II OZ 1072/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dnia 14 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 430/14 o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi D. Ś. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 26 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 430/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., oddalił wniosek D. Ś. o wstrzymanie wykonania postanowienia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że zaskarżonym postanowieniem Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Tarnowskich Górach z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] uznające za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez D. Ś. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach D. Ś. zawarł wniosek o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Sąd podniósł, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. O wstrzymaniu wykonania aktu sąd orzeka na wniosek skarżącego. Uwzględnienie wniosku jest uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z ustawowych przesłanek, wskazanych w art. 61 § 3 ustawy. Przepis ten przewiduje wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Szkoda ta lub skutki mają być rezultatem wykonania podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, zaskarżonego do sądu. Cel przedmiotowej instytucji sprowadza się do zapobieżenia skutkom wywołanym wykonaniem zaskarżonego aktu, a zatem wstrzymaniu wykonania mogą podlegać wyłącznie akty, które nadają się do wykonania. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania, pod pojęciem którego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Do aktów takich nie będą należeć te, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nich określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. Pojęcie wykonania aktu administracyjnego w rzeczywistości dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego nałożone zostają na niego obowiązki. Sąd podał, że przedmiotem wniosku skarżącego jest postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznające za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego. Postanowienie to zawiera negatywną ocenę zarzutów zgłoszonych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, nie nakłada zaś na zobowiązanego żadnych nowych obowiązków, czyli nie wywołuje bezpośrednich skutków w sferze jego praw czy obowiązków. Wobec tego, zdaniem Sądu instytucja wstrzymania wykonania nie może znaleźć do niego zastosowania. Dodatkowo Sąd podkreślił, że skarżący składając wniosek nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających zgłoszone żądanie, nie podał jaka szkoda powstanie w przypadku wykonania zaskarżonego postanowienia i w czym upatruje nieodwracalność skutków tego aktu. Podniesione w skardze uwagi wskazujące na wady prawne zaskarżonego postanowienia na obecnym etapie postępowania sądowego nie mogą być rozpatrywane. Dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie Sąd zajmie stanowisko co do ewentualnego naruszenia przez organ prawa oraz jego skutków. W zażaleniu na powyższe postanowienie D. Ś., zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz wstrzymanie wykonania tego postanowienia do czasu rozpatrzenia zażalenia. W uzasadnieniu zażalenia D. Ś. stwierdził, że wykonanie zaskarżonej decyzji, co podnosił we wniosku może spowodować niedowracalne skutki, jak np. odebranie leasingowych ciągników siodłowych, które są podstawą wykonywanej działalności czy wyłączenie prądu, niezapłacenie składek ZUS i wiele innych, w związku z czym wystąpiły przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący podniósł, że w tej samej sprawie dotyczącej tego samego "obiektu" wstrzymano wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozpatrzenia merytorycznego skargi. Skarżący podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia brak jest racjonalnego logicznego myślenia oraz oderwanie od rzeczywistości uzasadniającego wyrok. Dodatkowo skarżący podał, że obiektu, w stosunku do którego toczy się postępowanie nie ma od 3 lat. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowość zaskarżonego postanowienia podlega ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem jego zgodności z regulacją zawartą w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., gdyż ten przepis dotyczy udzielenia stronie skarżącej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy – art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy podkreślić – na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji - iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu wyżej wskazanego art. 61 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Należy wyjaśnić, że przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Wykonaniu podlegać mogą jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 roku, sygn. akt SA/Rz 1382/96, opubl. OSP 1998/3/54). Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje postanowienie w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przedmiotem niniejszej sprawy uznanie za niezasadne zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Uznanie zarzutów za niezasadne nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na skarżącego nowych praw lub obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu. Tym samym wstrzymanie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe. Wstrzymanie wykonania postanowienia o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie oznaczałoby wstrzymania postępowania egzekucyjnego, do czego zmierza stanowisko skarżącego. Powoływane przez skarżącego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt II SA/GL 190/14 wstrzymujące wykonanie zaskarżonego postanowienia zostało wydane w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego. Postanowienie organu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego podlega wykonaniu. W przypadku bowiem, gdy osoba na którą nałożono obowiązek rozbiórki obiektu nie wykona tego obowiązku, obowiązana jest uiścić grzywnę. Obowiązek ten (uiszczenie grzywny) może być wykonany dobrowolnie lub w drodze przymusu egzekucyjnego. A zatem, powoływane przez skarżącego postanowienie dotyczyło innej sytuacji, tj. postanowienia, które może podlegać wstrzymaniu. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie.