I SA/Wa 147/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej M. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu odwołania M. M., uchylił decyzję Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] czerwca 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z dnia 10 lutego 2011 r. M. M. reprezentowana przez pełnomocnika adw. P. D. wystąpiła o wznowienie postępowania i stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lipca 1976 r. orzekającej przejęcie na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego należącego do M. M. i J. K. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w R. wznowiono postępowanie administracyjne w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa za rentę i spłaty pieniężne, zakończone decyzją Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lipca 1976 r. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Agencja Nieruchomości Rolnych odmówiła uchylenia decyzji naczelnika Gminy w C. Decyzja ta została następnie uchylona orzeczeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2012 r. Ponownie rozpoznając sprawę Agencja Nieruchomości Rolnych decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] odmówiła uchylenia decyzji Naczelnika Gminy w C. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1976 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że rozpatrując kwestię przesłanki z art. 146 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego, uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej. Dokonując analizy nowych okoliczności faktycznych wskazywanych we wniosku, organ uznał, że są to okoliczności małoistotne i nie mogą przesądzić o uchyleniu decyzji Naczelnika Gminy w C. Pismem z dnia 26 czerwca 2013 r. M.M. wniosła odwołanie do organu wyższego stopnia. W swym odwołaniu zarzuciła organowi m.in. sprzeczności istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego, rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przesłanek do przejęcia gospodarstwa rolnego oraz naruszenie przepisów prawa procesowego. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] uchylił decyzję Prezesa Agencji nieruchomości Rolnych z dnia [...] czerwca 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Minister podniósł, że składając wniosek o wznowienie postępowania M. M. wskazała dokumenty, które powstały co prawda w 2011 r. ale określały stan faktyczny przejętej nieruchomości na dzień wydania decyzji o przejęciu nieruchomości rolnej, odmiennie niż to ustalono w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy zauważył, że wnioskodawczyni nie wskazała w jakiej dacie powzięła informację co do stanu przejętej nieruchomości. Prezes Agencji Nieruchomości nie wezwał jej natomiast do usunięcia braku podania poprzez wskazanie w jakiej dacie dowiedziała o stanie przejętej nieruchomości oraz wskazanie dowodów potwierdzających tę informację. Konkludując Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że organ pierwszej instancji nie zbadał okoliczności, czy wniosek został złożony w terminie, co mogło mieć wpływ na wynika sprawy. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu M. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając organowi: - naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa, - naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa - naruszenie zasady praworządności wynikającej z art. 7 kpa i zasady obowiązku rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy wynikającej z art. 77 § 1 kpa. W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa. Odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta dotyczy jedynie legalności czyli kontroli zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Stosowanie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych powodów niż w niej podniesione. Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji – Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych nie zbadał okoliczności, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez M. M. w terminie, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przeczy temu bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. strona ze skutkiem prawnym może złożyć wniosek o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Jeżeli więc podstawą wznowienia postępowania ma być sytuacja opisana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a więc ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję, to nie ulega wątpliwości, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia, w którym strona postępowania dowiedziała się o tych okolicznościach faktycznych lub dowodach. Z powyższego wynika, że to strona musi wykazać, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia, to jednak organ administracji publicznej nie jest zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności. Organ administracji obowiązany jest bowiem z urzędu badać zachowanie terminu, gdyż wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Brak ustalenia okoliczności zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest naruszeniem, które może mieć wpływ na wynik sprawy. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że organ pierwszej instancji wbrew twierdzeniom organu odwoławczego zbadał kiedy M. M. powzięła wiedzę o faktycznym stanie przejętej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości i prawidłowo ustalił (między innymi w oparciu o opinię prawną dotycząca powyższej kwestii), że wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzja Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] lipca 1976 r. nr [...] o przejęciu na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego oparty na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 został wniesiony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., i postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. wznowił postępowanie w powyższej sprawie. Z materiału dowodowego wynika bezspornie, że o przyczynach uzasadniających wznowienie skarżąca dowiedziała się najwcześniej w dniu 17 stycznia 2011 r. (pierwsza ekspertyza Uniwersytetu [...]), a wniosek o wznowienie postępowania złożyła w dniu 14 lutego 2011 r. co potwierdza pieczęć wpływu tego wniosku do organu. W ocenie Sądu w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie jest prawidłowe i narusza art. 138 § 2 k.p.a., dlatego też Sąd wyeliminował je z obrotu prawnego. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni powyższe stanowisko Sądu i rozpozna merytorycznie odwołanie skarżącej M. M. od decyzji Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] czerwca 2013 r. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.