IV SAB/Wa 267/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w zwrocie nadpłaty postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej I. Sp. z o.o. kwotę 100 (stu) złotych wpisu od skargi. W piśmie z dnia 6 listopada 2013 r. I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła skargę na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w zwrocie nadpłaty z tytułu nienależnie zapłaconej opłaty za brak sieci recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji za 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, gdyż nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Kognicja sądów administracyjnych określona została m. in. w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Przepis ten zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści wskazanego przepisu wynika, ze sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ja wynika z akt sprawy w piśmie z dnia 5 września 2013 r. skarżąca Spółka wystąpiła do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o usunięcie naruszenia prawa polegającego na bezczynności tego organu wyrażającego się w niedokonaniu zwrotu Spółce nadpłaty z tytułu uiszczenia w dniu 15 grudnia 2008 r. kwoty 775 572,61 zł na podstawie decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2008 r., następnie uchylonej, wraz z oprocentowaniem od dnia 15 grudnia 2008 r. do dnia zapłaty. Zdaniem Sądu, treść ww. pisma w powiązaniu z treścią skargi wskazuje, że skarżąca Spółka uważa, że na Głównym Inspektorze Ochrony Środowiska ciąży obowiązek zapłaty na jej rzecz określonej kwoty pieniężnej. Zobowiązanie to, zdaniem Spółki, wynika z faktu uiszczenia przez tę Spółkę nienależnej opłaty o charakterze publicznoprawnym. Poprzez wniesienie skargi na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zmierza w istocie rzeczy do zmuszenia tego organu do dokonania zapłaty ww. kwoty. W tym stanie rzeczy niniejsza sprawa nie mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Obowiązujący stan prawny nie upoważnia do zakwalifikowania przedmiotowej skargi do spraw, o których mowa w art. 3 § 2 powyższej ustawy. Skarga na bezczynność nie służy bowiem zmuszeniu organu administracji do wykonania publicznoprawnego obowiązku o charakterze pieniężnym wynikającego z decyzji administracyjnej lub wprost z przepisów prawa. Zmuszeniu organu administracji do wykonania tego rodzaju obowiązku służy egzekucja administracyjna. To wskutek złożenia żądania wszczęcia egzekucji administracyjnej dochodzi do weryfikacji stanowiska podmiotu, który żąda wszczęcia egzekucji, czy przysługuje mu wierzytelność oraz kto jest zobowiązany do jej realizacji. Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 j.t. ze zm.) zawiera własne, szczególne uregulowanie kwestii bezczynności. Z godnie z § 1 ww. ustawy w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Z kolei zgodnie z § 1a tej ustawy na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. Z kolei na postanowienie wydane przez organ wyższego stopnia służy skarga do sądu administracyjnego. Aby skorzystać z możliwości wniesienia takiej skargi konieczne jest zainicjowanie postępowania egzekucyjnego, co w niniejszej nie miało miejsca. Mając na uwadze powyższe okoliczności wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska – jako niepodlegająca jurysdykcji sądów administracyjnych – nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O zwrocie wpisu postanowiono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej samej ustawy.