II SA/Rz 171/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Magdalena Józefczyk Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami przeprowadzenia eksperymentu -skargę oddala- II SA/Rz 171/14 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi "A." Spółka z o.o. jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w zakresie obciążenia w/w Spółki kosztami przeprowadzenia eksperymentu na automatach do gier. Z uzasadnienia tego postanowienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 12 września 2013 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] przeprowadzili kontrolę w zakresie prawidłowości urządzania i prowadzenia gier hazardowych w lokalu: Bar "[...]", [...]. W ramach kontroli wykonano eksperyment na urządzeniach do gier Super Bank, nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracyjnego [...] oraz Hot Spot nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracyjnego [...], wykorzystując do tego celu kwotę 40,00 zł. Przy czym 12,00 zł odzyskano wskutek wypłaty środków pieniężnych z automatu. Naczelnik Urzędu Celnego [...] postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., nr [...], obciążył podmiot kontrolowany Spółkę A. Sp. z o.o. kosztami przeprowadzonego eksperymentu w kwocie 28 zł. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazał, że koszt przeprowadzenia kontroli w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie gier hazardowych w lokalu Bar "[...]", [...], na podstawie eksperymentu, o którym mowa w art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323, ze zm.) wyniósł 28 zł. Koszty eksperymentu obciążają podmiot kontrolowany, zgodnie z art. 35 ww. ustawy i są niezależne od wyniku eksperymentu. W zażaleniu na to postanowienie A. Sp. z o.o. – reprezentowana przez pełnomocnika adwokata R. F. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. dokonania kontroli oraz eksperymentu pod kątem przestrzegania art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, który to przepis został wprowadzony do polskiego porządku prawnego w sposób niezgodny z przepisami krajowymi oraz prawem unijnym. Zarzuciła także naruszenie art. 54 w zw. z art. 35 ustawy o Służbie Celnej w zw. z art. 267 § 1 pkt 4, art. 269, art. 120, art. 121 § 1, art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez obciążenie Spółki kosztami przeprowadzonego eksperymentu, w sytuacji gdy badanie automatów winno być dokonywane wyłącznie przez upoważnioną do tego jednostkę. Podkreślono, że Spółka A. Sp. z o.o. została bezzasadnie obciążona kosztami postępowania, wynikają one bowiem wyłącznie z błędnych, niecelowych i sprzecznych z prawem czynności pracowników urzędu celnego. Dyrektor Izby Celnej [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz art. 19 ust. 1 pkt 2 i art. 54 ustawy o Służbie Celnej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ zaznaczył, że istota sprawy, stanowiąca przedmiot kontroli instancyjnej, sprowadza się do obciążenia strony kosztami czynności kontrolnych, nie dotyczy natomiast samej kontroli, a w związku z tym zarzuty naruszenia przepisów unijnych nie powinny być badane w niniejszym postępowaniu. Funkcjonariusze celni, w ramach kontroli, korzystając z uprawnienia o jakim mowa w art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej, przeprowadzili eksperyment na urządzeniach do gier wykorzystując do tego celu kwotę 28 zł. Zgodnie z art. 267 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej stronę obciążają m.in. koszty przewidziane w odrębnych przepisach. Po myśli natomiast art. 34 ust. 1 pkt 2 lit. i ustawy o Służbie Celnej, podmioty podlegające kontroli - urządzające i prowadzące gry hazardowe, są obowiązane zapewnić warunki i środki do sprawnego przeprowadzenia kontroli, w tym zapewnić możliwość przeprowadzenia między innymi czynności, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej, tj. przeprowadzenia, w drodze eksperymentu, odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu. Z treści art. 35 ustawy o Służbie Celnej jednoznacznie wynika, że koszty związane z realizacją obowiązków wynikających z art. 34 tej ustawy, obciążają podmioty podlegające kontroli. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. Sp. z o.o. – zastępowana przez pełnomocnika adwokata R. F. wniosła o uchylenie w całości postanowień obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Strona skarżąca w całości podtrzymała zarzuty podniesione w zażaleniu a dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania oraz zawartą tam argumentację. Podała, że została bezzasadnie obciążana kosztami postępowania, które wynikają wyłącznie z błędnych, niecelowych i sprzecznych z prawem czynności pracowników organu celnego. Zdaniem skarżącej Spółki ustawa o grach hazardowych jest sprzeczna z prawem unijnym i jako taka nie może być podstawą prawną do dokonywania na jej podstawie jakichkolwiek czynności. Została ona wprowadzona do polskiego porządku prawnego w sposób niezgodny z przepisami krajowymi oraz prawem unijnym. W ocenie skarżącej organy podatkowe dokonały czynności co do których nie były uprawnione a kosztami tych czynności obciążyły stronę. Takie postępowanie w sposób rażący narusza przepisy prawa. Powtórzono także zarzut naruszenia art. 54 w zw. z art. 35 ustawy o Służbie Celnej w zw. z art. 267 § 1 pkt 4, art. 269, art. 120, art. 121 § 1, art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez obciążenie Spółki kosztami przeprowadzonego eksperymentu, w sytuacji gdy badanie automatów winno być dokonywane wyłącznie przez upoważnioną do tego jednostkę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. do ich uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując kontroli we wskazanym wyżej zakresie Sąd nie stwierdził wad i uchybień, które skutkować by mogły uchyleniem zaskarżonego postanowienia, a tym samym uwzględnieniem skargi. Stan faktyczny sprawy jest niesporny i sprowadza się do ustalenia, że w dniu 12.09.2013 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] przeprowadzili w barze "[...]" w M. eksperyment na urządzeniach do gier Super Bank oraz Hot Spot, uruchamiając grę poprzez zakredytowanie łącznej kwoty 40 zł, z czego 12 zł udało się odzyskać wskutek wygranych wypłaconych przez automat. Na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2013 r. , poz. 1404) funkcjonariusze tej Służby przeprowadzając kontrolę są uprawnieni do przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu. Sąd podziela stanowisko organu co do ustalenia podmiotu zobowiązanego do poniesienia kosztów finansowych eksperymentu przeprowadzanego w ramach kontroli przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.). Kwestie te regulują art. 33 ust. 1 oraz art. 35 ustawy o Służbie Celnej. Pierwszy z przepisów stanowi, iż podmioty podlegające kontroli są obowiązane zapewnić warunki i środki do sprawnego przeprowadzenia kontroli.. W art. 35 ustawy wskazano natomiast, że koszty związane z realizacją obowiązków określonych w art. 33 ust. 1 tej ustawy, z wyjątkami, które nie dotyczą tej sprawy, obciążają podmioty podlegające kontroli. Prawidłowo zatem kosztami przeprowadzenia eksperymentu obciążona została A. Sp. z o.o. Sąd nie podziela przy tym zarzutów skargi stwierdzających, że przeprowadzenie eksperymentu na automatach do gier nie może stanowić dowodu w postępowaniu, bowiem badania automatów może dokonać wyłącznie upoważniona jednostka badająca, a w tej sytuacji nie można obciążyć kosztami przeprowadzenia takiego eksperymentu. Opinia jednostki badającej upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest niezbędna do ich rejestracji, zgodnie z art. 23a ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, ze zm.). Jednostka taka przeprowadza również badanie sprawdzające na zlecenie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie (art. 23 b ust. 3.). W świetle tych uregulowań wyłącznie opinia jednostki badającej może być dowodem na okoliczność, że automat spełnia wymogi ustawy określone w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, a także stanowić samoistną podstawę do cofnięcia rejestracji automatu w przypadku ustalenia, że takich wymogów nie spełnia. W rozpoznawanej sprawie kontrola przeprowadzona została natomiast przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w oparciu o przepisy ustawy o Służbie Celnej i dotyczyła zgodnie z jej art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 sprawdzenia prawidłowości przestrzegania przepisów prawa regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, oraz zgodność tej działalności z udzieloną koncesją lub zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem. Tym samym też nie są słuszne argumenty i wywody skargi dotyczące sprzeczności ustawy o grach hazardowych z prawem unijnym, bowiem to nie one stanowiły podstawę prawną kontroli, jak również postanowienia obciążającego kosztami tej kontroli. Z wszystkich tych przyczyn, uznając, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd, w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.