II SA/Wa 1536/13

WyrokWSA w Warszawie2014-04-02

Skład orzekający: Adam Lipiński, Andrzej Góraj, Anna Mierzejewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwolnieniu żołnierza zawodowego ze służby wojskowej, oparta wyłącznie na "dostatecznej" ocenie w opinii służbowej, bez szczegółowego uzasadnienia przyczyn uznania żołnierza za nieprzydatnego do dalszej służby, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja o zwolnieniu żołnierza zawodowego ze służby wojskowej z powodu otrzymania "dostatecznej" oceny w opinii służbowej, mimo że stanowi przesłankę do zwolnienia, wymaga od organu szczegółowego uzasadnienia, wyjaśniającego, dlaczego żołnierz stał się nieprzydatny do dalszej służby. Brak takiego uzasadnienia sprawia, że decyzja nosi cechy dowolności i nie poddaje się kontroli instancyjnej, co skutkuje jej uchyleniem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej utrzymującą w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej z powodu otrzymania "dostatecznej" oceny w opinii służbowej. Skarżący kwestionował brak szczegółowego uzasadnienia oceny oraz wcześniejsze pozytywne opinie, a także wskazywał na wypadek doznany w służbie. Organ II instancji uznał, że procedura została przeprowadzona prawidłowo, a opinia służbowa stanowiła podstawę do zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądzono od Ministra Obrony Narodowej na rzecz K. K. kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Andrzej Góraj Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz K. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. |Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 268 a kpa, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., w| |związku z pkt 1 lit h upoważnienia Nr 41/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 sierpnia 2011 r. (Dz. Urz. Mon Nr 17, poz. 256), po | |rozpatrzeniu odwołania K. K. z dnia [...] marca 2013 r. od rozkazu personalnego Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej Nr [...] (pkt | |[...]) z dnia [...] lutego 2013 r. w sprawie zwolnienia z dniem [...] czerwca 2013 r. z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania | |dostatecznej oceny w opinii służbowej i przeniesienia do rezerwy, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. | |W uzasadnieniu podał, iż rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] lutego 2013 r. K. K. został | |zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] czerwca 2013 r. i przeniesiony do rezerwy, wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej | |oceny w opinii służbowej. Podstawę prawną wydanego rozkazu personalnego stanowi art. 112 ust. 1 pkt 4 oraz art. 115 ust. 1 i 4 w zw. z | |art. 114 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010r. Nr 90, poz. 593 z | |późn. zm.) oraz § 15 ust. 1 pkt 3 i § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie | |zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 z późn. zm.). | |Od powyższego rozkazu K. K. złożył odwołanie. | |Organ II instancji podniósł, że problematykę opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych reguluje ustawa z dnia 11 września 2003 r. o | |służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 maja 2008 r. w | |sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych. Zgodnie z art. 26 ust. 6 w zw. z ust. 7 pkt 1 przywołanej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o| |służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w ramach opiniowania służbowego żołnierzom zawodowym w służbie stałej określa się indywidualną | |prognozę przebiegu zawodowej służby wojskowej: bliższą i dalszą. Prognoza bliższa obejmuje wskazanie: stanowiska służbowego, | |przewidzianego do objęcia przez opiniowanego żołnierza zawodowego, przeniesienie do rezerwy kadrowej albo zwolnienie z zawodowej służby| |wojskowej. Natomiast prognoza dalsza - wskazanie stopnia etatowego stanowiska służbowego, przewidzianego do objęcia przez opiniowanego | |żołnierza zawodowego lub studiów, których ukończenie warunkuje objęcie wyższego stanowiska służbowego albo wskazanie zwolnienia z | |zawodowej służby wojskowej. Indywidualną prognozę przebiegu służby określa organ uprawniony do wyznaczenia żołnierza zawodowego na | |stanowisko służbowe. | |Dalej organ podał, iż K. K. jest nieobecny w służbie od dnia [...] listopada 2011 r., absencja jest usprawiedliwiona. K. K., w związku ze| |zbliżającym się upływem terminu kadencji na stanowisku służbowym, w dniu [...] marca 2012 r. został poddany opiniowaniu służbowemu. | |Bezpośredni przełożony opiniowanego w dniu [...] października 2012r. sporządził opinię służbową za okres [...].07.2011 – [...].10.2012. | |Żołnierz w opinii otrzymał ogólną opinię dostateczną, z którą został zapoznany w dniu [...] listopada 2012 r. oraz pouczony o możliwości | |wniesienia odwołania. Opinia stała się ostateczna z dniem wydania, tj. [...] grudnia 2012 r. | |Po wydaniu opinii K. K. nadal przebywał na zwolnieniach lekarskich. | |W odwołaniu podał, iż przedłużenie kadencji do [...] marca 2013 r. dałoby mu możliwość korzystania ze świadczeń rehabilitacyjnych poza | |kolejnością. | |Odnosząc się do kwestii doznanego urazu, wskazano, że przymiot ostateczności posiada orzeczenie w sprawie zdolności do pełnienia | |zawodowej służby wojskowej Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., uznające K. K. za zdolnego do zawodowej służby wojskowej i ustalające | |kategorię Z –zdolny do zawodowej służby wojskowej. Kwestia nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia organu w sprawie zwolnienia z zawodowej| |służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej oceny ogólnej i przeniesienia do rezerwy. | |Zgodnie z przywołanym wyżej rozporządzeniem, dowódca jednostki wojskowej po określeniu propozycji w dziale VII arkusza opinii | |służbowej, w tej sytuacji "zwolnienie z zawodowej służby wojskowej", przesłał opinię do organu uprawnionego do zwolnienia z zawodowej | |służby wojskowej, za pośrednictwem organu właściwego do wyznaczenia na dotychczasowe stanowisko służbowe. Zdaniem organu II instancji, | |z uwagi na zaistniałe w powyższej sprawie okoliczności, należy zauważyć, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zgodnie | |z dyspozycją wynikająca z treści art. 112 pkt 4 wojskowej ustawy pragmatycznej, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby | |wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Minister Obrony Narodowej podkreślił, że przeprowadzone | |postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej nie wykazało naruszenia obowiązujących | |przepisów prawa zarówno w zakresie przeprowadzonej procedury kadrowej, jak i formy oraz treści rozkazu personalnego. Nadto, skarżący | |został poinformowany o indywidualnej prognozie przebiegu służby, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Czas, jaki nastąpił od momentu | |zapoznania podoficera z prognozą przebiegu służby do wydania rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia, wypełnia przesłanki | |postępowania, zakreślone przepisami ustawy pragmatycznej i kpa. | |Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. | |Pełnomocnik skarżącego zarzucił: | |• naruszenie art. 107 § 1 i § 3 kpa w zw. z art. 77 i nast. kpa oraz art. 9 i 11 kpa poprzez braki w uzasadnieniu faktycznym, w | |szczególności dotyczące przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby oraz niewyjaśnienie przesłanek wystawionej oceny i nieprzytoczenie | |kryteriów oceniania; | |• art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez brak wskazania w podstawie prawnej oraz w pouczeniu przepisów proceduralnych, mających zastosowanie | |przy odwołaniu od decyzji; | |• naruszenie art. 112 ust 1 pkt 4 w zw z art. 26 ust 1 pkt 1ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego błędną | |wykładnię, a mianowicie nieuwzględnienie fakultatywnego charakteru wskazanego przepisu przy ogólnej ocenie kwalifikacji zawodowych, a | |także poprzez brak pisemnego omówienia kwalifikacji zawodowych skarżącego oraz przez przekroczenie granic uznania administracyjnego. | |W uzasadnieniu skargi K. K. podał, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. Powołał się również na wcześniejsze opinie służbowe za okres| |od [...].01.2008 r. do [...].09.2010 r. z ogólną opinią dobrą. Powołał się na wypadek, któremu uległ w dniu [...] września 2011 r. w [...] w | |czasie służby na IX zmianie. Skarżący w związku z wypadkiem od [...] listopada 2011 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim, w związku z | |upływem kadencji w dniu [...] grudnia 2012 r. na zajmowanym stanowisku [...] został objęty opiniowaniem za okres od [...] lipca 2011 r. do | |[...] października 2012 r. z ogólną oceną dostateczną. | |Uznaniowość nie zwalnia organu od oceny i rozważenia innych okoliczności, poprzedzających wydanie decyzji, do których niewątpliwie | |oprócz potrzeb sił zbrojnych zaliczyć należy kwalifikacje żołnierza i jego dotychczasowy stosunek do służby. | |Zarzucił organowi brak woli w rzetelnym rozważeniu argumentów skarżącego za utrzymaniem go w służbie na kolejną kadencję. Wskazał, iż z| |jednej strony po wypadku w czasie misji w [...] został uznany ze względów zdrowotnych za zdolnego do wykonywania służby wojskowej, a z | |powodu zwolnienia związanego z wypadkiem musiał opuścić służbę jako niedyspozycyjny. | |W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: | |Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.| |1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej | |decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia, zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu | |widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. | |Rozpoznawana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. | |Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy | |zawodowych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej | |wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. | |Stosownie natomiast do § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy | |zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 z późn. zm.), w przypadku otrzymania przez żołnierza ogólnej oceny | |dostatecznej w opinii służbowej dowódca jednostki występuje z wnioskiem do organu zwalniającego, za pośrednictwem organu uprawnionego | |do wyznaczania na stanowisko służbowe, o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej lub pozostawienie go w dalszej służbie, | |określając w opinii służbowej tego żołnierza stanowisko służbowe w podległej jednostce wojskowej, na które żołnierz ten mógłby zostać | |wyznaczony. Do wniosku dołącza się ostateczną opinię służbową. Przepisy § 14 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio. | |Wskazać przede wszystkim należy, że decyzja, podejmowana na podstawie wyżej cytowanego art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej| |żołnierzy zawodowych, ma charakter uznaniowy, co nie oznacza jednak, że może być dowolna. Organ administracji ma bowiem obowiązek w | |sposób szczególny dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz załatwić sprawę, mając na | |względzie interes społeczny strony i słuszny interes obywateli. | |Jednocześnie sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona i nie obejmuje ich celowości. Sąd bada natomiast prawidłowość | |przeprowadzonego przez organ postępowania, w tym wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz właściwego przeprowadzenia | |postępowania administracyjnego. | |W rozpoznawanej sprawie zaskarżone decyzje nie spełniają wyżej wskazanych warunków. Bezsporne jest, że skarżący otrzymał dostateczną | |ogólną ocenę służbową. Wskazać jednak należy, że wcześniej opinie były pozytywne. | |Przechodząc do meritum niniejszej sprawy, w ocenie Sądu organ nie podołał obowiązkowi i nie uzasadnił przyczyn wydania skarżonej | |decyzji w taki sposób, aby dla skarżącego i Sądu kontrolującego prawidłowość rozstrzygnięcia nie było wątpliwości, iż jest to decyzja | |legalna i wydając taką decyzję organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Samo powołanie się w jej treści na okoliczność | |otrzymania przez żołnierza dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej nie może być uznane za wystarczające umotywowanie działań | |organu. Fakt zaopiniowania żołnierza w sposób dostateczny jest bowiem jedynie przesłanką konieczną dla powstania po stronie organu | |uprawnienia do zwolnienia żołnierza ze służby. Nie stanowi jednak wyjaśnienia tego, dlaczego dany żołnierz, przez fakt otrzymania | |takiej opinii służbowej, stał się nieprzydatny do dalszego pełnienia służby wojskowej. Powyższy brak pełnego uzasadnienia decyzji | |sprawia, iż skarżone rozstrzygnięcie nie poddaje się kontroli instancyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie znając | |motywów działania organu, pozbawiony został możliwości zweryfikowania poprawności skarżonej decyzji. | |W świetle powyższego, skarżona decyzja jawi się jako nosząca cechy dowolności i jako taka musiała zostać wyeliminowana z obrotu | |prawnego. | |Organ, ponownie rozpoznając sprawę, będzie zobligowany do tego, aby sporządzić pełne i wszechstronne uzasadnienie wydanego | |rozstrzygnięcia, uwzględniając wykładnię art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, dokonaną przez Sąd w | |niniejszym uzasadnieniu. | |W związku z powyższym, uznając, że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 | |sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami | |administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). | |Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji wyroku zostało wydane w myśl art. 152 ww. ustawy. |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło