I SA/Wa 2169/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi K.M., E.B. i M. K. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa solidarnie na rzecz skarżących K. M., E. B. i M. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 4. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącego M.K. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy własne postanowienie. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda [...] odmówił K. K., E. K. i M. K. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez L. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Powodem odmowy było nieudowodnienie, że L. K. był właścicielem nieruchomości w chwili opuszczenia byłego terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Powyższa decyzję utrzymał w mocy Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Następnie strony złożyły na decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnioskiem z dnia 21 marca 2013 r. K. K. , E. K. i M. K. wystąpili w trybie art. 145 par. 1 pkt 5 kpa o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2013 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Organ wskazał, że przyczyną odmowy wszczęcia postępowania wznowieniowego jest wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2013 r. Organ uznał, że mamy do czynienia ze zbiegiem postępowania sądowego oraz nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. W tej sytuacji wznowienie postępowania nie jest dopuszczalne. Organ zaznaczył, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o orzeczenia sądowe i powszechnie przyjmowaną praktykę. K. K., E. K. i M. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2013 r. wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia poprzedzającego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 149 § 3 k.p.a., art. 6,7,77 § 1 k.p.a. oraz art. 126 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący zaznaczyli, że stanowiska organu nie potwierdza żaden przepis, natomiast orzecznictwo sądowe nie jest jednoznaczne w tej kwestii. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm. dalej ppsa ). Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone, jak również poprzedzające je postanowienie naruszają prawo. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego dopuszczalne jest wznowienie przez organ administracji publicznej postępowania zakończonego zaskarżoną do sądu decyzją w sytuacji, gdy powołaną podstawą wznowienia jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Należy bowiem zauważyć, iż przepisy k.p.a. nie zawierają normy stwierdzającej niedopuszczalność wznowienia (wszczęcia przez organ administracji publicznej) postępowania dotyczącego decyzji będącej przedmiotem uprzednio wniesionej skargi do sądu administracyjnego. Z kolei w art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", zawarta została norma kolizyjna stanowiąca, że w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Przepis ten nie dotyczy zatem sytuacji dopuszczalności wszczęcia przez organ administracji publicznej postępowania w celu wznowienia postępowania. Ponadto, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Rozumując a contrario należy stwierdzić, że jeżeli podstawą wznowienia nie jest naruszenie prawa, lecz okoliczności, które wyszły na jaw po wydaniu decyzji (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), to w takim wypadku sąd administracyjny powinien oddalić skargę, wobec nie wyczerpania przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Z sytuacją taką mamy do czynienia w badanej sprawie administracyjnej. Skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję. Jako podstawę wznowienia postępowania podano art. 145 § 1 pkt 5 k. p. a. stanowiący, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. ujawnienie - już po wydaniu decyzji - nowych okoliczności lub dowodów nie mogłoby być podstawą uwzględnienia skargi, gdyż nie jest to naruszenie prawa. Skonstatować zatem należy, że w przypadku złożenia wniosku o wznowienie postępowania po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję, której dotyczy wniosek o wznowienie, gdy wskazaną podstawą wznowienia jest ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nie znanych organowi (art.145 § 1 pkt 5 k.p.a.), wszczęcie postępowania wznowieniowego jest dopuszczalne. Stosownie zaś do art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W myśl art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Skoro, zgodnie z art. 149 § 1 i 2 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia stanowiącego podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, to w dniu doręczenia organowi podania strony o wznowienie postępowania wszczyna się postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. W tej fazie postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania wniesiony został przez osobę mająca przymiot strony, czy oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. W razie ustalenia, że przesłanki te zachodzą, organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodne z zasadami określonymi w art. 150 i 151 k.p.a. Z żadnego przepisu prawa nie wynika, by strona pozbawiona była możliwości złożenia skutecznego wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną uprzednio zaskarżoną do sądu administracyjnego. Ponownie przeprowadzając postępowanie organ zbada wniosek skarżących o wznowienie postępowania w zakresie wyżej wskazanym. Nie sposób nie wspomnieć również o konsekwencjach pozostawienia w obrocie prawnym decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego. Po prawomocnym zakończeniu postępowania ze skargi na decyzję organu z dnia [...] stycznia 2013 r. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji nie mógłby zostać uwzględniony. Byłby już bowiem spóźniony, gdyż wniosek taki w myśl art. 148 § 1 k.p.a. może być skutecznie złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a organ obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, byłoby rażącym naruszeniem prawa. W sytuacji ponowienia przez skarżących po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego wniosku o wznowienie postępowania, obowiązkiem organu byłoby umorzenie postępowania. Strona byłaby więc pozbawiona możliwości skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. Konsekwencje pozostawienia w obrocie prawnym decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego są zatem nie do zaakceptowania. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. należało orzec jak w punkcie I wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.