I SA/Go 127/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-04-09
Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Jacek Niedzielski, Joanna Wierchowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku sprzedaży oleju opałowego, gdy oświadczenia nabywców zawierają wady formalne, sprzedawca jest uprawniony do zastosowania obniżonej stawki podatku akcyzowego, czy też powinien zastosować stawkę właściwą dla oleju napędowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedawca oleju opałowego nie jest uprawniony do zastosowania obniżonej stawki podatku akcyzowego, jeśli oświadczenia nabywców nie spełniają wszystkich wymogów formalnych określonych w ustawie o podatku akcyzowym. Ustawa nie przewiduje rozróżnienia na wady istotne i nieistotne ani możliwości uzupełniania wadliwych oświadczeń. W przypadku niespełnienia warunków, należy zastosować wyższą stawkę podatku akcyzowego właściwą dla oleju napędowego.Stan faktyczny
Skarżący prowadzili działalność gospodarczą w zakresie obrotu olejem opałowym. W wyniku kontroli celnej stwierdzono niedobór oleju oraz nieprawidłowości w oświadczeniach nabywców dołączonych do trzech faktur sprzedaży oleju opałowego w grudniu 2010 r. Organy celne uznały, że wady te uniemożliwiają zastosowanie obniżonej stawki podatku akcyzowego, nakładając zobowiązanie podatkowe według stawki dla oleju napędowego. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A.K., A.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowe za grudzień 2010 r. oddala skargę.
I. SA/Go 127/14
UZASADNIENIE
Skarżący, A.K. i A.K. prowadzący działalności gospodarczą jako M spółka cywilna (dalej Skarżący) wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].02.2012 r utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2011r wydaną w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc grudzień 2010 r.
Z akt sprawy wynika że:
W dniu [...] listopada 2010 r., na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej, funkcjonariusze celni Urzędu Celnego rozpoczęli wobec Skarżących, czynności kontrolne w zakresie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w zakresie obrotu olejem opałowym i gazem płynnym (LPG i w butlach) za okres od [...] stycznia 2010 r. do [...] listopada 2010 r. zakończoną protokołem kontroli w dniu [...] grudnia 2010 r.
W związku z ustaleniami kontroli Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] października 2011r., wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego za miesiąc grudzień 2010 r., a decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. określił Skarżącym zobowiązanie podatkowe podatku akcyzowym za miesiąc grudzień 2010 r. w wysokości 3.657,00 zł, z tytułu obrotu olejem opałowym,.
Od powyższej decyzji, Skarżący złożyli odwołanie do Dyrektora Izby Celnej, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji bądź o umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego. Ponadto wnieśli o dopuszczenie dowodu w postaci uzupełnionych oświadczeń zakwestionowanych w decyzji w celu wykazania, iż ujawnione uchybienia są nieistotne i nie powodowały braku możliwości skontrolowania oleju opałowego na każdym etapie obrotu.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1. naruszenie art. 89 ust. 5 i 6. pkt. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 (Dz.U.2011.108.626 j.t., dalej ustawa o podatku akcyzowym ) w związku bezpodstawnym kwestionowaniem oświadczeń dołączonych do faktur i uznaniem, iż nie identyfikują one odbiorcy oleju opałowego i uniemożliwiają kontrolę podatkową, podczas gdy wady te nie miały istotnego znaczenia. Określały one bowiem w sposób nie budzący wątpliwości nabywcę, przeznaczenie, wskazywały również miejsce używania oleju, typ i rodzaj urządzenia.
2. art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 ordynacji podatkowej, gdyż organy podatkowe nie uwzględniły faktu, że Skarżący przedłożyli kompletne i prawidłowe zestawienie oświadczeń nabywców oleju opałowego, które wskazują, że wyrób ten został sprzedany z przeznaczeniem na cele grzewcze, ze wskazaniem nie tylko miejsca urządzeń docelowych a także typów i ilości tych urządzeń. Tym samym zdaniem Skarżących nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, sprowadzając je do kwestii wskazanego braku. Zastosowane stawki podatku jest zdaniem Skarżących niewspółmiernie wysoka w stosunku do charakteru uchybienia, które nie było zawinione.
Decyzją z dnia [...].02.2012r Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazał, iż Skarżący, w okresie od [...] stycznia 2010 r. do [...] listopada 2010 r. dokonywali obrotu m.in. olejem opałowym i gazem płynnym (LPG i w butlach). Na początku roku 2010 posiadali 4.000 litrów oleju opałowego, zakupili następnie 57.900 litrów tego oleju, a sprzedali 58.225 litrów. Na dzień 2 listopada 2010 r. posiadali 3.175 litrów. Tym samym stwierdzono niedobór oleju opałowego w wysokości 500 litrów.
Ponadto, w wyniku analizy dokumentów sprzedaży oleju opałowego, stwierdzono, iż w miesiącu grudniu 2010 r. dysponowali zgodnymi z przepisami oświadczeniami nabywców tego oleju o jego przeznaczeniu do celów opałowych, za wyjątkiem trzech faktur VAT nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. i [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. dotyczących sprzedaży łącznie 1.800 litrów oleju opałowego, co do których stwierdzono, iż dołączone do nich oświadczenia nie spełniają wszystkich wymogów formalnych.
W związku z powyższym wskazał, iż ustawodawca obniżając stawkę podatku akcyzowego na olej opałowy do poziomu niższego niż stawka podatku akcyzowego na olej napędowy, jednoznacznie uzależnił prawo do zastosowania stawki podatku akcyzowego właściwej dla oleju opałowego od spełnienia wymogów formalnych. Tymi wymogami są : uzyskania od nabywcy oleju oświadczenia zawierającego wymagane przepisami informacje, obowiązek dołączenia tego oświadczenia do dokumentu sprzedaży bądź złożenia go na wystawianym dokumencie sprzedaży, jednakże ze wskazaniem informacji dotyczących urządzeń grzewczych, oraz obowiązek przechowywania tych oświadczeń przez okres 5 lat - art. 89 ust. 5-8 i 16 ustawy o podatku akcyzowym.
Stwierdził, iż w toku czynności kontrolnych ustalono, że oświadczenia nabywców oleju opałowego nie spełniają wszystkich wymogów określonych w ust. 6 art. 89 ustawy o podatku akcyzowym, w odniesieniu do transakcji sprzedaży dokonanych w dniu; [...] grudnia 2010 r. potwierdzonej fakturą VAT nr [...],[...] grudnia 2010 r. potwierdzonej fakturą VAT nr [...] i [...] grudnia 2010 r. potwierdzonej fakturą VAT nr [...]. Oświadczenia powyższe bowiem nie zawierają m.in. liczby posiadanych urządzeń grzewczych oraz miejsca (adresu), gdzie znajdują się te urządzenia bądź nie wskazują rodzaju i typu posiadanych urządzeń grzewczych, co narusza normę określoną w art. 89 ust. 6 pkt. 3 ustawy o podatku akcyzowym. Skarżący nie byli więc uprawnieni do zastosowania do powyższych transakcji obniżonej stawki podatku akcyzowego, właściwej dla oleju opałowego.
W związku z tym w zaskarżonej decyzji określono zobowiązanie podatkowe z zastosowaniem do sprzedawanego oleju opałowego, stawki podatku akcyzowego właściwej dla oleju napędowego. Określając zobowiązanie podatkowe, organ przyjął za moment powstania obowiązku podatkowego dzień dokonania sprzedaży, będący jednocześnie wystawienia faktury VAT.
Organ odwoławczy uznał również za zasadne określenie Skarżącym zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w stosunku do stwierdzonego podczas wykonywanych czynności kontrolnych niedoboru oleju opałowego w wysokości 500 litrów, bowiem nie przedłożyli oni dokumentów pozwalających na określenie dnia wykonania czynności podlegających opodatkowaniu (dnia powstania niedoboru). Za dzień dokonania tych czynności przyjęto dzień [...] grudnia 2010 r., a więc dzień podpisania protokołu z kontroli.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 89 ust. 5 i 6. pkt. 3 ustawy podatku akcyzowym w związku bezpodstawnym kwestionowaniem oświadczeń dołączonych do faktur i uznaniem, iż nie identyfikują one odbiorcy oleju opałowego i uniemożliwiają kontrolą podatkową (wady istotne), wskazał iż analiza tych uregulowań prowadzi do wniosku, że wskazany w art. 89 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym obowiązek pozyskania kompletnego oświadczenia o przeznaczeniu oleju opałowego do celów grzewczych od nabywcy jest podstawowym warunkiem zastosowania niższej stawki akcyzy. Oświadczeniu temu nadano szczególne znaczenie dowodowe. Oświadczenie to będąc deklaracją co do przeznaczenia olejów opałowych na cele grzewcze musi spełniać wymogi określone w art. 89 ust. 6 ustawy o podatku akcyzowym.
Dodatkowo, za orzecznictwem sądowo administracyjnym, zauważył, iż powyższy przepis zawiera zwrot "oświadczenie powinno zawierać" i z tego względu należy odczytywać go w ten sposób iż dochowanie tam wymienionych warunków jest koniecznym minimum, aby można było oświadczenie takie uznać za uprawniające do skorzystania ze zwolnienia z podatku akcyzowego. Wskazał, iż podstawa do opodatkowania akcyzą sprzedaży oleju opałowego wystąpi również w sytuacji gdy oświadczenia są niekompletne. Niekompletne oświadczenia nie mogą być przy tym traktowane jak pismo z brakami formalnymi, do usunięcia których należałoby wezwać stronę. W postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym na skutek niedopełnienia warunków stosowania preferencyjnych stawek podatku, do organu należy ocena spełnienia owych przesłanek prawa materialnego, natomiast nie można prowadzić postępowania dowodowego celem uzupełnienia wadliwych bądź niekompletnych oświadczeń nabywców oleju opałowego.
Zdaniem organu ustawodawca w art. 89 ustawy o podatku akcyzowym jednoznacznie określił warunki równorzędnie istotne, które należy spełnić aby uzyskać prawo do preferencyjnej stawki akcyzy. Podkreślił, że w orzecznictwie sądowym funkcjonuje pogląd, że w związku z tym, że preferencje podatkowe mają charakter warunkowy, to odpowiedzialność za ich spełnienie ponosi podatnik, który z tych preferencji korzysta
Skargę do powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli Skarżący zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to jest:
- art. 89 ust. 6 pkt. 3 ustawy o podatku akcyzowym w związku z bezpodstawnym kwestionowaniem oświadczeń dołączonych do faktury o którym mowa w art.89 ust. 5 pkt. 1 mimo, iż oświadczenia te spełniają wymogi ustawowe, bowiem posiadają NIP i REGON, dane nabywcy w tym nazwę oraz adres siedziby lub zamieszkania, określenie ilości i rodzaju oraz przeznaczenia nabywanych wyrobów, wskazanie rodzaju, typu oraz liczby posiadanych urządzeń grzewczych oraz miejsca gdzie znajdują się te urządzenia.
2. naruszenie prawa procesowego - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to jest:
- art. 122 i art. 187 ordynacji podatkowej z uwagi na zebranie materiału dowodowego niezgodnie z jego treścią, nie przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego poprzez odstąpienie od przesłuchania świadków co do terminów dostaw oleju napędowego dla nabywców,
- art. 121 § 1 ordynacji podatkowej z uwagi na przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych.
W uzasadnieniu Skarżący wskazali, iż w obrębie dużej ilości kontrolowanych faktur i oświadczeń organ kontrolny kwestionuje niewielkie uchybienia, którym nadaje rangę uchybień poważnych i powodujących brak możliwości ustalenia tożsamości nabywcy oleju oraz jego przeznaczenia.
Podnieśli, że w treści oświadczeń dołączonych do faktur VAT [...] wynika miejsce położenia urządzenia, jak również liczba urządzeń, bowiem urządzenie jest tylko jedno. Natomiast w przypadku braku wskazania rodzaju urządzenia grzewczego co dotyczy faktury [...], oświadczenie w sposób należyty wskazuje na rodzaj urządzenia.
Zdaniem Skarżących budzi również poważne wątpliwości działanie organu wzywające do uzupełniania braków oświadczeń, a następnie po ich uzupełnieniu nie uwzględnienie ich. Takie postępowanie narusza bowiem zasadę opisaną w art.121 §1 ordynacji podatkowej zgodnie którą postępowanie organu podatkowego powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie.
Organ celny naruszył również, zdaniem Skarżących zasadę prawdy obiektywnej, bowiem podstawą wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniu powinny być okoliczności zgodne z rzeczywistością. Organ zobowiązany jest dokonać wszechstronnej oceny materiału dowodowego, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji administracyjnej - art.210 § 1 ust.6 ordynacji podatkowej. Natomiast ustalenia faktyczne poczynione przez organ uznali za ustalenia oparte na niekompletnym, nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga okazała się nie uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd bada zgodność z prawem obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji.
Ponadto, zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j, Dz. U. 2012, poz. 270) - dalej ppsa.- sądy te sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, wyrobami akcyzowymi są wyroby energetyczne, energia elektryczna, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe określone w załączniku nr 1 do ustawy, w którym pod poz. 27 widnieją wyroby o kodzie CN 2710. Tak więc wyroby będące przedmiotem postępowania są wyrobami akcyzowymi, bowiem zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wyroby objęte pozycjami CN 2701, 2702 oraz od 2704 do 2715 zaliczamy w myśl ustawy do wyrobów energetycznych.
Przepis art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym, wskazuje że przedmiotem opodatkowania akcyzą jest sprzedaż wyrobów akcyzowych znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, objętych określoną stawką akcyzy związaną z ich przeznaczeniem, jeżeli ich sprzedaż odbyła się bez zachowania warunków uprawniających do zastosowania tej stawki akcyzy.
Obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym powstaje z dniem wykonania czynności lub zaistnienia stanu faktycznego podlegających opodatkowaniu akcyzą, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej - art. 10 ust. 1 ustawy. Natomiast zgodnie z ust. 8 tego przepisu, obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży wyrobów akcyzowych, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 3 i ust. 5, powstaje z dniem wydania ich nabywcy. Jeżeli jednak sprzedaż, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 3, powinna być potwierdzona fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu, licząc od dnia wydania wyrobu akcyzowego - art. 10 ust. 9 ustawy o podatku akcyzowym.
Stosownie do art, 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, podatnikiem akcyzy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą lub wobec której zaistniał stan faktyczny podlegający opodatkowaniu akcyzą, w tym podmiot nabywający lub posiadający wyroby akcyzowe znajdujące się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, jeżeli od wyrobów tych nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości a w wyniku kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego albo postępowania podatkowego nie ustalono, że podatek został zapłacony.
Natomiast zgodnie z art. 86 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym, paliwami opałowymi w rozumieniu ustawy są wyroby energetyczne przeznaczone do użycia, oferowane na sprzedaż lub używane do celów opałowych, z wyłączeniem paliw silnikowych. Natomiast podstawą opodatkowania wyrobów energetycznych jest ich ilość, wyrażona, w zależności od rodzaju wyrobów, w litrach gotowego wyrobu w temperaturze 15°C lub w kilogramach gotowego wyrobu, albo wartość energetyczna brutto, wyrażona w gigadżulach (GJ), co wynika z art. 88 ust. 1 ww. ustawy.
Stawka akcyzy, zgodnie z art. 89 ust, 1 pkt 10 lit. a cyt. ustawy, dla olejów opałowych o kodach CN od 2710 19 51 do 2710 19 69, z których 30% lub więcej objętościowo destyluje przy 350°C lub których gęstość w temperaturze 15°C jest niższa niż 890 kilogramów/metr sześcienny, zabarwionych na czerwono i oznaczonych znacznikiem zgodnie z przepisami szczególnymi - 232,00 zł/1000 litrów.
Zgodnie natomiast z art. 89 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy, w przypadku użycia wyrobów, o których mowa w ust. 1 pkt 9, 10 i 15, do napędu silników spalinowych, użycia ich, gdy nie spełniają warunków określonych w szczególnych przepisach w zakresie prawidłowego znakowania i barwienia, a także ich posiadania w zbiorniku podłączonym do odmierzacza paliw lub sprzedaży z takiego zbiornika, stosuje się odpowiednio stawkę 1.822.00 zł/1000 litrów, a w przypadku gdy ich gęstość w temperaturze 15°C jest równa lub wyższa od 890 kilogramów/metr sześcienny - 2.047,00 zł/1000 kilogramów.
Podkreślić należy, iż zgodnie z normą prawną zawartą w art, 89 ust. 5 tej ustawy, sprzedawca wyrobów akcyzowych nieobjętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, określonych w ust. 1 pkt 9,10 i 15, jest zobowiązany w przypadku sprzedaży:
- osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym nie mającym osobowości prawnej oraz osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą - do uzyskania od nabywcy oświadczenia, że nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych lub będą sprzedane z przeznaczeniem do celów opałowych, uprawniających do stosowania stawek akcyzy określonych w ust, 1 pkt 9, 10 i 15.
- osobom fizycznym nie prowadzącym działalności gospodarczej, do uzyskania od nabywcy oświadczenia, że nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, uprawniających do stosowania stawek akcyzy określonych w ust. 1 pkt,9, 1.0 i 15. Oświadczenie powyższe winno być załączone do kopii paragonu lub kopii innego dokumentu sprzedaży wystawionego nabywcy, a w przypadku braku takiej możliwości sprzedawca jest obowiązany wpisać na oświadczeniu numer i datę wystawienia dokumentu potwierdzającego tę sprzedaż.
Zgodnie z art. 89 ust. 6 ustawy o podatku akcyzowym, oświadczenie, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, z zastrzeżeniem ust. 7, powinno być dołączone do kopii faktury oraz powinno zawierać:
- dane dotyczące nabywcy, w tym nazwę oraz adres siedziby lub zamieszkania, a także NIP lub REGON,
- określenie ilości i rodzaju oraz przeznaczenia nabywanych wyrobów,
- wskazanie rodzaju, typu oraz liczby posiadanych urządzeń grzewczych oraz miejsca (adresu), gdzie znajdują się te urządzenia,
- datę i miejsce złożenia oświadczenia,
- czytelny podpis składającego oświadczenie.
Natomiast ust. 7 tegoż przepisu wskazuje, iż oświadczenie, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, jeżeli jest czytelnie podpisane, może być również złożone na wystawianej fakturze, ze wskazaniem rodzaju, typu oraz liczby posiadanych urządzeń grzewczych oraz miejsca (adresu), gdzie znajdują się te urządzenia.
Natomiast stosownie do ust. 16 art. 89 ustawy o podatku akcyzowym, w przypadku niespełnienia warunków określonych w ust. 5-15 stosuje się stawkę akcyzy określona w ust. 4 pkt 1, tj. 1822,00 zł/1000 litrów.
Wskazać należy że w wyroku z dnia 11 lutego 2014r Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 24/11, orzekł że art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym w zakresie, w jakim nakazuje stosować stawkę akcyzy określoną w art. 89 ust. 4 pkt 1 tej ustawy w przypadku niespełnienia przez sprzedawcę oleju opałowego obowiązku, wyrażonego w art. 89 ust. 14 tej ustawy, sporządzenia i przekazania do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców tego wyrobu akcyzowego o jego przeznaczeniu do celów opałowych, jest zgodny z wywodzonym z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zakazem nadmiernej ingerencji ustawodawcy.
Zauważyć również należy, Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 11 lutego 2014r. umorzył postępowanie w sprawie P 50/11 dotyczącej odpowiedzi na pytanie, czy art. 89 ust. 5 i 16 ustawy o podatku akcyzowym w zakresie, w jakim dopuszcza zastosowanie stawki akcyzy określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, w przypadku, gdy oświadczenia, o których mowa w art. 89 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym zawierają wady nieistotne z punktu widzenia ustalenia tożsamości nabywcy oraz przeznaczenia wyrobu energetycznego, jest zgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W treści uzasadnień powyższych orzeczeń zawarto uwagi odnoszące się do wykładni przepisów składających się na art. 89 ustawy o podatku akcyzowym, a dotyczących nie dopełnienia warunków przy sprzedaży oleju opałowego, w tym wad składanych oświadczeń. Argumentacja tam zawarta w przypadku art. 89 ust. 16 ma również odniesienie do wszystkich warunków określonych w art. 89 ust. 5-15 ustawy o podatku akcyzowym. Przy rozpoznaniu niniejszej sprawy Sąd uwzględnił więc argumentację zawartą w tych orzeczeniach.
Tak więc wskazać więc należy, że przepisy zawarte w art. 89 ustawy akcyzowej nakładają na sprzedawcę określone obowiązki, niezbędne dla zachowania uprawnienia do zastosowania stawki preferencyjnej, jak i rygor ich niedotrzymania w postaci konieczności zastosowania stawki określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a.
W ocenie Sądu oświadczenia, aby mogły być podstawą stosowania preferencyjnej stawki podatku akcyzowego, muszą zawierać wszystkie dane wymagane przepisami prawa, a zarazem muszą być rzetelne, tj. zawierać dane zgodne z rzeczywistością Prawidłowo złożone, tj. poprawne formalnie i rzetelne oświadczenie o przeznaczeniu oleju na cele opałowe, z woli ustawodawcy jest warunkiem zastosowania przez sprzedawcę preferencyjnej stawki podatku akcyzowego. Nałożenie na sprzedawcę tego oleju obowiązku uzyskania od jego nabywcy danych określonych w ustawie umożliwia organowi podatkowemu kontrolę rzeczywistego wykorzystania oleju napędowego na cele opałowe, a prawidłowe wywiązanie się z tego obowiązku uwalnia sprzedającego od odpowiedzialności podatkowej za uchybienie tym obowiązkom.
Natomiast posiadanie wadliwych oświadczeń uniemożliwia uznanie prawa podatnika do zastosowania preferencji podatkowych przy sprzedaży olejów przeznaczonych na cele opałowe.
Przepis art. 89 ust. 6 ustawy o podatku akcyzowym wymienia, co powinno zawierać oświadczenie nabywcy będącym podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą. Tak więc winno ono m.in. zawierać imię i nazwisko nabywcy, numer dowodu osobistego lub nazwa i numer innego dokumentu stwierdzającego tożsamość nabywcy, NIP, REGON, określenie ilości i rodzaju oraz przeznaczenia nabywanych wyrobów, wskazanie rodzaju, typu oraz liczby posiadanych urządzeń grzewczych oraz miejsca (adresu), gdzie znajdują się te urządzenia, datę i miejsce złożenia oświadczenia, czytelny podpis składającego oświadczenie.
W zakwestionowanych przez organ oświadczeniach dołączonych do faktury [...] nie wskazano liczby urządzeń i miejsca ich położenia. Natomiast w przypadku oświadczenia dołączonego do faktury [...] brak było określenia typu urządzenia grzewczego - art. 89 ust. 6 pkt. 3 ustawy o podatku akcyzowym.
Zauważyć należy że przepisy ustawy o podatku akcyzowym nie dzielą wad oświadczeń na istotne czy nieistotne, ustawa nie dopuszcza także późniejszego poprawiania czy uzupełniania stwierdzonych wad oświadczeń. Stanowisko organu odwoławczego jest w tym zakresie prawidłowe i znajduje oparcie w przepisach ustawy. Wszystkie elementy oświadczenia wskazane w art. 89 ust. 6 ustawy o podatku akcyzowym muszą być zawarte w prawidłowo sporządzonym oświadczeniu nabywcy wyrobu, by sprzedawca miał prawo skorzystać z preferencyjnej stawki podatku akcyzowego.
Podkreślić należy, iż wpisanie w oświadczeniu danych niezbędnych do ustalenia typu i rodzaju urządzenia grzewczego jest konieczne w celu ewentualnego określenia możliwości i wielkości zużycia oleju opałowego przez dane urządzenie. Z oświadczenia musi zatem wynikać między innymi dla celów kontroli, jakie konkretnie urządzenie osoba bezpośrednio zużywająca wyrób posiada i gdzie ono się znajduje. Skarżący przyjęli natomiast oświadczenia, w którym wpisano rodzaj urządzenia Buderus nie wskazując na jego typ i rodzaj. Nabywca oleju wskazał w oświadczeniu jedynie nazwę firmy, która produkuje dane urządzenie, natomiast firma ta może oferować różne rodzaje urządzeń np. piece, suszarnie itp. jak i w ramach tych rodzajów różne ich typy np. w zależności od mocy 20 KW czy 30 KW, które mogą się różnić w zależności od mocy nominalnej oraz technologii wykonania i działania, a co za tym idzie wykazują różne zużycie paliwa. Na podstawie oświadczenia przedłożonego przez nabywcę nie można natomiast zidentyfikować tych danych.
Nie ulega również wątpliwości iż w oświadczeniu dołączonym do faktury [...] brak było miejsca położenia urządzenia grzewczego. Natomiast wskazanie miejsca płożenia urządzenia grzewczego umożliwia przeprowadzenie skutecznej kontroli. W przypadku braku takiego wskazania ta kontrola jest niemożliwa.
Podkreślić należy, że dokonując sprzedaży oleju opałowego bez zachowania warunków uprawniających do zastosowania niższej stawki akcyzy Skarżący stali się podatnikiem podatku akcyzowego. Charakter bowiem przepisu art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym jest jednoznaczny i kategoryczny, nie pozostawia organom podatkowym wyboru co do możliwości zastosowania odmiennej stawki, w razie stwierdzenia niespełnienia warunków określonych w ust. 5-15,.
Przepis ten zobowiązuje organ podatkowy do dokonania wymiaru w podatku akcyzowym, w stosunku do sprzedanego oleju napędowego na cele opałowe z zastosowaniem stawki określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1.
Podkreślić należy że analiza przepisu art. 89 ustawy o podatku akcyzowym nie dawała organom podatkowym podstaw do wartościowania znaczenia poszczególnych uchybień. Zdaniem Sądu ustawodawca jednoznacznie wymienił warunki określone w art, 89 ust. 5-15 ustawy o podatku akcyzowym jako równorzędnie istotne dla uzyskania prawa do preferencyjnej stawki akcyzy, do czego był uprawniony.
Zauważyć należy iż preferencje podatkowe mają charakter warunkowy, odpowiedzialność za ich spełnienie ponosi podatnik, który z tych preferencji korzysta Ustawodawca ma prawo określać warunki, których spełnienie jest konieczne dla skorzystania z preferencji podatkowych. Nie można natomiast utożsamiać sankcji za niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy podatkowej z niedopełnieniem warunków niezbędnych do skorzystania z preferencji podatkowej, jaką w niniejszej sprawie jest możliwość skorzystania z niższej stawki podatkowej. W istocie zatem podatnik w niniejszej sprawie nie skorzystał skutecznie z przysługującego mu uprawnienia.
Zgodzić się należy jedynie z zarzutem Skarżących, iż określenie urządzenia grzewczego w formie liczby pojedynczej zadośćuczyniło warunkowi wskazania liczby urządzeń, zgodnie z regułami języka polskiego. Uznanie tego zarzutu za zasadny nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.
Sąd nie podzielił także zarzutów naruszenia przepisów procesowych wskazanych w skardze. Zakres postępowania dowodowego jest bowiem uzależniony od przesłanek określonych w materialnoprawnej podstawie rozstrzygnięcia. Oznacza to, że organy podatkowe mają obowiązek, zgodnie z art. 122 i art. 187 § 1 ordynacji podatkowej., zebrać i rozpatrzyć w sposób wszechstronny cały materiał dowodowy. Gromadzenie materiału dowodowego nie może polegać jednak na zbieraniu wszelkich informacji, lecz tylko takich, które mają prawne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, co organ podatkowy uczynił. Z tego też względu nie było podstaw do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków celem ustalenia terminu dostaw oleju opałowego. Tak postępując organ podatkowy nie sprzeniewierzył się zasadzie określonej w art. 121 § 1 ordynacji podatkowej.
Organ odwoławczy odniósł się w zaskarżonej decyzji do wszystkich okoliczności, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, rozważył wszystkie zebrane w sprawie dowody, wskazał, jaki stan faktyczny uznał za podstawę rozstrzygnięcia i przytoczył przepisy prawa materialnego i procesowego mające zastosowanie w sprawie. W związku z tym zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt. 6 ordynacji podatkowej okazał się również nie uzasadniony.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło