I SA/Po 718/11
WyrokWSA w Poznaniu2012-01-31
Skład orzekający: Karol Pawlicki, Włodzimierz Zygmont, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, wydane z powodu błędnej wykładni przepisów dotyczących reprezentacji spółki akcyjnej (zarząd jednoosobowy a wymóg łącznej reprezentacji), narusza prawo materialne i procesowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza prawo, w szczególności art. 133 § 1 i 135 Ordynacji podatkowej w związku z art. 373 § 1 Kodeksu spółek handlowych. Sąd stwierdził, że w przypadku jednoosobowego zarządu spółki akcyjnej, oświadczenia woli może on składać samodzielnie, a zapisy statutu dotyczące reprezentacji łącznej dotyczą sytuacji, gdy zarząd jest wieloosobowy. Błędna wykładnia przepisów przez organ odwoławczy prowadziłaby do pozbawienia strony prawa do sądu.Stan faktyczny
Spółka wniosła odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych. Organ odwoławczy, powołując się na zapisy statutu i przepisy k.s.h., wezwał spółkę do usunięcia braków formalnych odwołania w zakresie reprezentacji, wskazując na konieczność łącznego działania jednego członka zarządu z prokurentem. Spółka podtrzymała stanowisko o możliwości jednoosobowego reprezentowania przez jedynego członka zarządu. Dyrektor Izby Skarbowej pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia, a następnie utrzymał w mocy swoje postanowienie. Spółka zaskarżyła te postanowienia do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012r. sprawy ze skargi "N" S.A. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006r. I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. decyzją z dnia (...) września 2010r., nr (...), określił "A" S.A. (obecnie "A" S.A.) zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy 2006 w wysokości (...) zł.
Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji , podpisane przez jedynego członka jej zarządu B. R. w którym domagała się uchylenia decyzji wymiarowej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wyjaśniając na żądanie organu odwoławczego kwestię reprezentacji spółka podała, że jej zarząd stosownie do § 17 ust. 1 statutu składa się z jednego lub większej liczby członków. W odpowiedzi na kolejne wezwanie spółka dostarczyła odpis statutu oraz odpis postanowienia z dnia (...) grudnia 2010r. Sądu Rejonowego P. w P., Wydział (...) KRS, sygn. akt: (...). Jednakże organ odwoławczy powołując się na art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: O.p.), zobowiązał spółkę do usunięcia braków formalnych odwołania w sposób pozwalający na stwierdzenie, że do składania oświadczeń w jej imieniu nie jest wymagane współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Powodem wezwania było brzmienie § 18 pkt 3 i (§ 17 pkt 1 statutu) w związku z treścią postanowienia z dnia (...) grudnia 2010 r. Sądu Rejonowego P. w P. wskazującego, że spółka dokonała zmiany zapisów w rejestrze w zakresie danych osób wchodzących w skład zarządu, a nie dokonała zmiany odnośnie sposobu reprezentacji.
Spółka odpowiadając na powyższe wezwanie organu podtrzymała stanowisko, iż jest skutecznie reprezentowana przez jedynego członka zarządu w osobie B. R. W opinii spółki przy zarządzie jednoosobowym nie obowiązują zapisy statutu dotyczące reprezentacji łącznej. Powołała się przy tym na zapisy statutu oraz przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm. – dalej: ksh).
Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia (...) lutego 2011r., nr (...), na podstawie art. 169 § 4 O.p. pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy, mając na uwadze art. 133 § 1, art. 136 i art. 137 O.p., art. 368 § 1 i art. 373 § 1 ksh, stwierdził, że zgodnie ze statutem do składania oświadczeń w imieniu spółki w niniejszej sprawie wymagane jest współdziałanie jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Oznacza to, że odwołanie zostało wniesione przez osobę nie posiadającą umocowania do reprezentowania spółki w niniejszej sprawie.
Spółka w zażaleniu na powyższe postanowienie ,które a na wezwanie organu odwoławczego opatrzyła podpisami prezesa zarządu B. R. oraz prokurenta H. R., domagała się jego uchylenia i rozpatrzenia odwołania a także przeprowadzenia dowodu z akt rejestrowych Sądu Rejonowego P.- i w P., Wydział (...) KRS na fakt jednoosobowego reprezentowania spółki przez B. R. w postępowaniach toczących się przez sądem rejestrowym i zakończonych zarejestrowaniem zgłoszonych przez skarżącą zmian (m.in. w zakresie składu osobowego zarządu). Spółka argumentowała, iż sąd rejestrowy nie dopatrzył się żadnych wątpliwości co do sposobu reprezentacji spółki samodzielnie przez B. R., a więc mógł skutecznie wnieść odwołanie od decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji. Zdaniem spółki fakt posiadania zarządu jednoosobowego nie stoi w sprzeczności z zapisem statutu, który w § 18 ust. 3 stanowi, iż do składania oświadczeń woli w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. W opinii spółki powyższy zapis statutu dotyczy wyłącznie sytuacji gdy skład zarządu jest dwuosobowy lub większy, co wynika z przepisu art. 373 § 1 ksh.
Dyrektor Izby Skarbowej w P., po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia (...) lipca 2011 r. nr (...), wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, w związku z art. 239 O.p., utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 133 O.p. oraz art. 368 § 1 i art. 373 § 1 ksh. Wyjaśnił, że stosownie do art. 368 § 1 ksh , zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę na zewnątrz. W myśl natomiast przepisu art. 373 § 1 ksh , jeżeli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania spółki określa jej statut. Jeżeli statut nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Powyższe oznacza, iż strona postępowania podatkowego może samodzielnie występować przed organami podatkowymi lub może ją reprezentować ustanowiony pełnomocnik, w przypadku zaś spółki akcyjnej ustanowiony do jej reprezentowania zarząd. Sposób reprezentacji spółki, zgodnie z normą zawartą w przepisie art. 373 § 1 zdanie pierwsze ksh, określa statut spółki. Jeśli statut nie zawiera postanowień w tym zakresie zastosowanie znajdzie zdanie drugie powyższego przepisu. Z treści § 18 pkt 3 statutu z dnia 14 maja 2009 r. wynika, że do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Zarząd składa się natomiast z jednego lub większej liczby członków (zgodnie z treścią § 17 pkt 1 statutu).
Natomiast z postanowienia z dnia 3 grudnia 2010r. Sądu Rejonowego P. - w P., (...) Krajowego Rejestru Sądowego nr (...), wynika, iż na wniosek spółki dokonano zmiany zapisów w rejestrze w pozycji: Dział 2 Rubryka 1 - "Organ uprawniony do reprezentacji podmiotu"; Podrubryka 1 - "Dane osób wchodzących w skład organu". Osobą która w wyniku tej zmiany weszła do organu jest B. R.. Nie dokonano natomiast zmiany w pozycji: Dział 2 dotyczącej sposobu reprezentacji podmiotu, co oznacza, iż nadal obowiązuje zapis § 18 pkt 3 statutu spółki, zgodnie z którym do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. W § 18 ust. 3 statutu nie znalazło się zastrzeżenie, iż dotyczy on tylko zarządu wieloosobowego, statut zaś nie zawiera innych postanowień co do sposobu reprezentacji spółki (w przypadku zarządu jednoosobowego). Zatem zgodnie z postanowieniami statutu niezależnie od liczby członków zarządu do sposobu jej reprezentacji zastosowanie mają właśnie postanowienia zawarte w § 18 ust. 3 statutu.
Organ drugiej instancji ustalił w Sądzie Rejonowym P. w P., że spółka udzieliła w dniu (...) lipca 2010r. H. R. prokury. Postanowieniem z dnia (...) stycznia 2011 r. nr (...) ( które uprawomocniło się dniu (...) stycznia 2011r.) Sąd Rejonowy P. - i w P., (...) Krajowego Rejestru Sądowego w sprawie z wniosku "A" S.A. o zmianę danych w Krajowym Rejestrze Sądowym dla podmiotu "A" S.A. o numerze (...), postanowił wpisać w Krajowym Rejestrze Sądowym jako prokurenta samoistnego H. R.. Zatem udzielenie prokury nastąpiło przez dniem złożenia odwołania z dnia (...) października 2010 r. Skoro spółka udzieliła prokury, tym samym mogła być reprezentowana w sposób określony w § 18 ust. 3 statutu.
W skardze spółka domagała się uchylenie postanowienia z dnia (...) lipca 2011r. Dyrektora Izby Skarbowej w P. nr (...) oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia (...) lutego 2011r. Dyrektora Izby Skarbowej w P. nr (...) a ponadto zasądzenia od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz spółki j kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 122 w związku z art. 188 i art. 194 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonaną postanowieniem z dnia 2 czerwca 2011r. Dyrektora Izby Skarbowej w P. odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów w zakresie wskazanym we wniosku dowodowym;
- art. 133 § 1 oraz art. 135 O.p. w związku z art. 373 § 1 ksh , poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż odwołanie spółki , podpisane jednoosobowo przez jedynego członka zarządu B. R., zostało wniesione przez osobę nie posiadającą umocowania do reprezentowania spółki w postępowaniu odwoławczym.
Uzasadniając skargę spółka wywodziła, jak następuje: jednoosobowa reprezentacja spółki wynikała z faktu, iż w dniu (...) czerwca 2010r. dotychczasowi członkowie jej zarządu w osobach Ł. R. oraz M. B. zrezygnowali z pełnienia funkcji członków zarządu, zaś rada nadzorcza uchwałami z dnia (...) czerwca 2010r. przyjęła obie rezygnacje. Ponadto rada nadzorcza załącznikiem do uchwały z dnia (...) czerwca 2010r. określiła skład zarządu na jednoosobowy. na mocy uchwały rady nadzorczej z dnia (...) czerwca 2010r. nowym i jedynym członkiem zarządu , któremu powierzono funkcję prezesa zarządu został B. R. Zmiany w składzie osobowym zarządu zostały zgłoszone do Sądu Rejonowego P.- i w P., jednakże z uwagi na stwierdzone przez sąd rejestrowy braki formalne wniosku (niezwiązane jednak ze sposobem reprezentacji) i konieczność ich usunięcia, zostały ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym dopiero postanowieniem z dnia (...) grudnia 2010r. Sądu Rejonowego P. w P., Wydział (...) KRS, sygn. akt: (...). Dla spółki okolicznością bezsporną jest to, iż od dnia (...) czerwca 2010r. mogła być skutecznie reprezentowana przez jedynego członka zarządu bez konieczności łącznego działania z jakąkolwiek inną osobą. Nie było więc możliwości, aby odwołanie spółki z dnia (...) października 2010r. od decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji zostało podpisane przez więcej niż jednego członka zarządu.
Spółka nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż na skutek udzielenia prokury mogła być w dacie wnoszenia odwołania reprezentowana zgodnie z § 18 ust. 3 statutu przez jedynego członka zarządu działającego łącznie z prokurentem. Prokura ujawniona została w KRS po kilku miesiącach od wniesienia odwołania, bo dopiero w styczniu 2011r. Złożenie podpisu na odwołaniu przez prokurenta zostałoby zakwestionowane przez organ odwoławczy w sytuacji braku ujawnienia prokury w aktualnym odpisie z KRS.
Mając na uwadze fakt, iż prokura stanowi szczególną formę pełnomocnictwa przewidzianą przez art. 109 § 1 ksh, stanowisko organu odwoławczego prowadziłoby do konkluzji, iż prokurent samodzielny w wyniku udzielenia mu pełnomocnictwa nabył więcej praw niż posiadał zarząd będący ustawowym organem prowadzącym sprawy spółki akcyjnej oraz reprezentującym ją na zewnątrz zgodnie z art. 368 § 1 ksh.
Zapis § 18 ust.3 statutu dotyczy wyłącznie sytuacji, w której właściwy organ powoła zarząd w składzie przynajmniej dwuosobowym lub większym. Zatem w przypadku zarządu jednoosobowego sposób reprezentacji jest wyłącznie jeden - reprezentacja samodzielna jednoosobowa. Stanowisko takie jest ugruntowane w orzecznictwie i doktrynie prawa handlowego oraz aprobowane przez sądy powszechne.
W oparciu o wnioski złożone w imieniu spółki samodzielnie przez B. R., KRS dokonał rejestracji zmian w składzie zarządu oraz rady nadzorczej, zmiany firmy pod którą spółka działa oraz podwyższenia kapitału zakładowego. Sąd rejestrowy nie dopatrzył się żadnych wątpliwości co do sposobu reprezentacji spółki uwzględnił wszystkie wnioski bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych z uwagi na niewłaściwą reprezentację. Również kolejny wniosek spółki o zarejestrowanie zmian w zakresie m.in. zmiany firmy, oraz podwyższenia kapitału zakładowego złożony samodzielnie- przez B. R. spotkał się z pełną akceptacją sądu rejestrowego. Świadczy to o tym, iż jedyny członek zarządu mógł skutecznie składać w imieniu spółki. Sąd prowadzący Krajowy Rejestr Sądowy, nie pełni tylko roli technicznej. Do jego uprawnień należy zbadanie w toku rozpatrywania wniosku o wpis, czy dokumenty powstały z zachowaniem ustawowych wymagań dla poszczególnych czynności, zmierzających do uzyskania wpisu w KRS, przede wszystkim ze względu na zasadę wiarygodności rejestru (art. 17 ustawy o KRS). Odmienne w zakresie sposobu reprezentacji stanowisko organu odwoławczego stanowi niedozwoloną prawem polemikę z prawomocnymi orzeczeniami sądu powszechnego.
Organ odwoławczy odmawiając przeprowadzenia wnioskowanego przez spółkę dowodu naruszył zasadę prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 122 O.p. gdyż dowód ten wykazałby w sposób nie budzący wątpliwości, iż przyjęty przez spółkę sposób reprezentacji był zgodny z prawem. Wniesienie odwołania od decyzji wymiarowej samodzielnie przez B. R. było więc skuteczne w świetle przepisu art. 373 § 1 ksh .
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze organ drugiej instancji podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Zarzuty podniesione w skardze uznał za bezzasadne. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie oparte jest na właściwej podstawie prawnej i nie narusza prawa materialnego.
Spółka w piśmie procesowym z dnia (...) listopada 2011r. wniosła o skierowanie sprawy z urzędu do rozpoznania w trybie uproszczonym z uwagi na wydanie zaskarżonych postanowień z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. w wyniku dokonanej przez organ podatkowy błędnej wykładni przepisu art. 133 § 1 oraz art. 135 O.p. w związku z art. 373 § 1 ksh oraz o stwierdzenie nieważności zaskarżonych postanowień w całości z uwagi na wydanie tych postanowień z wykazanym rażącym naruszeniem prawa a nadto na podstawie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: ppsa) o poinformowanie Ministra Finansów o dokonanym przez organy podatkowe istotnym naruszeniu prawa. Spółka podtrzymała twierdzenie, iż B. R. mógł skutecznie jednoosobowo reprezentować spółkę w stosunkach zewnętrznych i składać w jej imieniu ważne oświadczenia woli. Wniosek o poinformowanie Ministra Finansów o dokonanym przez organ naruszeniu prawa, spółka uzasadniła faktem wyrządzenia jej szkody w kwocie co najmniej (...) zł wskutek przeprowadzenia wobec niej egzekucji administracyjnej spornej zaległości podatkowej. Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w P. w oparciu o zaskarżone postanowienia, wystawił w dniu (...) września 2011 r. tytuł wykonawczy nr (...) oraz wyegzekwował sporną zaległość podatkową. Do czynności egzekucyjnych nie doszłoby, gdyby strona przeciwna nie naruszyła w sposób istotny przepisów prawa i rozpatrzyła odwołanie.
Dyrektor Izby Skarbowej w piśmie z dnia (...) listopada 2011r. nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo tj. art. 133 § 1 i 135 Op. w zw. z art. 373 § 1 ksh.
Stroną w postępowaniu podatkowym zgodnie z art. 133 § 1 O.p. jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Według art. 135 O.p. zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych w sprawach podatkowych ocenia się według przepisów prawa cywilnego, jeżeli przepisy prawa podatkowego nie stanowią inaczej.
Zarząd spółki zgodnie z art. 368 § 2 ksh składa się z jednego albo większej liczby członków. W sytuacji gdy zarząd spółki akcyjnej jest wieloosobowy, zgodnie z art. 373 § 1 ksh, sposób reprezentowania spółki określa jej statut. Jeżeli statut nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem.
Zarząd skarżącej spółki zgodnie z treścią § 17 pkt 1 jej statutu składa się natomiast z jednego lub większej liczby członków. Z treści § 18 pkt 3 statutu wynika, że do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem.
W ocenie Sądu art. 373 § 1 ksh wskazuje na zasadę reprezentacji łącznej spółki ale jedynie w wypadku zarządu wieloosobowego. W przypadku, gdy w spółce działa jeden członek zarządu, oświadczenia woli może złożyć samodzielnie. Wskazane zapatrywanie znajduje potwierdzenie wśród poglądów przedstawicieli nauki prawa - w tym, tych trafnie powołanych w skardze oraz np: Andrzeja Kidyby [w:] "Komentarz aktualizowany nr art. 301-633 Kodeksu spółek handlowych" ( publ. [w] Lex/el 2011).
Ponadto w ocenie Sądu do odmiennego wniosku nie prowadzi analiza statutu spółki. Przepis § 18 pkt 3 statutu odnosi się jedynie do sytuacji, w której zarząd jest wieloosobowy. Wówczas wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Odmienna interpretacja tego unormowania pozbawiałaby spółki o zarządzie jednoosobowym zdolności działania. Skoro każde oświadczenie woli w imieniu spółki wymagałoby współdziałania jedynego członka zarządu i prokurenta, to niemożliwym byłoby ustanowienie pełnomocnika czy prokurenta przez jednoosobowy zarząd. Więc w niniejszej sprawie powołanie i zarejestrowanie w KRS jako prokurenta samoistnego H. R..
Błędne rozumienie czy też nadmierny rygoryzm przy dokonaniu wykładni przepisów dotyczących reprezentacji spółki akcyjnej oraz zapisów jej statutu, który zaprezentował organ w zaskarżonym postępowaniu, w ocenie Sądu doprowadziłby także do pozbawienia strony prawa do sądu, które to uprawnienie gwarantuje art. 45 ust. 1 i 77 ust. 2 Konstytucji RP.
Nie bez znaczenia jest też okoliczność, iż w oparciu o oświadczenia składane przez jedynego członka zarządu w imieniu spółki dokonane zostały odpowiednie zmiany w Krajowym Rejestrze Sądowym - w składzie zarządu oraz rady nadzorczej, zmiany firmy, pod którą spółka działa oraz podwyższenia kapitału zakładowego. Także wniosek spółki o zarejestrowanie zmian w zakresie m.in. zmiany firmy, oraz podwyższenia kapitału zakładowego podpisany również przez jedynego członka zarządu doprowadził do rejestracji zmian. KRS nie dopatrzył się nieprawidłowości w sposobie reprezentacji spółki.
Sąd prowadzący Krajowy Rejestr Sądowy, nie pełni wyłącznie roli technicznej a do jego uprawnień należy zbadanie w toku rozpatrywania wniosku o wpis, czy dokumenty powstały z zachowaniem ustawowych wymagań dla poszczególnych czynności, zmierzających do uzyskania wpisu w KRS, przede wszystkim ze względu na zasadę wiarygodności rejestru i wynikającego z art. 17 ustawy o KRS domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru. Zgodnie z art. 23 ust 1 i 2 tej ustawy sąd rejestrowy bada, czy dołączone do wniosku dokumenty są zgodne pod względem formy i treści z przepisami prawa. Sąd rejestrowy bada, czy dane wskazane we wniosku o wpis do Rejestru w zakresie określonym w art. 35 są prawdziwe. W pozostałym zakresie sąd rejestrowy bada, czy zgłoszone dane są zgodne z rzeczywistym stanem, jeżeli ma w tym względzie uzasadnione wątpliwości.
W uchwale z dnia 20 stycznia 2010 r. III CZP 122/09 Sądu Najwyższego wskazał, że sąg rejestrowy powinien czuwać, aby w rejestrze umieszczane były tylko dane prawdziwe (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2008 r., III CSK 56/08, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 1991 r., III CZP 13/91, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1998 r., I CKN 227/97 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2001 r., III CZP 44/00). Wynika to z funkcji i zadań Rejestru, związanego instytucjonalnie z księgami publicznymi, mającymi pełnić powszechną rolę informacyjną w ważnych dziedzinach porządkowanych prawnie, zwłaszcza w odniesieniu do rejestrowania obrotu prawnego. Cechuje je prawdziwość danych, rzetelność, aktualność, kompletność, możliwość identyfikacji uczestników obrotu, ustalenia kolejności i czasu dokonywanych przez nich czynności, ich treści, zmian itd. Tworzy to przesłanki zapewnienia przejrzystości i bezpieczeństwa obrotu, co ma fundamentalne znaczenie w warunkach gospodarki rynkowej, opartej na regułach uczciwej konkurencji równych prawnie podmiotów (...).
Wprawdzie, jak Sąd zauważył, zażalenie z dnia (...) marca 2011r. jak i pismo z dnia (...) maja 2011r., stanowiące uzupełnienie zażalenia zostało podpisane przez jedynego członka zarządu łącznie z prokurentem, to jednak uważa iż było to działanie, które miało na celu zapewnienie sprawie dalszego biegu.
Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania strony wyrażonego w piśmie procesowym z (...) grudnia 2011r. i stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego. Przesłanki nieważności postępowania zostały wskazane w art. 247 § 1 O.p., i dotyczą m.in. sytuacji, gdy decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem składu sądzącego, w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności. Wykładnia art. 373 § 1 ksh dokonana w sprawie przez organ była wadliwa, jednak błąd nie był na tyle oczywisty aby można było stwierdzić nieważność rozstrzygnięcia.
Sąd nie uznał za niezbędne przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do pisma procesowego z dnia (...) listopada 2011r. albowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 106 § 3 ppsa, tj. nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.
Sąd nie dopatrzył się także podstaw do wydania postanowienia o sygnalizacji do Ministra Finansów wnioskowanej przez spółkę w oparciu o art. 155 § 1 ppsa. Sąd skorzystania z uprawnień sygnalizacyjnych, o których mowa w tym przepisie bowiem orzeczenia sygnalizacyjne mają charakter fakultatywny. Nie wydanie przez Sąd pierwszej instancji postanowienia sygnalizacyjnego nie może być podstawą formułowania zarzutów. Skład orzekający sądu może poinformować właściwe organy, jeśli uzna, że jest to uzasadnione okolicznościami sprawy.
Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 135 i art. 200 i art. 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło