zawartego w skardze z 7 marca 2014 r. Uzasadniając zarzut 1. wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że zaskarżoną decyzję doręczono mu 5 lutego 2014 r., co potwierdza wydruk z komputerowego systemu śledzenia przesyłek pocztowych, załączony do skargi. W jego ocenie, w tej sytuacji Sąd błędnie uznał, że skarga wniesiona 7 marca 2014 r., została złożona z uchybieniem ustawowego terminu 30 dni. Uzasadniając zarzut 2. wnoszący skargę kasacyjną argumentował, że skoro Sąd przyjął, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi, to przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi powinien rozpoznać, zawarty w treści skargi, wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Zdaniem skarżącego kasacyjnie z wymienionych powodów kwestionowane postanowienie jest nieprawidłowe i powinno zostać uchylone, gdyż narusza prawo. Dyrektor Izby Celnej w K. skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną i wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie postawione w niej zarzuty znajdują prawne usprawiedliwienie. Stosownie do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, przy czym z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Nieważność postępowania w tej sprawie nie zaistniała. Skarżący kasacyjnie stawia zarzut naruszenia przez WSA w K. art. 53 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 77 § 1 i 2 p.p.s.a. i twierdzi, że Sąd I instancji błędnie odrzucił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] stycznia 2014 r. jako wniesioną z uchybieniem 30-dniowego terminu, gdyż decyzję tę doręczono stronie 5 lutego 2014 r., a nie jak nieprawidłowo uznał Sąd 1 lutego 2014 r. Zatem termin do wniesienia skargi nie upłynął 3, tylko 7 marca 2014 r., zaś skoro w tym dniu skarżący nadał skargę listem poleconym, to dochował warunku wniesienia skargi w terminie. Wnoszący skargę kasacyjną uważa, że doręczenie zaskarżonej decyzji 5 lutego 2014 r. potwierdza załączony do skargi wydruk z komputerowego systemu śledzenia przesyłek pocztowych, w którym niewątpliwie podano, że odebrał przesyłkę właśnie tego dnia. Tak postawiony zarzut jest nietrafny zarówno ze względów formalnych, jak i merytorycznych. Wskazać należy, że formalna nieprawidłowość zarzutu polega na jego wadliwym sformułowaniu. Skarżący kasacyjnie powołuje bowiem art. 77 § 1 i 2 p.p.s.a. dla kwestionowania prawidłowości doręczenia decyzji organu podatkowego. NSA musi wyjaśnić, że doręczając pisma w postępowaniu podatkowym, organy nie stosują rozdziału 4 p.p.s.a., w którym pośród wielu przepisów o doręczeniu znajduje się także art. 77 § 1 i 2 p.p.s.a. Przepisy tego rozdziału p.p.s.a. są zarezerwowanie wyłącznie dla doręczeń pism w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Chcąc skutecznie zakwestionować poprawność doręczenia decyzji organu podatkowego, skarżący powinien powołać stosowane przez organy podatkowe przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) i – co do zasady – powiązać je z naruszonymi przez Sąd I instancji przepisami p.p.s.a. Ani w omawianym zarzucie, ani w jego uzasadnieniu przepisów Ordynacji podatkowej skarżący kasacyjnie nie wskazał. Mimo to, biorąc pod uwagę całość argumentacji prawnej skargi kasacyjnej i jej wymowę NSA uznaje, że ocena prawidłowości doręczenia W. W. decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] stycznia 2014 r. w tej konkretnej sprawie mieści się w szeroko pojętych granicach skargi kasacyjnej (por. uchwałę pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r. o sygn. akt I OPS 10/09, publik. ONSAiWSA z 2010 r. nr 1, poz. 1). Stwierdzić trzeba, że doręczenie decyzji skarżącemu było prawidłowe i miało miejsce w dniu 1 lutego 2014 r., co jednoznacznie wynika nie tylko z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji (vide karta 813 akt administracyjnych), lecz także z dokumentów zgromadzonych w aktach sądowych – pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] marca 2014 r. (vide karta 20 akt sądowych) oraz pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] kwietnia 2014 r. (vide karta 36 akt sądowych). Te dwa pisma wyjaśniające w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzają skuteczność doręczenia decyzji W. W. w dniu 1 lutego 2014 r. Skarżący pokwitował odbiór przesyłki zawierającej decyzję własnoręcznym podpisem tego dnia, natomiast awaria systemu komputerowego śledzenia przesyłek i późniejszego wprowadzenia do niego danych nie pozwala przyjąć, że decyzję doręczono – jak wynika z systemu – 5 lutego 2014 r. W konsekwencji oznacza to, że 30-dniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg 2 lutego 2014 r. i bezskutecznie upłynął 3 marca 2014 r. W tej sytuacji skarga wniesiona 7 marca 2014 r. została złożona z uchybieniem terminu i to ustalenie WSA w K. było poprawne, więc nie mogło prowadzić do uchylenia postanowienia objętego skargą kasacyjną w ramach analizowanego zarzutu. Jednakże kontrolowane postanowienie podlega uchyleniu z powodu uznania przez NSA zasadności zarzutu naruszenia przez WSA w K. art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w okolicznościach sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną podkreślił, że Sąd nie rozpoznał jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, zawartego w treści skargi. NSA podziela argumentację prawną tego zarzutu i wyjaśnia, że prawidłowe wykazanie przez Sąd uchybienia terminowi do wniesienia skargi powinno w pierwszej kolejności skutkować rozpoznaniem przez ten Sąd wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, następnie – w braku stwierdzenia podstaw do przywrócenia terminu – wydaniem postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, a dopiero w dalszej kolejności odrzuceniem skargi. I chociaż wniosek skarżącego mógł wydać się Sądowi nieprecyzyjny, skarżący napisał bowiem: "Z ostrożności wskazuję, że pismo można potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu, ale uważam, że nie ma takiej potrzeby.", to całkowite przejście przez WSA w K. nad tym wnioskiem do porządku dziennego narusza art. 86 § 1 p.p.s.a., a przede wszystkim prawo do sądu wyrażone w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Ignorując wniosek i odrzucając skargę WSA w K. wykazał się niemożliwym do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym automatyzmem stosowania procedur sądowych. Rozpoznając zawarty w treści skargi wniosek W. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, złożony w dniu 7 marca 2014 r., WSA w K. będzie miał na uwadze, że przyczyna uchybienia terminu ustała 5 marca 2014 r. oraz rozważy, czy uprawdopodobnieniem braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi może być awaria systemu komputerowego śledzenia przesyłek pocztowych. Sąd I instancji uwzględni, że to na danych z tego systemu skarżący opierał swoje przekonanie o faktycznej dacie odbioru zaskarżonej decyzji. Z wymienionych powodów oraz w oparciu o treść art. 185 § 1 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji. NSA nie rozstrzygnął o kosztach postępowania, ponieważ w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 4/07 (publik. ONSAiWSA z 2008 r. nr 3, poz. 42) sąd kasacyjny przyjął, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.