III SA/Gd 471/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak ( spr. ) Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 28 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych oddala skargę. Decyzją z dnia 18 listopada 2011r. nr [...] Starosta, działając na podstawie art. 84 ust.3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, orzekł o cofnięciu A. K. uprawnień diagnosty nr [...], wydanych w dniu 28 marca 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wpłynął do niego prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w I. z dnia 6 października 2009 r., zgodnie z którym A. K. został skazany za poświadczenie nieprawdy w ten sposób, że pełniąc funkcję publiczną, będąc diagnostą, osobą uprawnioną do przeprowadzenia badań technicznych pojazdów w stacji diagnostycznej "U." w S. w zamian za korzyść majątkową naruszył przepisy prawa poprzez wbicie w dowodzie rejestracyjnym samochodu marki ŻUK pieczęci i złożenie podpisu potwierdzających wykonanie badania technicznego, podczas gdy w rzeczywistości badanie takie nie miało miejsca. Przeprowadzona kontrola w stacji kontroli pojazdów "U." w S. wykazała, że w rejestrze badań technicznych z dnia 8 stycznia 2009 r. pod pozycją nr [...] widnieje wpis przeprowadzenia okresowego badania technicznego pojazdu marki Żuk. Badanie uzyskało wynik pozytywny, a wykonał je diagnosta A. K.. Organ stwierdził, że zostały spełnione przesłanki z art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, bowiem A. K. poświadczył nieprawdę przez potwierdzenie wykonania badania technicznego konkretnego pojazdu, mimo że w rzeczywistości nie miało ono miejsca, co zostało stwierdzone w wyniku przeprowadzonej kontroli oraz prawomocnym wyrokiem sądu. Decyzją z dnia 28 maja 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż zebrany w sprawie materiał - w tym wyrok Sądu Rejonowego w I. i informacja o kontroli przeprowadzonej w dniu 12 lipca 2011 r. w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów w S. - potwierdza, iż A. K. swoim działaniem wypełnił dyspozycję art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, bowiem dokonał on w dniu 8 stycznia 2009 r. wpisu do dowodu rejestracyjnego oznaczonego pojazdu w sposób niezgodny ze stanem faktycznym. W świetle przywołanego przepisu starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Organ odwoławczy powołał się na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w składzie siedmiu sędziów z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt II GPS 2/11, w której NSA uznał, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie , a starosta może cofnąć diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych nie tylko wtedy, gdy ten dopuści się naruszeń w toku kontroli, ale również, gdy w innej sytuacji wyjdzie na jaw jego nierzetelność. A. K. w skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł o uchylenie jej w całości i umorzenie postępowania. Zarzucił naruszenie art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez błędną interpretację i bezprawne cofnięcie uprawnień do wykonywania badań technicznych, art. 83b ust. 2 pkt 1 ww. ustawy przez niezastosowanie normy w sytuacji, gdy norma prawna będąca podstawą wydania decyzji nakazywała jej zastosowanie, art. 6 i 7 k.p.a. poprzez działanie niezgodne z prawem oraz pominięcie słusznego interesu skarżącego. Wskazał, że organ nieprawidłowo zastosował art. 83 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż starosta może cofnąć uprawnienia tylko wówczas, gdy wymienione w przepisie nieprawidłowości zostaną ujawnione w wyniku przeprowadzonej kontroli, o jakiej mowa w art. 86 ust. 6 ww. ustawy. Organ może działać tylko w granicach wyznaczonych przez ustawodawcę. W niniejszej sprawie decyzję wydano bez przeprowadzenia prawidłowej kontroli. Organy nie wykazały, by w ramach przeprowadzonej w dniu 11 lipca 2011 r. kontroli stwierdzono nieprawidłowości w działaniach skarżącego. Skarżący wskazał, że w analizie przedmiotowego przepisu nie chodzi o to, by ustalić, czy diagnosta dopuszczający się naruszeń powinien mieć cofnięte uprawnienia, tylko czy takie prawo ma starosta w świetle obowiązujących przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012r., poz. 270). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji był art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". W myśl tego przepisu starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 , stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. W niniejszej sprawie postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień diagnosty skarżącemu A. K. zostało wszczęte z urzędu ( zawiadomienie z dnia 8 października 2010 r. w aktach administracyjnych) na skutek pisma Prokuratora Rejonowego w K., który przesłał organowi pierwszej instancji odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w I.. W wyroku tym - z dnia 6 października 2009 r. , sygn. akt II K 634/09 – Sąd uznał A. K., oskarżonego o to, że w dniu 8 stycznia 2009 r. w S. pełniąc funkcję publiczną będąc diagnostą oraz osobą uprawnioną do przeprowadzenia badań technicznych pojazdów zatrudnionym w stacji diagnostycznej U. w S. w zamian za korzyść majątkową naruszył przepisy prawa i poświadczył nieprawdę w dowodzie rejestracyjnym samochodu marki Żuk polegającą na wbiciu w tym dokumencie pieczęci i złożenie podpisu potwierdzających przeprowadzenie badania technicznego, podczas gdy badanie takie nie miało miejsca- za winnego zarzucanego mu czynu. Z powyższego orzeczenia wynika, że diagnosta zachował się w sposób ujęty w punkcie 2 art. 84 ust. 3 ustawy. Problemem w sprawie było, czy możliwe jest wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień diagnosty w sytuacji, gdy nieprawidłowości w pracy diagnosty, o jakich mowa w punkcie 2 art. 84 ust. 3 ustawy stwierdzono nie na podstawie kontroli, o jakiej mowa w tym przepisie, lecz ujawniono je w inny sposób- na podstawie prawomocnego wyroku karnego. Kwestię tę rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt II GPS 2/11( publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych): "sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie". W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na fakt, że ustawodawca w treści art. 84 ust. 3 nie zmienił odesłania do art. 83 ust. 6, mimo iż przepis ten nie obowiązuje od 20 sierpnia 2004 r. (...) W obecnym stanie prawnym o przeprowadzeniu kontroli stanowi (...) art. 83 b ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, dodany do tej ustawy mocą art. 22 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808). (...) To ewidentne zaniedbanie ustawodawcze nie ma jednak znaczenia dla dalszych rozważań(...)" Naczelny Sąd Administracyjny dla wyjaśnienia znaczenia użytego w art. 84 ust. 3 ustawy zwrotu "w wyniku przeprowadzonej kontroli" dokonał analizy przepisów regulujących uprawnienia nadzorcze starosty w stosunku do stacji kontroli pojazdów i uprawnienia nadzorcze starosty w stosunku do diagnostów. W wyniku tej analizy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "określenie to odnosi się do istnienia podstaw faktycznych do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście. Postępowanie to wszczynane jest z urzędu, a "wynik przeprowadzonej kontroli" jest informacją o takim stanie faktycznym, który w świetle prawa materialnego obliguje organ do uregulowania sytuacji poprzez podjęcie określonej decyzji". Jednocześnie NSA wskazał, że "nie oznacza to, że wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście może nastąpić tylko wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy ujawni wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Co do zasady bowiem wszczęcie postępowania z urzędu następuje również wówczas, gdy z żądaniem wystąpi podmiot na prawach strony (182 k.p.a.), czy też w wyniku skargi powszechnej wniesionej przez osobę trzecią." W uzasadnieniu wskazano ponadto, że "brak jest racjonalnych przesłanek do wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień, w sytuacji gdy informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie, czy też pochodzą od innych organów. Przyjęcie poglądu przeciwnego spowodowałby, iż przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym nie mógłby spełniać swojej funkcji. Nie może budzić wątpliwości, że celem tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia, czy też dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, godzić w życie i zdrowie ludzkie. Założenie, że nie można wszcząć postępowania o cofnięcie uprawnień diagnoście, który przy wykonywaniu czynności diagnostycznych godzi się na takie zagrożenia, tylko z tego powodu, iż nie ujawniono naruszającego prawo działania w toku kontroli przeprowadzonej u zatrudniającego go przedsiębiorcy, prowadzi do rażąco niesprawiedliwych i irracjonalnych konsekwencji. (...). Zakładając racjonalność ustawodawcy brak jest argumentów dla wykazania, że tylko w sytuacji, gdy postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście z powodów określonych w art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym zostało wszczęte w "wyniku przeprowadzonej kontroli" wobec diagnosty można stosować sankcje administracyjnoprawne i karnoprawne. Natomiast nieujawnienie fałszu intelektualnego "w wyniku kontroli" znosi sankcję administracyjną (...)". W ocenie NSA "wynik kontroli", o którym mowa w art. 83 ust. 3 pkt 2 ustawy "nie stanowi (...) przesłanki zastosowania sankcji, lecz określa źródło informacji uzasadniające wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście". Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten podziela i jest nim związany na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że możliwe było wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie z urzędu na żądanie Prokuratora – podmiotu na prawach strony. Zgodnie z art. 182 k.p.a. Prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem. "Wynik przeprowadzonej kontroli" w niniejszej sprawie – zgodnie z przedstawionym wyżej poglądem - to informacja o treści wyroku Sądu Rejonowego w I. z dnia 6 października 2009 r. , sygn. akt II K 634/09. Treść tego wyroku i inny zebrany w sprawie materiał dowodowy- informacja o dokonanych ustaleniach w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów w S. – uprawniały w sposób niewątpliwy organy do uznania, że skarżący będąc diagnostą dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Zachowanie takie wypełnia dyspozycję pkt 2 art. 83 ust. 3 ustawy. Wobec powyższego organy zasadnie uznały, iż możliwe jest cofnięcie skarżącemu uprawnień diagnosty w oparciu o przepis art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Prawidłowe było też uznanie na podstawie zebranego materiału dowodowego, że spełnione zostały przesłanki z art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy , obligujące organ do cofnięcia skarżącemu uprawnienia do wykonywania badań technicznych. W świetle powyższych rozważań zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W tej sytuacji Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.