II OSK 1948/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-28
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska-Szary, Anna Łuczaj, Katarzyna Golat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił zgodność projektu budowlanego z przepisami prawa, w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w zakresie odprowadzania wód opadowych, powierzchni zabudowy, odległości budynków od granic działek, nasłonecznienia oraz liczby miejsc postojowych, a także czy jego uzasadnienie wyroku spełnia wymogi art. 141 § 4 PPSA?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że uzasadnienie WSA narusza art. 141 § 4 PPSA. Sąd pierwszej instancji nie dokonał należytej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, ograniczając się do lakonicznych stwierdzeń, cytowania przepisów i stanowisk organów, bez własnej oceny prawnej i faktycznej. Brak było analizy zgodności projektu z przepisami technicznymi i planem miejscowym w zakresie kluczowych kwestii, takich jak odprowadzanie wód opadowych, co uniemożliwiło ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. J. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Pruszkowskiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę zespołu budynków wielorodzinnych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Prawa budowlanego, Prawa wodnego oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności w zakresie odprowadzania wód opadowych, powierzchni zabudowy, odległości budynków, nasłonecznienia i liczby miejsc postojowych. WSA oddalił skargę, uznając projekt za zgodny z prawem. NSA uchylił wyrok WSA z powodu wadliwości uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ sędzia del. WSA Katarzyna Golat Protokolant asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2673/13 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz J. J. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2673/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. J. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Starosta Pruszkowski, działając na podstawie art. 82 ust. 2, art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623) zatwierdził projekt budowlany i udzielił L. S.K.A. pozwolenia na budowę zespołu budynków wielorodzinnych (czterech budynków) z garażami podziemnymi w osiedlu "A." przy ul. M. na dz. nr ew. [...] w Pruszkowie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym z § 13 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690), stanowiącymi o naturalnym oświetleniu pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Organ stwierdził, że analiza zacienienia stanowiąca część przedmiotowego projektu budowlanego została sporządzona w sposób czytelny i nie budzący wątpliwości, zawiera jednoznaczne stwierdzenie, że projekt jest zgodny z § 13 i 60 ww. rozporządzenia, podpisane przez projektanta. Zaznaczył, że jeżeli do obowiązków projektanta wynikających z art. 20 ustawy Prawo budowlane należy sporządzenie projektu budowlanego w zgodzie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a zakres kontroli projektu budowlanego został wyznaczony treścią art. 35 ust. 1 ustawy, to organ nie może zatem oceniać prawidłowości wykonania analizy zacienienia, jak i innych (nie wymienionych w Prawie budowlanym) części projektu budowlanego. Należy to odnieść także do rozwiązań w zakresie sposobu odprowadzania wód opadowych. Organ stwierdził, że sposób odprowadzania wód opadowych z terenu inwestycji jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zapisy zawarte w projekcie jednoznacznie wskazują, że wody opadowe nie będą odprowadzane na tereny sąsiednie. Podniósł, że w kompetencji organu nie leży ocena prawidłowości rozwiązań technicznych przedstawionych przez projektanta - osobę posiadającą uprawnienia w odpowiedniej specjalności. Zdaniem organu projekt budowlany jest również zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie udziału powierzchni zabudowy na przedmiotowej nieruchomości. Udział powierzchni zabudowy został wyliczony na podstawie definicji tego pojęcia zawartej w Normie PN-ISO 9836:1997, zgodnie z którą powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Organ uznał również, że bilans miejsc postojowych jest zgodny z ustaleniami planu. Wskazał nadto, że zgodnie z § 40 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wysokość zabudowy od poziomu terenu do najwyżej położonego elementu dachu może wynosić maksymalnie 12 m, natomiast sposób obliczania wysokości budynku określony jest w § 6 ww. rozporządzenia. Przedmiotowe budynki spełniają wymóg określony w § 40 pkt 2 planu.
Jako bezzasadny organ ocenił też zarzut stron dotyczący niezgodności projektu z rozporządzeniem w zakresie odległości budynków od granic sąsiednich działek budowlanych. Wskazał, że planowany budynek F jest usytuowany jednocześnie na dz. nr ew. [...], a budynek E na dz. [...] i podkreślił, że powyższe rozporządzenie nie zabrania sytuowania budynku na dwóch działkach jednocześnie. W ocenie organu odległości określone w § 12 rozporządzenia zostały zachowane, a dokumentacja przedłożona przez inwestora spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Brak było zatem podstaw do odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania x.y. od decyzji Starosty Pruszkowskiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty Pruszkowskiego, iż projekt budowlany jest zgodny z wytycznymi zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego części obszaru Ż. w Pruszkowie, uchwalonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Pruszkowie z dnia [...] marca 2010r., dotyczącymi dopuszczalnej powierzchni zabudowy, bilansu miejsc postojowych, wysokości zabudowy. Wskazał, iż inwestorzy wypełnili wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Projekt budowlany został sporządzony zgodnie z art. 34 Prawa budowlanego oraz spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462), jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Wojewoda Mazowiecki wskazał nadto, że inwestor przedłożył analizę nasłonecznienia na dzień [...] marca i [...] września oraz analizę nasłonecznienia budynków znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, z których wynika, iż inwestycja jest zgodna z wytycznymi dotyczącymi dostępu do światła, zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odnosząc się do zarzutów odwołań dotyczących odprowadzania wód opadowych, organ podniósł, że z akt sprawy oraz projektu budowlanego wynika, iż sposób odprowadzania wód opadowych z terenu inwestycji jest zgodny z ustaleniami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wskazał też, iż z zapisów zawartych w projekcie budowlanym jednoznacznie wynika, iż "wody opadowe z powierzchni terenu działek [...] zagospodarowane będą na własnym terenie. Zaprojektowane środki techniczne będą zapobiegały zalewaniu sąsiednich działek w szczególności działek [...], jak również ulicy Mierniczej oraz terenu budynku przy ulicy S.".
Skargę na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego złożył J. J. Skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 78 k.p.a. poprzez zignorowanie wniosków dowodowych zgłoszonych w odwołaniu; naruszenie art. 75 § 1 w zw. z art. 84 § 1 i art. 85 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a w szczególności dowodów z oględzin terenu inwestycji oraz z opinii biegłego; rażące naruszenie obowiązku rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sprawie oraz błędną ocenę tego materiału (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) poprzez nieodniesienie się przez organ odwoławczy do żadnego z zarzutów odwołania; naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 15 k.p.a. Zarzucił ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo wodne poprzez usankcjonowanie w obrocie prawnym decyzji Starosty Pruszkowskiego, której wykonanie będzie skutkowało zmianą kierunku odpływu wód opadowych z terenu inwestycji i odprowadzaniem wód na grunty sąsiednie; naruszenie § 28 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru Ż. w Pruszkowie wprowadzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w Pruszkowie z dnia [...] marca 2010 r., w tym zwłaszcza § 19 ust. 2 pkt 3 oraz § 40 pkt 1 planu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie na zasadzie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi.
J. J. podniósł, iż w odwołaniu zwrócił uwagę na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego w zakresie: zlecenia opinii biegłego pozwalającej na ustalenie, czy działki gruntu sąsiadujące z inwestycją będą odbierały wody opadowe z jej terenu; ustalenia, jaka będzie powierzchnia zabudowy na działce nr ew. [...] oraz na każdej z poszczególnych pozostałych działek objętych projektem; ustalenia, czy zachowane zostaną warunki nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w odniesieniu do poszczególnych budynków wchodzących w skład planowanej inwestycji; ustalenia, czy zachowane zostaną warunki minimalnej ilości miejsc parkingowych przewidzianych w odniesieniu do poszczególnych działek wchodzących w skład planowanej inwestycji oraz poszczególnych planowanych na nich budynków. Wszystkie te wnioski zostały pominięte przez organ odwoławczy.
Skarżący zarzucił, że przedstawiony w projekcie sposób odprowadzania wód opadowych z terenu planowanej inwestycji narusza § 19 ust. 2 pkt 3 miejscowego planu, który zezwala wprawdzie na odprowadzanie wód opadowych bezpośrednio do gruntu, jednakże pod warunkiem zagospodarowania wód gruntowych w granicach nieruchomości. Zakwestionował ustalenie, że "wody opadowe nie będą zalewały działek sąsiednich". Wskazał, że teren inwestycji zostanie podwyższony, zaś usytuowanie niecki kończącej wykonany wokół inwestycji nasyp praktycznie w ostrej zewnętrznej granicy terenu inwestycji wyklucza możliwość zagospodarowania wód na własnym terenie inwestora. Podniósł, że nasyp otaczający inwestycję będzie odprowadzał wody opadowe (m. in. na działkę skarżącego) nie tylko z terenu inwestycji objętej zaskarżoną decyzją, ale też z terenu inwestycji wcześniej zrealizowanej przez inwestora. Zwrócił też uwagę, że inwestor nie ma prawnej możliwości odprowadzania wód opadowych z terenu inwestycji do kolektora piastowskiego. Zdaniem skarżącego gołosłowne i niezgodne z rzeczywistością są zapisy w projekcie, że przyjęte rozwiązania techniczne całkowicie zabezpieczą sąsiednie działki przed możliwością zalewania wodą deszczową pochodzącą z terenu projektowanej inwestycji. Wskazał, że na dodatkowe wątpliwości w zakresie ingerencji inwestycji w kształtowanie się stosunków wodnych oraz na ryzyko zwiększenia się zagrożenia powodziowego w związku z inwestycją wskazuje załączona do skargi ocena biegłego prof. dr hab. inż. T. S. Skarżący zarzucił nadto, że powierzchnia zabudowy dla każdej z działek objętych projektem znacznie przekracza ustalenia zawarte w § 40 pkt 1 planu miejscowego (60% powierzchni zabudowy). Wskazał, że zaplanowana inwestycja obejmuje wybudowanie fundamentów budynków ponad obecną linią gruntu, a następnie przysypanie ich części ziemią (tzn. podwyższenie terenu), co stanowi niedopuszczalną próbę obejścia ustaleń planu miejscowego. Zdaniem skarżącego wyliczenia znajdujące się w bilansie terenu dla poszczególnych działek i bilansie zbiorczym dla inwestycji opierają się na mylnym założeniu, że za zabudowę uznaje się jedynie te części budynków, które znajdują się ponad powierzchnią gruntu i nie zostały przysypane warstwą ziemi. Tymczasem zgodnie z definicją "powierzchni zabudowy" zawartą w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, pod tym pojęciem rozumie się "powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia". Posłużenie się definicją tego pojęcia zawartą w polskiej normie PN: ISO 9836:1997 jest niemiarodajne, także i z tego względu, że przy ustalaniu zachowania tego parametru Starosta pruszkowski nie wziął pod uwagę kwestii podwyższenia terenu. Ponadto maksymalną powierzchnię zabudowy należy ustalać odrębnie dla każdej działki budowlanej, na której zamierzona została inwestycja. Skarżący zarzucił też naruszenie ustaleń planu dotyczących maksymalnej ilości kondygnacji budynków oraz ich wysokości. Wskazał, że przedmiotem inwestycji nie jest zespół trzykondygnacyjnych budynków wielorodzinnych, lecz budynków czterokondygnacyjnych, składających się z parteru, pierwszego piętra, drugiego piętra, użytkowego poddasza. Wskazał, że od 2009r. dla ustalenia poziomu terenu inwestycji nie jest już miarodajne usytuowanie wejścia głównego do budynku, lecz - stosownie do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - poziom ulicy, przy której stoi budynek. Zdaniem skarżącego także odległość planowanego na działce nr [...] budynku G narusza normy minimalnej odległości od granicy z działką nr [...], przewidziane w § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, zaś przy uwzględnieniu balkonów usytuowanych na jego południowej pierzei, także § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia. Nadto projekt nie spełnia ustaleń planu dotyczących zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc postojowych, albowiem zakłada wprawdzie istnienie miejsc postojowych w garażach podziemnych, ale miejsca te będą mogły być użytkowane przez mieszkańców osiedla tylko, jeżeli zakupią miejsca w tym garażu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podniósł, że inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, załączając kompletny projekt budowlany wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane (i zaświadczenie o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego) oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt zawiera oświadczenie o jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, normami i zasadami wiedzy technicznej, a zatem inwestor zrealizował obowiązki wynikające z treści art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego.
Sąd przytoczył treść art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane i wskazał, iż tym przepisie został określony zakres działania organu administracji architektoniczno-budowlanej przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę - właściwy organ został pozbawiony możliwości ingerencji w zawartość merytoryczną projektu, ocenie może podlegać jedynie zgodność przyjętych rozwiązań z prawem i to w zakresie ściśle określonym w ustawie. Dopuszczalne jest jedynie sprawdzenie zgodności projektu budowlanego (a więc projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymaganiami ochrony środowiska. Organ sprawdza także kompletność projektu budowlanego, w tym czy posiada wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia (art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) oraz, czy projekt został sporządzony przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane. Projekt zagospodarowania działki lub terenu podlega sprawdzeniu tylko pod kątem zgodności z przepisami, w tym zwłaszcza techniczno – budowlanymi (np. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Sąd podał, że z akt sprawy wynika, iż na terenie objętym planowaną inwestycją obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części obszaru Ż. w Pruszkowie wprowadzony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w Pruszkowie z dnia [...] marca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2010 r. Nr 166, poz. 4100). W ocenie Sądu, mając na uwadze art. 35 Prawa budowlanego, organ odwoławczy trafnie ustalił, iż zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę spornej inwestycji nie stoi w sprzeczności z ustaleniami tego planu. Z poczynionych przez organ ustaleń wynika bowiem, że działki o nr [...] w Pruszkowie, na których planowana jest realizacja inwestycji, znajduje się na terenie oznaczonym symbolem MW: tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (§ 7 ust.1 planu). Spełnione zostały wskaźniki liczbowe dotyczące maksymalnej wysokości inwestycji, nie została naruszona dopuszczalna powierzchnia zabudowy oraz zapewniono wymaganą ilość miejsc parkingowych – znajduje to potwierdzenie w projekcie budowlanym. Zdaniem Sądu nie ma racji skarżący podnosząc, że inwestycja nie spełnia wymogów odnośnie wysokości zabudowy i liczby kondygnacji. Zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.), wysokość budynku, służącą do przyporządkowania temu budynkowi odpowiednich wymagań rozporządzenia, mierzy się od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku lub jego części, znajdującym się na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku, do górnej powierzchni najwyżej położonego stropu, łącznie z grubością izolacji cieplnej i warstwy ją osłaniającej, bez uwzględniania wyniesionych ponad tę płaszczyznę maszynowni dźwigów i innych pomieszczeń technicznych, bądź do najwyżej położonego punktu stropodachu lub konstrukcji przekrycia budynku znajdującego się bezpośrednio nad pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. W planie zagospodarowania przestrzennego ( § 40 pkt 2) wysokość zabudowy od poziomu terenu do najwyżej położonego elementu dachu może wynosić maksymalnie 12 m. Projektowana inwestycja jest zgodna z tym zapisem. Poddasze zaliczone przez skarżącego do kondygnacji jest przeznaczone na pobyt ludzi, zatem nie traktuje się go za kondygnację. Za kondygnację należy rozumieć poziomą nadziemną lub podziemną część budynku, zawartą pomiędzy powierzchnią posadzki na stropie lub najwyżej położonej warstwy podłogowej na gruncie a powierzchnią posadzki na stropie bądź warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu, znajdującego się nad tą częścią budynku, przy czym za kondygnację uważa się także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz poziomą część budynku stanowiącą przestrzeń na urządzenia techniczne, mającą średnią wysokość w świetle większą niż 2 m; za kondygnację nie uznaje się nadbudówek ponad dachem, takich jak maszynownia dźwigu, centrala wentylacyjna, klimatyzacyjna lub kotłownia (§ 3 pkt 16 rozporządzenia).
W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut naruszenia przepisów odnośnie dopuszczalnej powierzchni zabudowy. Z planu zagospodarowania terenu wynika, że działki są zabudowane w 43,34 %. Zestawienie zostało wykonane dla każdej działki osobno jak i dla wszystkich działek łącznie. W żadnym zestawieniu nie została przekroczona maksymalna powierzchnia zabudowy - 60 %, wskazana w § 40 pkt 1 planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wskazał organ przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), zatem obliczanie powierzchni zabudowy przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynków na powierzchnię terenu nie można uznać za błędne. Kwestionowana budowa jest jedną inwestycją, obejmującą cztery budynki, realizowaną przez jednego inwestora. Kwestionowanie przez skarżącego odległości między budynkami tego samego inwestora, nie znajduje więc uzasadnienia. To inwestor decyduje o usytuowaniu budynków wewnątrz działek, którymi dysponuje na cele budowlane.
Zdaniem Sądu analiza zacienienia załączona do wniosku jest czytelna i nie budzi wątpliwości co do prawidłowości jej sporządzenia. Analiza doprowadziła organ do słusznego wniosku, że projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym z § 13 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r., stanowiącymi o naturalnym oświetleniu pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Organ nie miał podstaw do przeprowadzania kolejnego dowodu na tą okoliczność. Odnośnie liczby miejsc postojowych, Sąd podzielił stanowisko organu, że bilans miejsc postojowych jest zgodny z ustaleniami wskazanymi w § pkt 1) lit. f) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który określa 1,3 miejsca postojowego na lokal mieszkalny o powierzchni do 60 m2 , dla mieszkań powyżej 60 m2 1,5 miejsca postojowego. Nie znajduje uzasadnienia zarzut o niezgodności liczby miejsc postojowych tylko dlatego, że miejsca te będą wystawione na sprzedaż.
Sąd podniósł, że w planie zagospodarowania przestrzennego w § 19 ust. 1 pkt 3) wskazano sposób odprowadzania wód opadowych – bezpośrednio do gruntu, pod warunkiem zagospodarowania wód opadowych w granicach nieruchomości. Projekt zagospodarowania terenu spełnia ten wymóg (tom 1. str. 4-6). Projektant zaproponował środki techniczne, które w jego ocenie będą zapobiegać zalewaniu działek sąsiednich, w tym działki skarżącego. Sąd podkreślił, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają prawa, ani też obowiązku dokonywania weryfikacji wyliczeń przez projektanta, który ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie projektu budowlanego. W aktualnym stanie prawnym brak bowiem przepisów prawnych, które obligowałyby organy administracji do podejmowania czynności sprawdzających w tym zakresie. Kontrola ma charakter wyłącznie formalny.
Sąd wyjaśnił, iż oddalając na rozprawie wnioski dowodowe skarżącego, zgłoszone w skardze, działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją.
W skardze kasacyjnej J. J., reprezentowany przez r.pr. E. J., zaskarżył powyższy wyrok w całości.
Wyrokowi zarzucono:
I. naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a to naruszenie, w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.:
1) art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane polegające na mylnym przyjęciu, że w sprawie nie można ograniczyć prawa zabudowy, mimo że projektowana zabudowa jest sprzeczna z przepisami Prawa budowlanego, przepisami techniczno-budowlanymi oraz ustaleniami planu miejscowego;
2) art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z ustaleniami obowiązującego dla terenu inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wprowadzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w Pruszkowie z dnia [...] marca 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czyści obszaru Ż. w Pruszkowie, w tym zwłaszcza z § 19 ust. 2 pkt 3 oraz § 40 pkt 1 m.p.z.p. z przyczyn wskazanych w pkt 3 poniżej oraz wobec niedostrzeżenia, że projekt budowlany narusza obowiązujące minima odległości budynków od granicy sąsiednich działek budowlanych, powierzchni zabudowy, nasłonecznienia pomieszczeń, jak też liczby miejsc postojowych;
3) art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz § 28 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie polegające na przyjęciu, że projektowana inwestycja jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie sposobu zagospodarowania wód opadowych, skutkującym usankcjonowaniem w obrocie prawnym decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2013 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Pruszkowskiego z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], których wykonanie będzie skutkowało zmianą kierunku odpływu wód opadowych z terenu inwestycji i odprowadzaniem tych wód na grunty sąsiednie;
4) art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z przepisami rozporządzenia, w tym zwłaszcza z § 11 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 5, § 12 ust. 1 pkt 1, § 18 ust. 1, § 13 i § 57 ust. 1 rozporządzenia polegające na niedostrzeżeniu, że projekt budowlany narusza obowiązujące wymogi odległości budynków od granicy sąsiednich działek budowlanych, powierzchni zabudowy, liczby miejsc postojowych oraz czasu nasłonecznienia znajdujących się w tym budynku pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
II. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy ,a to:
1) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nie dokonanie pełnej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji na skutek nie ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie w uzasadnieniu wyroku wzajemnie sprzecznych i wykluczających się konkluzji dotyczących zakresu kognicji w sprawach o wydanie pozwolenia na budowę, zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowo-administracyjnym, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skarżący został pozbawiony możliwości poznania przesłanek rozstrzygnięcia, prześledzenia rozumowania WSA oraz stwierdzenia, że WSA dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na tym, że WSA nie uchylił zaskarżonej decyzji, mimo że organy administracji nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, ograniczając się w tym zakresie wyłącznie do przedstawienia twierdzeń projektu budowlanego oraz bezzasadnie zignorowały zgłaszane w toku postępowania administracyjnego przez skarżącego żądania dotyczące przeprowadzenia dowodów, a w szczególności organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu z dn. [...] lipca 2013 r. od decyzji Starosty Pruszkowskiego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...];
4) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez bezzasadne w okolicznościach sprawy oddalenie wniosku strony skarżącej o dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi oraz powołanych w uzasadnieniu skargi.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, oraz rozpoznanie skargi na zasadzie art. 188 p.p.s.a., a w rezultacie o uchylenie decyzji organów administracji architektoniczno-budowlanej obu instancji, których dotyczy niniejsze postępowanie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Ponadto skarżący wniósł o uchylenie na podstawie art. 191 p.p.s.a. postanowienia WSA zapadłego na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 r. w przedmiocie oddalenia wniosku strony skarżącej o dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi z dnia 13 listopada 2013 r., rozpoznawanej w sprawie sygn. VII SA/Wa 2673/13 zakończonej wydaniem zaskarżonego wyroku oraz powołanych w uzasadnieniu skargi i o dopuszczenie tych dowodów. Nadto na zasadzie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. skarżący wniósł o zasądzenie od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw skarżącego w niniejszej sprawie, w tym kosztów sporządzenia analizy biegłego hydrologa prof. dr hab. inż. T. S. w wysokości 700 zł, zgodnie z rachunkiem nr [...] załączonym do skargi, uiszczonej od pełnomocnictwa opłaty skarbowej, jak również kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje według norm prawem przepisanych.
Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu że: "organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają prawa, ani tej obowiązku dokonywania weryfikacji wyliczeń przez projektanta, który ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie projektu budowlanego. W aktualnym stanie prawnym brak bowiem przepisów prawnych, które obligowałyby organy administracji do podejmowania czynności sprawdzających w tym zakresie. Merytoryczna kontrola projektu budowlanego dokonywana przez organ nie jest uzasadniona. Kontrola ta ma charakter wyłącznie formalny." Skarżący podniósł, że Sąd w uzasadnieniu podał, że projekt zagospodarowania spełnia wymóg odprowadzania wód opadowych bezpośrednio do gruntów w granicach nieruchomości, ale nie wyjaśnił na jakiej podstawie tak uznał, skoro, ani Sąd, ani organy administracji nie miały prawa weryfikacji tej okoliczności. W ocenie skarżącego podobne ustalenia dotyczące rzekomej zgodności projektu z przepisami prawa (w tym Prawa budowlanego) zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku także w odniesieniu do wszystkich pozostałych zarzutów skarżącego: powierzchni zabudowy, odległości od sąsiednich budynków, analizy zacienienia, jak też liczby miejsc postojowych. Zdaniem skarżącego, stanowisko Sądu, że przyjęte wyliczenia w projekcie budowlanym nie mogą być kwestionowane, nie znajduje oparcia w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Tak skonstruowane uzasadnienie narusza wymogi stawiane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wobec nieprzedstawienia przez Sąd w uzasadnieniu wyroku logicznie spójnego toku rozumowania, okoliczności faktyczne sprawy mogły nie zostać ustalone prawidłowo. Brak możliwości weryfikacji wyliczeń zawartych w projekcie budowlanym oznacza doprowadzenie do zaistnienia stanu, w którym inwestorowi umożliwiono zabudowę nieruchomości gruntowej, pomimo braku zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami prawa. Narusza to przede wszystkim art. 4 Prawa budowlanego. Podobny błąd w rozumowaniu legł u podstaw wydania decyzji Starosty Pruszkowskiego, gdzie z jednej strony podnosi się, że organ nie jest władny ocenić prawidłowości rozwiązań przedstawionych w projekcie zagospodarowania, a z drugiej strony takiej oceny w istocie dokonuje, uznając zaprezentowany w projekcie sposób odprowadzania wód opadowych z terenu inwestycji za zgodny z ustaleniami m.p.z.p. Błąd ten nie został skorygowany w żaden sposób, lecz został powielony w decyzji Wojewody Mazowieckiego.
Skarżący zwrócił uwagę na potrzebę uzupełnienia prowadzonego w sprawie postępowania dowodowego w zakresie: zlecenia opinii biegłego pozwalającej na ustalenie, czy w razie przeprowadzenia inwestycji, działki gruntu sąsiadujące z inwestycją będą odbierały wody opadowe z jej terenu; ustalenia, jaka w razie przeprowadzenia inwestycji będzie powierzchnia zabudowy na działce nr ew. [...], oraz na każdej z poszczególnych pozostałych działek objętych projektem (tzn. na działkach nr ew. [...]); ustalenia, czy w razie przeprowadzenia inwestycji zachowane zostaną warunki nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w odniesieniu do poszczególnych budynków wchodzących w skład planowanej inwestycji; ustalenia, czy w razie przeprowadzenia inwestycji zachowane zostaną warunki minimalnej ilości miejsc postojowych przewidzianych w odniesieniu do poszczególnych działek wchodzących w skład planowanej inwestycji oraz poszczególnych planowanych na nich budynków. Zdaniem skarżącego w sprawie winny być przeprowadzone dowody z oględzin terenu zamierzonej inwestycji oraz z opinii biegłego, na okoliczność, czy w razie przeprowadzenia inwestycji działki sąsiadujące z inwestycją będą odbierały wody opadowe z jej terenu. Zaniechanie w tej kwestii uzasadnia zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 i art. 85 § 1 k.p.a. Nieodniesienie się natomiast przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania, w szczególności w zakresie naruszenia zasad zagospodarowania wód opadowych, lecz uznanie za udowodnioną okoliczność przeciwną wyłącznie w oparciu o zapisy projektu przedłożonego przez inwestora, stanowi rażące naruszenie obowiązku rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sprawie oraz uzasadnia zarzut błędnej oceny tego materiału (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.).Skarżący podkreślił, że pominięcie przez Sąd dodatkowych dowodów przedstawionych w skardze nie było uzasadnione okolicznościami sprawy, albowiem w sprawie występowały wszelkie przesłanki przemawiające za ich dopuszczeniem na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. Celem przeprowadzenia powyższych dowodów jest wykazanie nierzetelności i podważenie wiarygodności projektu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
Po pierwsze, zasadny jest zarzut dotyczący naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Naruszenie tego przepisu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie pozwala na przyjęcie, że Sąd pierwszej instancji dokonał należytej kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Z tych względów przypomnieć należy, iż kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie potwierdza, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 133 § 1 i art. 134 §1 p.p.s.a.
Tymczasem przepis art. 141 § 4 p.p.s.a., normując treść uzasadnienia wyroku, stanowi na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odzwierciedlenie wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady budowania zaufania do organów państwa. Zawarte w sentencji wyroku sądu administracyjnego rozstrzygnięcie, ujęte w odpowiedniej formule procesowej jest rezultatem przeprowadzenia przez ten sąd kontroli administracji publicznej. W ujęciu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawę prawną wyroku sądu administracyjnego stanowią te jej przepisy, które określają sposób rozstrzygnięcia sprawy w zależności od wyników postępowania sądowego. Pamiętać też należy, iż przepis art. 151 p.p.s.a. (powołany przez Sąd pierwszej instancji), jak i art. 145 p.p.s.a., łączą sposób rozstrzygnięcia sprawy ze stosowaniem przepisów prawa materialnego lub przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Dlatego dla pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia niezbędne jest odniesienie się także do tych przepisów. Z tej też przyczyny szczególne znaczenie przypisuje się uzasadnieniu wyroku, albowiem stanowi ono odzwierciedlenie przeprowadzenia przez Sąd administracyjny kontroli legalności rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Treść uzasadnienia wyroku winna potwierdzać proces badania przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia organu. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem.
W niniejszej sprawie uzasadnienie Sądu pierwszej instancji nie odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), gdyż z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd dokonał należytej kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Sąd pierwszej instancji wypowiedział się w kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w sposób lakoniczny, ogólnikowy i nie odwołując się do materiału dowodowego sprawy. Motywy zaskarżonego wyroku w istocie sprowadzają się do cytowania przepisów prawa i cytowania stanowiska organów administracji publicznej bez jakiejkolwiek oceny Sądu, czy stanowisko takie jest zasadne i z jakich powodów i bez oceny decyzji świetle przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie większości zarzutów skarżącego brak jest argumentacji pozwalającej "odczytać" przyczyny przyznania racji stanowisku danej strony bądź odmowy podzielenia podniesionego zarzutu. Uzasadnienie wyroku nie zawiera przedstawienia stanowiska Sądu w kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i stosownej argumentacji natury faktycznej i prawnej.
Takie działanie Sądu pierwszej instancji nosi znamiona uchylenia się od dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu prawnego. Motywy wyroku nie służą powtarzaniu stanowisk stron, lecz przedstawieniu stanowiska Sądu, stanowiska popartego ustaleniami faktycznymi i przepisami prawnymi. Stanowiska stron przedstawiane są w części tzw. "historycznej" do słów "Sąd zważył". Natomiast od słów "Sąd zważył" uzasadnienie wyroku winno służyć przedstawieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnieniu. Sąd pierwszej instancji powinien powiedzieć, czy podziela stanowisko strony skarżącej czy też organu i jakie przemawiają za tym względy. Tymczasem uzasadnienie Sądu pierwszej instancji w zakresie zarzutów dotyczących analizy zacienienia sprowadza się do jednego zdania, że zdaniem Sądu analiza zacienienia załączona do wniosku jest czytelna i nie budzi wątpliwości co do prawidłowości jej sporządzenia.
Podobnie Sąd pierwszej instancji potraktował zarzuty skarżącego dotyczące braku zachowania odległości między budynkami stwierdzając, że kwestionowanie przez skarżącego odległości między budynkami tego samego inwestora, nie znajduje uzasadnienia, gdyż to inwestor decyduje o usytuowaniu budynków wewnątrz działek, którymi dysponuje na cele budowlane.
Odnośnie zarzutów dotyczących odprowadzania wód opadowych Sąd pierwszej instancji lakonicznie stwierdził, że projekt zagospodarowania terenu spełnia wymóg § 19 ust. 1 pkt 3 planu zagospodarowania przestrzennego zaznaczając, że projektant zaproponował środki techniczne, które w jego ocenie będą zapobiegać zalewaniu działek sąsiednich, w tym działki skarżącego. Nie można jednak z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wysnuć podstawy faktycznej i prawnej takiego stanowiska Sądu. Brak jest jakichkolwiek rozważań Sądu pierwszej instancji w zakresie sposobu odprowadzania wód opadowych przedmiotowej inwestycji w aspekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru Ż. w Pruszkowie, uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w Pruszkowie Nr [...] z dnia [...] marca 2010r. ( Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2010 r. Nr 166, poz. 4100) oraz § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), jak i w odniesieniu do materiału dowodowego sprawy, w tym projektu zagospodarowania terenu.
Podkreślić należy, że w wyniku zmiany art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm. )., dokonanej przez art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r., wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno -budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Uprawnienia organu administracji architektoniczno – budowlanej w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę ( o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego) w zakresie dotyczącym projektu budowlanego zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia ( art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane).
Jednocześnie jednak ustawodawca zachował uprawnienie i obowiązek organu administracji architektoniczno – budowlanej do sprawdzania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi - art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Przepis art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane jednoznacznie stanowi, iż przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Stosownie do wymogów § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012r., poz. 462 ) wymagania rozporządzenia dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu i projektu architektoniczno-budowlanego należy spełnić z zachowaniem przepisu art. 34 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, uwzględniając w szczególności właściwości danego obiektu budowlanego, takie jak przeznaczenie, sposób użytkowania, usytuowanie, rozmiary, sposób i zakres oddziaływania na otoczenie i złożoność rozwiązań technicznych oraz rodzaj i specyfikę obiektu budowlanego.
Projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na mapie do celów projektowych, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287) - § 8 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia.
Część opisowa, o której mowa w ust. 1, sporządzona z uwzględnieniem § 7, powinna określać m.in. zestawienie powierzchni poszczególnych części zagospodarowania działki budowlanej lub terenu, jak: powierzchnia zabudowy projektowanych i istniejących obiektów budowlanych, powierzchnie dróg, parkingów, placów i chodników, powierzchnia zieleni lub powierzchnia biologicznie czynna oraz innych części terenu, niezbędnych do sprawdzenia zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku z decyzją o warunkach zabudowy albo decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego; informację i dane o charakterze i cechach istniejących i przewidywanych zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników projektowanych obiektów budowlanych i ich otoczenia w zakresie zgodnym z przepisami odrębnymi ( § 8 ust. 2 pkt 4 i 7 ). Część rysunkowa, sporządzona na mapie, z uwzględnieniem § 7, powinna zaś określać m.in. układ sieci i instalacji uzbrojenia terenu, przedstawiony z przyłączami do odpowiednich sieci zewnętrznych i wewnętrznych oraz urządzeń budowlanych, w tym: wodociągowych, ujęć wody ze strefami ochronnymi, cieplnych, gazowych i kanalizacyjnych lub służących do oczyszczania ścieków, oraz określający sposób odprowadzania wód opadowych, z podaniem niezbędnych profili podłużnych, spadków, przekrojów przewodów oraz charakterystycznych rzędnych, wymiarów i odległości, wraz z usytuowaniem przyłączy, urządzeń i punktów pomiarowych - § 8 ust. 3 pkt 6 tegoż rozporządzenia.
Projekt architektoniczno - budowlany obiektu budowlanego – zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia - powinien zawierać zwięzły opis techniczny oraz część rysunkową. Opis techniczny powinien w szczególności określać dane techniczne obiektu budowlanego charakteryzujące wpływ obiektu budowlanego na środowisko i jego wykorzystywanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie pod względem zapotrzebowania i jakości wody oraz ilości, jakości i sposobu odprowadzania ścieków i wpływu obiektu budowlanego na istniejący drzewostan, powierzchnię ziemi, w tym glebę, wody powierzchniowe i podziemne - mając na uwadze, że przyjęte w projekcie architektoniczno-budowlanym rozwiązania przestrzenne, funkcjonalne i techniczne powinny wykazywać ograniczenie lub eliminację wpływu obiektu budowlanego na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i inne obiekty budowlane, zgodnie z odrębnymi przepisami ( § 11 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia ).
Nadto, stosownie także do art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane projekt budowlany powinien zawierać w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych.
Przepis § 4 ust. 3 pkt 1 – 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. 2012r. poz. 463) rozróżnia trzy kategorie geotechniczne. Od ustalenia w opinii geotechnicznej określonej kategorii geotechnicznej (§ 4 ust. 1 tego rozporządzenia ) uzależniony jest obowiązek wykonania badań podłoża gruntowego i sporządzenia projektu geotechnicznego oraz dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. A mianowicie, opinię geotechniczną opracowuje się w przypadku obiektów budowlanych wszystkich kategorii geotechnicznych (pierwszej, drugiej i trzeciej) - § 7 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Natomiast w przypadku obiektów budowlanych drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej opracowuje się dodatkowo dokumentację badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny - § 7 ust. 2 rozporządzenia. W przypadku zaś obiektów budowlanych trzeciej kategorii geotechnicznej oraz w złożonych warunkach gruntowych drugiej kategorii wykonuje się dodatkowo dokumentację geologiczno-inżynierską, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981).
Przedmiotowa inwestycja została zaliczona do drugiej kategorii geotechnicznej. Sąd pierwszej instancji nie dokonał oceny, czy w niniejszej sprawie uczyniono zadość art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane w związku z § 7 powołanego wyżej rozporządzenia.
Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wskazuje, aby Sąd pierwszej instancji dokonał oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie. Uzasadnienie wyroku nie daje odpowiedzi na pytanie, czy organy w niniejszej sprawie oceniły wskazane wyżej kwestie, a jeśli tak to czy ocena w tym zakresie jest prawidłowa. Sprawdzenie kompletności projektu budowlanego i zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, należy do kompetencji i obowiązków organów architektoniczno – budowlanych ( art. 35 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane ). Sąd administracyjny, rozpoznający skargę na decyzję wydaną w sprawie pozwolenia na budowę, obciąża obowiązek przeprowadzenia kontroli legalności tej decyzji, w tym w zakresie wyżej wskazanym.
Zauważyć też należy, iż złożenie przez skarżącego przed Sądem pierwszej instancji opinii – stanowiska uprawnionego hydrologa prof. nadzw. dr hab. inż. T. S. nie miało służyć – jak przyjął Sąd pierwszej instancji – dokonywaniu przez Sąd ustaleń faktycznych w sprawie, lecz podważeniu stanowiska organów administracji publicznej, że wody opadowe będą odprowadzane na teren działki inwestora, a tym samym podważeniu stanowiska organów, że zachowana została w tej sprawie zgodność sposobu odprowadzania wód opadowych z § 19 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru Ż. w Pruszkowie oraz § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zaznaczyć jednocześnie należy, iż przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości uchylania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowień Sądu pierwszej instancji dotyczących postępowania dowodowego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło