II SAB/Op 13/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Protokolant St. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Wójta Gminy Reńska Wieś w przedmiocie informacji publicznej . 1) zobowiązuje Wójta Gminy Reńska Wieś do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 26 stycznia 2014 r. w przedmiocie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Wójta Gminy Reńska Wieś na rzecz R. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skardze na bezczynność skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu R. K. wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy Reńska Wieś do udzielenia informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem z dnia 26 stycznia 2014 r., zawierającym żądanie przesłania kopii wszystkich faktur dotyczących sprzątania oraz utrzymania porządku na działce nr A. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w związku z oświadczeniem Wójta Reńskiej Wsi, dotyczącym corocznych kosztów ponoszonych na porządkowanie nieruchomości, stanowiącej działkę nr A, obręb [...], a przeznaczonej do sprzedaży w drodze przetargu (uchwała Rady Gminy z dnia 23 października 2013 r.) zwrócił się o przekazanie kopii faktur, przedstawiających faktyczne koszty ponoszone przez Gminę na porządkowanie ww. działki. Wskazał, że na podanej działce znajduje się nielegalne wysypisko śmieci, a zatem w jego przekonaniu, twierdzenie o ponoszonych kosztach na porządkowanie terenu nie zgadza się ze stanem faktycznym. Wyjaśnił, że pismem z dnia 28 stycznia 2014 r., bez zachowania formy decyzji, Wójt odmówił przekazania kopii faktur, twierdząc, że nie stanowią one informacji publicznej. Skarżący zarzucił Wójtowi działania naruszające przepisy art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, przez nieudostępnienie informacji publicznej zgodnie z jego wnioskiem z 26 stycznia 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Argumentując, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o bezczynności, ponieważ Wójt Gminy Reńska Wieś załatwił sprawę, udzielając skarżącemu, pismem z dnia 26 stycznia 2014 r., odpowiedzi na jego pytanie. Organ stwierdził, że faktury wystawiane przez podmiot prywatny nie stanowią dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zaznaczył, że jeżeli konkretna informacja nie ma waloru informacji publicznej odmowa jej udostępnienia następuje pismem skierowanym do wnioskodawcy i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wójt nadmienił, że informację publiczną stanowią kwoty wydatków poniesionych przez Gminę na określony cel, ale takiej informacji ani dokumentów potwierdzających poniesienie określonych wydatków skarżący nie żądał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty (inne niż decyzje i postanowienia) lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W takich sprawach skargę na bezczynność można wnieść skutecznie, jeżeli organ administracji (podmiot zobowiązany z mocy ustawy) nie załatwia sprawy w terminie określonym przepisami regulującymi sposób postępowania organów administracji. Aby można było mówić o bezczynności organu (podmiotu zobowiązanego) należy jednak przede wszystkim stwierdzić, iż ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego, w nakazanym prawem terminie, nie wypełnia. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, przewiduje różne sposoby jej udostępniania. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8, 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 (na wniosek) i art. 11 (udostępnienie wglądu), 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia. Stosownie do postanowień art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej wszczyna przede wszystkim postępowanie w sprawie jej udostępnienia, ale również określa krąg podmiotów tego postępowania. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, iż w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia informacji publicznej oraz czy podejmuje stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością. Oczywistym jest, że Wójt Gminy Reńska Wieś pozostaje, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organem władzy publicznej. Zatem jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, o ile strona występuje z żądaniem udzielenia takiej właśnie informacji. Przechodząc do badania przedmiotowego zakresu żądania strony należy wyjść od konstytucyjnej gwarancji prawa dostępu do informacji publicznej. Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów ... (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W świetle tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 powołanej ustawy. Z treść tych przepisów wynika, iż informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Skarżący pismem 26 stycznia 2014 r. zwrócił się do Wójta Gminy Reńska Wieś o udostępnienie kopii wszystkich faktur dotyczących sprzątania oraz utrzymania porządku na działce stanowiącej własność Gminy. Zdaniem Sądu, żądane przez stronę informacje stanowią informację publiczną. W świetle postanowień art. 13 ust. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Ustęp 2 tego artykułu natomiast stanowi, iż jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z treści powołanych przepisów należy wywieść, że udzielenie informacji jest czynnością materialno-techniczną. Udzielenie informacji publicznej nie przyjmuje zatem formy decyzji administracyjnej, czy postanowienia. Jeżeli strona nie wystąpiła ze szczególnym wnioskiem o udostępnienie informacji, wówczas udzielenie tej informacji, nawet w formie ustnej, jest dopuszczalne. Zauważyć przyjdzie, że przepis art. 6 cyt. ustawy o dostępie do informacji publicznej konkretyzując przedmiot informacji publicznej, nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. Określa on przedmiotowo, które informacje podlegają udostępnieniu w trybie tej ustawy. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu powołanej ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Informacją publiczną są, jak już powiedziano, nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i wytworzone przez organy administracji publicznej, ale także te dokumenty, których organ używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań, a więc i faktury wystawiane przez niezależne od Gminy podmioty, w ramach realizacji zobowiązań cywilnoprawnych. Dlatego należało uznać, że wskazane przez skarżącego dokumenty, są informacją publiczną. Żądane przez skarżącego faktury stanowiły wszak podstawę do dyspozycji wydatkowania przez organ środków publicznych w postaci określonych kwot na rzecz podmiotów świadczących na jego rzecz określonych prac (usług) w tym przypadku – nakładów ponoszonych na utrzymanie w czystości i porządku nieruchomości (działka nr A), stanowiącej własność Gminy Reńska Wieś. Faktury, chociaż nie zostały wystawione przez organ obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, bezpośrednio się do niego odnoszą i mają wpływ na uszczuplenie aktywów. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2157/11, orzeczenie zamieszczone na stronie internetowej - Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia. nsa.gov.pl. Inną kwestią jest udostępnienie żądanej informacji, ograniczone ze względu na dobra chronione prawem (art.5 ust.1-4 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Reasumując powiedzieć przyjdzie, że w rozpatrywanej sprawie Wójt Gminy Reńska Wieś pozostaje w bezczynność, albowiem nie udzielił skarżącemu wnioskowanej w piśmie z dnia 26 stycznia 2014 r. informacji publicznej, jak też nie wydał decyzji odmawiającej jej udostępnienia. W związku z powyższym skargę R. K. należy uznać za zasadną i zobowiązać organ do udostępnienia żądanej przez stronę informacji w terminie przewidzianym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Jednocześnie uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ niezwłocznie po otrzymaniu wniosku skarżącego, w piśmie z dnia 28 stycznia 2014 r. przedstawił swoje negatywne stanowisko w sprawie. Orzekając o kosztach, Sąd działał na podstawie art. 200 P.p.s.a.