II OZ 675/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 286/14 w przedmiocie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J.J. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 286/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił J.J. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od jego skargi na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz zwrócił skarżącemu kwotę 200 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 18 kwietnia 2014 r. A.J. działając w imieniu J.J. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, podając, że od dnia 10 marca 2009 r. do chwili obecnej leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego w Przemyślu, zaś po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu dokonał kontroli, czy w sprawie przelew został złożony i nie dopatrzył się, że wpis złożył w nieodpowiedniej wysokości. Zwrócił uwagę, że powodem tego niedopatrzenia była jego choroba, tj. brak koncentracji uwagi, silne zawroty głowy oraz brak snu (w tym okresie przyjmował silne leki psychotropowe). Nadto A. J. podał, że jego choroba oraz przyjmowanie lekarstw uniemożliwiły mu skutecznie rozczytanie wezwania do uiszczenie wpisu i uiszczenie wpisu w prawidłowej wysokości. Czynności tej nie mógł dokonać nikt z domowników, gdyż zamieszkuje sam. Zaś skarżący J. J. przebywa za granicą, dlatego on również nie mógł dokonać tej czynności. Do wniosku dołączono zaświadczenie z dnia 18 lutego 2014 r. podpisane przez lekarza specjalistę chorób psychicznych potwierdzające, że A. J. leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego w Przemyślu od 10 marca 2009 r. do chwili obecnej. Wraz z wnioskiem przedłożono dowód uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że zarządzeniem z dnia 13 marca 2014r. skarżący J. J. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Wezwanie to zwierało pouczenie, że wymienioną kwotę należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tego zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego A. J. w dniu 26 marca 2014 r., zatem ostatnim dniem do wniesienia opłaty był dzień 2 kwietnia 2014 r. Mimo wezwania Sądu o uiszczenie wpisu sądowego w prawidłowej wysokości oraz pouczenia o konsekwencjach grożących w razie nie dokonania tej czynności, pełnomocnik skarżącego uiścił wpis sądowy w nieprawidłowej kwocie, tj. w wysokości 100 zł, zamiast w kwocie 200 zł. W ocenie Sądu A. J. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, gdyż jego wyjaśnienia o błędnym zrozumieniu wezwania Sądu do wniesienia wpisu sądowego w pełnej wysokości 200 zł, nie mogą świadczyć o braku jego winy (jako koniecznej przesłanki przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi). Co istotne taka argumentacja nie może stanowić o przywróceniu terminu do uiszczenie wpisu. Nie może bowiem stanowić usprawiedliwienia fakt, że A. J. nie uiścił wpisu sądowego w pełnej wysokości, gdyż nie dopatrzył się, że wpis złożył w nieodpowiedniej wysokości. Dalej Sąd wyjaśnił przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej i podniósł, że przedłożone przez A. J. zaświadczenie lekarskie, nie stwierdza choroby obłożnej, czy wymagającej hospitalizacji, która uniemożliwiałaby dopełnienie czynności, nie jest również chorobą nagłą. Ww. leczy się przecież w poradni zdrowia psychicznego w dłuższym przedziale czasu, co nie wyklucza możliwości A. J. do uiszczenia wpisu sądowego w prawidłowej wysokości. Zaś błędne zrozumienie przez pełnomocnika skarżącego wezwania o uiszczeniu wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie, nie stanowi nadzwyczajnej przeszkody, która uniemożliwiałaby zachowanie przez niego siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu w pełnej wysokości. Strona mogła m.in. zwrócić się osobiście czy też telefonicznie do Wydziału Informacji Sądowej WSA w Rzeszowie o wyjaśnienie jej prawidłowego sposobu uiszczenia wymaganej kwoty wpisu sądowego od skargi. Zdaniem Sądu wątpliwości co do treści pisma pochodzącego od sądu nie stanowią przyczyny uzasadniającej wniosek o przywrócenie terminu, skoro wątpliwości te strona mogła usunąć, kontaktując się z sekretariatem sądu. W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. O zwrocie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł (uiszczonego w dniu 18 kwietnia 2014 r.), Sąd orzekł w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a. poprzez: - odmowę przywrócenia uchybionego terminu do uiszczenia wpisu sądowego wskutek przyjęcia przez Sąd, że choroba pełnomocnika skarżącego A. J. oraz fakt przyjmowania przez niego leków nie może stanowić nadzwyczajnej okoliczności uzasadniającej nieuiszczenie przez niego wpisu sądowego w prawidłowej wysokości, mimo że pełnomocnik skarżącego wykazał, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy, albowiem w okresie gdy otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, w wyniku nasilenia się stanu chorobowego, a w szczególności braku snu, braku koncentracji uwagi i silnych zawrotów głowy, mógł nieprawidłowo zrozumieć znaczenie wezwania i nie uiścić opłaty sądowej w prawidłowej wysokości, - poprzez odmowę przywrócenia uchybionego terminu do uiszczenia wpisu od skargi wskutek błędnego przyjęcia przez Sąd, że skarżący działając przez swojego pełnomocnika nie uprawdopodobnił tego, że nie uiścił wpisu sądowego w prawidłowej wysokości bez swojej winy, mimo iż pełnomocnik skarżącego przedłożył stosowne zaświadczenie wskazujące, iż leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego w Przemyślu i chorobie tej towarzyszą objawy, które w okresie nawrotu mogą uniemożliwiać mu normalne funkcjonowanie, a taka właśnie okoliczność zaistniała w niniejszej sprawie. W związku z powyższym skarżący złożył wniosek o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu do skargi, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie powyższych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien więc powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że pełnomocnik skarżącego A. J. nie uiścił wpisu sądowego od skargi w pełnej wysokości, mimo wezwania Sądu do jego uiszczenia i pouczenia o skutkach niewykonania wezwania w ustawowym terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie Sąd pierwszej prawidłowo uznał, że pełnomocnik skarżącego nie wykazał, by uchybił terminowi nie ze swojej winy. W orzecznictwie dominuje pogląd, że choroba strony działającej w postępowaniu osobiście lub choroba pełnomocnika stanowi przesłankę przywrócenia terminu do dokonania konkretnej czynności procesowej, ale po pierwsze: musi mieć ona charakter nagły, a po wtóre: strona (pełnomocnik) musi uprawdopodobnić, że taka choroba miała miejsce i że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwił jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności. Zatem samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu, niekoniecznie wyklucza bowiem możliwość dokonania czynności procesowej osobiście bądź z pomocą innych osób (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 411 i przytoczone tam orzecznictwo). W sprawie, jak wynika z treści zażalenia, pełnomocnik skarżącego A. J. od marca 2009 r. leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego w Przemyślu (Wojewódzki Podkarpacki Szpital Psychiatryczny). U ww. pełnomocnika rozpoznano zaburzenia depresyjne. Zgodnie z twierdzeniami zażalenia choroba ta co do zasady jest ustabilizowana, jednakże zdarzają się momenty zaostrzenia stanów chorobowych. I takie zaostrzenie choroby, zdaniem skarżącego, miało miejsce od połowy miesiąca lutego do połowy miesiąca kwietnia 2014 r. Zaś w okresie gdy pełnomocnik skarżącego otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, z uwagi właśnie na zaostrzenie się stanu chorobowego, przyjmował silne leki psychotropowe oraz senzop, który wg ulotki do niego załączonej wywołuje poważne skutki uboczne. Zatem, już samo to, w ocenie skarżącego, świadczy o tym w jakim stanie znajdował się jego pełnomocnik w okresie w którym otrzymał wezwanie z Sądu. Zatem trudno od niego wymagać, w tamtym okresie, jasnego i logicznego myślenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma Sąd pierwszej instancji, iż w niniejszej sprawie nie uprawdopodobniono, by pełnomocnik skarżącego – A. J., uchybił terminowi do uiszczenia wpisu nie ze swojej winy. Zwrócić bowiem należy uwagę, że pełnomocnik cierpi na chorobę przewlekłą – zaburzenia depresyjne, od marca 2009 r. A powyższe, co już wyżej zaznaczono, samo przez się nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej. Brak jest też podstaw do stwierdzenia, by właśnie w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, nastąpiło nagłe zaostrzenie choroby powodujące niemożność dokonania czynności uiszczenia pełnego wpisu od skargi. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie specjalisty chorób psychicznych – Maksymiliana Rotte z dnia 18 lutego 2014 r., z którego wynika, że pełnomocnik skarżącego leczy się w Poradni od 10 marca 2009r., a zaświadczenie to zostało wydane w celu czynienia starań o przywrócenie terminu odwołania. W jego treści wskazano także, jakie dolegliwości występują u A. J., m. in. zaburzenia koncentracji uwagi. Zaś do zażalenia na przedmiotowe postanowienie dołączono zaświadczenie lekarskie innego lekarza (NZOZ "Al-Ma-Med") z dnia 27 maja 2014 r., z którego wynika, że u ww. rozpoznano zaburzenia depresyjne, zaburzenie snu, reakcję na stres oraz iż w dniu 14 lutego 2014 r. A. J. "był w POZ". Wskazano także, że zalecono oprócz stałych zaleconych przez psychiatrę leków dodatkowo celowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z powyższych zaświadczeń w żaden sposób nie wynika, by w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu pełnomocnik skarżącego przechodził zaostrzenie choroby i to w takim natężeniu, że nie był w stanie wykonać zobowiązania Sądu. Zatem twierdzenia jakoby pełnomocnik skarżącego uchybił terminowi do uiszczenia wpisu bez swojej winy nie zasługują na uwzględnienie, bowiem nie zostały one w przekonujący sposób uprawdopodobnione. Stanowiska Sądu pierwszej instancji w tym zakresie nie podważają także argumenty zażalenia. Zaś z samego faktu, iż skarżący przyjmuje leki, które mogą wywołać poważne skutki uboczne nie wynika, by właśnie w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu nastąpiło takie pogorszenie się stanu zdrowia pełnomocnika skarżącego, które uniemożliwiło mu dokonanie przedmiotowej czynności. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z tego względu, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.