I OSK 2163/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-10
Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Bożena Popowska, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości zabudowanej, które nie uwzględnia linii ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku, stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości zabudowanej, które nie uwzględnia linii ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku, stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz zaskarżone postanowienie SKO, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwie ocenił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. T. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na postanowienie SKO w Nowym Sączu. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta Zakopane z 2003 r., które pozytywnie opiniowało wstępny projekt podziału nieruchomości zabudowanej. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów dotyczących podziału nieruchomości zabudowanych oraz brak należytego udziału w postępowaniu. WSA oddalił skargę, uznając brak rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu i utrzymane nim w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] sierpnia 2013 r. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz K. T. kwotę 837 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Sędzia NSA Bożena Popowska, Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 128/14 w sprawie ze skargi K. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz K. T. kwotę 837 (słownie osiemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 128/14 oddalił skargę K. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia pozytywnie opiniującego wstępny projekt podziału nieruchomości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny i prawny:
Burmistrz Miasta Zakopane postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r. nr [...], działając na podstawie art. 93 ust. 1-5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości położonych w obrębie [...], gmina Miasto Zakopane, składających się z dz. nr A/1 oraz nr A/2 jako zgodny z ustaleniami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta Zakopane. Podział nieruchomości miał na celu doprowadzenie do zgodności stanu prawnego ze stanem w terenie.
K. T., R. T. i A. T. w dniu 25 maja 2013 r. wnieśli o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza Miasta Zakopane z dnia [...] maja 2003 r. Pismem z dnia 27 maja 2013 r. uzupełnili żądanie wszczęcia postepowania. Wnioskodawcy zarzucili, że postanowienie zostało wydane bez wniosku stron, wniosek o wydanie postanowienia złożony przez geodetę zawiera błędne oznaczenia działek, a także brak jest stosownych pełnomocnictw. Wskazali również, że zamiarem współwłaścicieli działki nr A/1 K. T., A. T. i R. T. było przekazanie izby (przedpokoju) w celu dojścia do dwóch pokoi na parterze zajmowanych przez R. P. właściciela działki nr A/2. Wskazali, że nieruchomości stanowiące dz. nr A/1 i nr A/2 w chwili dokonywania podziału były zabudowane budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, a projektowany podział nie uwzględnił tego faktu, stronom zaś nie zapewniono udziału w postępowaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., działając na podstawie art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), powoływanej dalej jako "k.p.a.", odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta Zakopane z dnia [...] maja 2003 r. Organ podał, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 k.p.a. skutkująca stwierdzeniem nieważności ww. decyzji. W ocenie organu podpisanie wniosku przez geodetę zamiast przez wnioskodawców nie może zostać uznane za rażące naruszenie prawa, gdyż z okoliczności sprawy wynika, że geodeta reprezentował interesy wnioskodawców i działał na ich zlecenie, a nie w imieniu własnym. Wnioskodawcy bowiem wskazywali, że w postępowaniu o podział zamiarem współwłaścicieli dz. nr A/1 było przekazanie izby (przedpokoju) w celu dojścia do dwóch pokoi na parterze zajmowanych przez R. P., a w zamian rodzina T. miała otrzymać 9 m2 w ogrodzie.
Kolegium stwierdziło również, że błąd postanowienia polegający na stwierdzeniu, że pozytywnie opiniuje się wydzielenie dz. nr A/3 i A/4 z dz. nr 61/1 nie może zostać uznany za rażące naruszenie prawa, gdyż w postanowieniu organ stwierdził, że rozpatruje sprawę podziału działki ew. nr A/1 i A/2 i taki też został załączony wstępny projekt podziału. Nie ulega zatem wątpliwości, jakie działki podlegały opiniowaniu, a zatem jaki był przedmiot postępowania. Błąd ten mógłby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie w postępowaniu zażaleniowym, nie może natomiast zostać uwzględniony w postępowaniu nadzwyczajnym, w którym nie każde uchybienie skutkuje stwierdzeniem nieważności podjętego rozstrzygnięcia. Kolegium dalej wyjaśniło, że na byt prawny postanowienia nie może mieć wpływu również zarzut dotyczący niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, gdyż okoliczność ta nie należy do przesłanek stwierdzenia nieważności, lecz do przesłanek wznowienia postępowania.
R. T., K. T. i A. T. wnieśli o ponowne rozpoznanie sprawy wskazując, że geodeta dołączył do wniosku błędnie opracowaną mapę wstępnego projektu podziału ww. nieruchomości oraz wypis z rejestru gruntów, w którym nie wykazał rodzaju gruntu. Należy przypuszczać, że geodeta wydzielał działki niezabudowane, gdyż w dokumentacji brak jest opinii osoby z uprawnieniami budowlanymi, stwierdzającej że ściana wzdłuż której zaprojektowano granice podziału spełnia warunki opisane w przepisach obowiązującego prawa. W projekcie podziału w wyniku wydzielenia dz. nr A/4, która jest w całości zabudowana budynkiem, proponowana granica nie przebiega wzdłuż ściany usytuowanej od fundamentu do stropu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymało ww. postanowienie w mocy. Kolegium podtrzymało stanowisko, że w sprawie nie zachodzi żadna okoliczność wymieniona w art. 156 § 1 k.p.a. Organ wyjaśnił, że podstawę prawną postanowienia stanowiły przepisy art. 93 ust. 1-3 u.g.n. w brzmieniu ówcześnie obowiązującym. Żaden z tych przepisów nie zawierał unormowań szczególnych dotyczących podziałów nieruchomości zabudowanych, a powołane przez wnioskodawców naruszenie przepisów art. 140 i art. 143 ustawy z dnia 23 kwietnia 19A r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.c.", nie podlega ocenie w postępowaniu administracyjnym i nie może stanowić podstawy do oceny wydanego postanowienia. Kolegium wyjaśniło również, iż odrębna regulacja dotycząca podziału nieruchomości zabudowanych, która została wprowadzona już po wydaniu zaskarżonego postanowienia i nie może stanowić podstaw do oceny wydanego wcześniej rozstrzygnięcia. Nie można tym samym mówić o rażącym naruszeniu prawa, skoro wskazane wyżej przepisy nie zawierały odrębnej regulacji dotyczącej podziałów nieruchomości zabudowanych. Z tego też względu okoliczności podnoszone przez wnioskodawców nie mogą mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
K. T. na powyższe postanowienie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie: art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i niezastosowanie oraz naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego będącego podstawą kwestionowanego postanowienia, a także art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów nie pozwalającą na stwierdzenie, by geodeta działał na zlecenie współwłaścicieli dz. nr A/1; § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. Nr 25, poz. 130), powoływanego dalej jako "rozporządzenie z dnia 17 lutego 1998 r.", poprzez błędne przyjęcie, że prezentowany przez wnioskodawców zamiar przekazania izby - przedpokoju w celu dojścia do dwóch pokoi na parterze zajmowanych przez R. P. w zamian za 9 m2 w ogrodzie, był jednocześnie zleceniem do wykonania przez geodetę mgr inż. A. Sz. wstępnego projektu podziału działek. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez działanie w sprawie po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy starszego inspektora R. M., w sytuacji, gdy brał on udział w wydaniu pierwszej decyzji jako członek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 128/14 oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że w dacie wydania kwestionowanego postanowienia o zatwierdzeniu projektu podziału działek nr A/1 i nr A/2 w ustawie o gospodarce nieruchomościami nie było przepisu regulującego w sposób szczególny podział nieruchomości zabudowanej. Takie regulacje znalazły się dopiero w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) w § 4 ust. 1, zgodnie z którym, jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części, które mają własne wejścia i są wyposażone w odrębne instalacje. W ustawie o gospodarce nieruchomościami regulację odpowiadającą treści § 4 ww. rozporządzenia wprowadzono w dniu 22 października 2007 r. nowelizacją z dnia 24 sierpnia 2007 r. (art. 93 ust. 3b). Sąd zauważył, że także przepisy innych ustaw nie normowały wprost w sposób szczególny zatwierdzania projektu podziału nieruchomości zabudowanej w drodze decyzji administracyjnej.
Sąd wskazał, że nie ma sporu co do tego, że w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa od współwłaścicieli dzielonych nieruchomości dla geodety A. Sz. oraz, że wstępny projekt podziału nieruchomości obejmującej działki nr A/1 i A/2 został sporządzony przez geodetę A. Sz., przez nią podpisany został wniosek z 11 kwietnia 2003 r. i skierowany do Wydziału Architektury Urzędu Miasta Zakopane. Zarazem jednak z całokształtu okoliczności sprawy nie wynika, aby A. Sz.sporządzając projekt podziału i składając wniosek o jego zatwierdzenie działała wbrew woli skarżącej oraz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. W ocenie Sądu, przeciwnie - reprezentowała ona interesy wnioskodawców będących współwłaścicielami ww. nieruchomości i nie działała samowolnie. Wskazują na to informacje uzyskane od wnioskodawców, którzy w piśmie z dnia 27 maja 2003 r. wskazali na zamiar przekazania izby (przedpokoju) R. P. w celu dojścia do dwóch pokoi na parterze zajmowanych przez niego, w zamian za co mieli otrzymać 9 m² w nieruchomości od R. P. Ponadto potwierdza powyższe brak kwestionowania przedmiotowego postanowienia przez strony, a o środkach zaskarżenia strony zostały prawidłowo pouczone. Sąd wskazał, że skarżąca oraz jej dzieci będące współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości otrzymali w dniu 29 maja 2003 r. postanowienie Burmistrza Miasta Zakopane z [...] maja 2003 r. pozytywnie opiniujące podział ww. działek. W aktach administracyjnych sprawy przedłożono - niekwestionowaną przez skarżącą - kserokopię odbioru ww. przesyłki skierowaną do K. T., R. T. i A. T. ul. G. [...], Zakopane. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, podniesiona przez skarżącą na rozprawie okoliczność, iż w okresie od stycznia do lipca 2003 r. przebywała poza krajem nie ma znaczenia, zważywszy na treść art. 41 § 1 i 2 k.p.a. Sąd zauważył, że Burmistrz Miasta Zakopane decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. zatwierdził projekt podziału przedmiotowej nieruchomości - która w chwili podziału była zabudowana budynkiem mieszkalnym - stosownie do postanowienia organu z dnia [...] maja 2003 r. pozytywnie opiniującego wstępny projekt podziału dz. nr A/1 i nr A/2. Od powyższej decyzji - mimo prawidłowego doręczenia i pouczenia - żadna ze stron nie złożyła odwołania.
Zdaniem Sądu niezasadny jest również zarzut, że w sprawie doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy R. M. – był członkiem składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., natomiast nie uczestniczył w wydaniu postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r.
Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 11 kwietnia 2014 r. wniosła K. T., działająca przez adw. Pawła Szotę, zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 135 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że "rozstrzygnięcie sprawy" obarczone było rażącym naruszeniem prawa, określonym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co doprowadziło do błędnej wykładni prawa materialnego, a to § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r.;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 97 ust. 1 i 2 u.g.n. oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r. przez dokonanie błędnych ustaleń, że postępowanie o podział nieruchomości zostało wszczęte na wniosek wszystkich osób mających w tym interes prawny, podczas gdy analiza akt wskazuje na braki formalne wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji podziałowej;
2) prawa materialnego, tj. § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w wyniku podziału nieruchomości możliwe będzie posadowienie ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku zgodnie z wnioskiem o podział nieruchomości, podczas gdy konstrukcja budynku uniemożliwia ich posadowienie w jednej pionowej płaszczyźnie, a nawet w bliskiej jej odległości.
Zarzucając powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi poprzez uchylenie obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uczestnicy postępowania R. T. i A. T., pismami z dnia 12 i 14 lipca 2014 r., wnieśli odpowiedź na skargę kasacyjną, w której poparli wnioski i argumentację zawartą w skardze kasacyjnej. Wnieśli o jej uwzględnienie i przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej.
Zasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W skardze kasacyjnej zarzut ten został nieprawidłowo określony jako zarzut naruszenia przepisów postępowania. Przepis art. 156 § 2 k.p.a., mimo że został zamieszczony w akcie normatywnym o charakterze procesowym, jest przepisem prawa materialnego, ponieważ stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia (określa skutki prawne zaistnienia wskazanych w nim wad decyzji administracyjnej), w żadnym razie nie reguluje trybu postępowania w sprawie. Obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest odniesienie się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych, rozumianych jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1)).
W ramach tak rozumianej kontroli kasacyjnej należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wadliwie ocenił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu co do tego, że postanowienie Burmistrza Miasta Zakopane z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W sprawie niesporna pozostaje – zasadnicza dla niniejszej sprawy - okoliczność, że nieruchomości stanowiące dz. nr A/1 i nr A/2 w chwili dokonywania podziału były zabudowane budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym.
Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że punktem odniesienia dla oceny kwalifikowanych wad decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., jest stan rzeczy istniejący i stan prawny obowiązujący w chwili wydania decyzji. Prawidłowo Sąd I instancji wskazał też, że dopiero po wydaniu decyzji zatwierdzającej podział, bo z dniem 22 października 2007 r., do ustawy o gospodarce nieruchomościami dodano art. 93 ust. 3b, zgodnie z którym nieruchomości zabudowane powodujące podział budynku mogą być podzielone jedynie wtedy, gdy granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu będą przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. Rację ma także Sąd wskazując, że regulację ustawową w tym zakresie poprzedzał przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości. Trudno jest się jednak zgodzić z twierdzeniem Sądu I instancji, że w dacie wydania kwestionowanego postanowienia brak było przepisu normującego sposób podziału nieruchomości zabudowanej. W tej dacie bowiem obowiązywało rozporządzenie z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzana i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu. Zgodnie z § 3 ust. 3 pkt 5 tego rozporządzenia wstępny projekt podziału nieruchomości powinien przedstawiać linie ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku, jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powodowałby także podział tego budynku. Wynikający z § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r. obwiązek przedstawienia we wstępnym projekcie podziału nieruchomości zabudowanej, w razie podziału powodującego także podział tego budynku, linii ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku, zawiera w istocie normę, która później doprecyzowanie znalazła w art. 93 ust. 3b u.g.n. Zasada ta wynika również z przepisów Kodeksu cywilnego, zgodnie z którymi w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią (art. 143).
Przepis § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r. jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Dla odczytania normy prawnej w nim zawartej wystarczająca jest wykładnia literalna (gramatyczna).
Zgodnie z art. 93 ust. 4 u.g.n. postanowienie opiniujące podział nieruchomości ma na celu zbadanie zgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. W opinii tej zatem należy ustosunkować się do wstępnego projektu podziału w zakresie wskazanym w dyspozycji art. 93 ust. 4 u.g.n. W odniesieniu do podziałów nieruchomości zabudowanych, gdzie proponowany podział powodowałby także podział budynku, normę prawną o charakterze szczególnym stanowił przepis § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r. Wymagania przewidziane we wstępnym projekcie podziału nieruchomości zabudowanej muszą być respektowane na dalszych etapach postępowania w sprawie podziału i determinują sposób podziału nieruchomości.
W postanowieniu z dnia [...] maja 2003 r. i w projekcie podziału, stanowiącym załącznik do postanowienia, podział działek nr A/1 i A/2 nie odpowiadał wymaganiom § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r. Z projektu podziału jasno wynika, że działki były zabudowane, a celem podziału budynku wraz z gruntem było doprowadzenie do utworzenia odrębnych nieruchomości zabudowanych, które w świetle prawa za takie miałyby być uznane. W postanowieniu z dnia [...] maja 2003 r. opiniującym pozytywnie projekt podziału wskazano, że celem podziału było wydzielenie działki nr A/4 i przyłączenie jej do działki nr A/6 oraz wydzielenie działki nr A/5 i przyłączenie jej do działki nr A/3, tak aby działki wydzielone i przyłączone odpowiednio stanowiły jedną całość.
Wskazane powyżej okoliczności decydują, że naruszenie prawa postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r. należało zakwalifikować jako rażące. Postanowienie podjęte w trybie art. 93 ust. 4 u.g.n. jest częścią, etapem postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości, a skoro tak to organ zatwierdzający podział jest związany opinią o podziale. Oznacza to, że treść tego postanowienia przesądza o rozstrzygnięciu sprawy z wniosku o dokonanie podziału nieruchomości.
Wobec powyższego należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że postanowienie pozytywnie opiniujące podział nieruchomości zabudowanej w taki sposób, że podział powoduje także podział tego budynku, nieuwzględniające w podziale nieruchomości zabudowanej linii ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku, narusza przepis § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpatrywana wadliwość zastosowania, a w zasadzie niezastosowania prawa przez organ wydający postanowienie o zatwierdzeniu podziału jest tym naruszeniem, którego ciężar gatunkowy jest tak szczególnie duży, że wyklucza możliwość dalszego funkcjonowania decyzji w porządku prawnym. Odmienna ocena Sądu I instancji, akceptująca ustalenia organu administracji publicznej, co do braku rażącego naruszenia prawa poprzez wydanie postanowienia z dnia [...] maja 2003 r. stanowi zarzucane naruszenie prawa. W rozpoznawanej sprawie wykazane zostało bowiem naruszenie i istotność przepisu dla podziału nieruchomości zabudowanych, a także skutki (społeczne i gospodarcze) tego naruszenia, które w okolicznościach sprawy nie są możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności.
W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił ich zasadności. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 97 ust. 1 i 2 u.g.n. oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. poprzez błędne ustalenia, że postępowanie o podział zostało wszczęte na wniosek osób mających w tym interes prawny, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może być uznany za usprawiedliwiony. O ile można uznać wydanie postanowienia na skutek złożenia wniosku o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału przez geodetę A. Sz., bez wyraźnego jej umocowania przez skarżącą, za naruszenie prawa, o tyle w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można mu przypisać charakteru rażącego. Skarżąca bowiem wraz z pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości, wniosła o wydanie decyzji zatwierdzającej podział działki nr A/1 i nr A/2 obręb 11 położonej w Zakopanem załączając do wniosku z dnia 19 stycznia 2004 r. m. in. postanowienie opiniujące podział działki (zał. 1) oraz projekty podziału 3 egz. (zał. 2). Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżąca wraz z dziećmi otrzymała w dniu 29 maja 2003 r. postanowienie Burmistrza Miasta Zakopane z [...] maja 2003 r. pozytywnie opiniujące podział ww. działek. Okoliczność ta nie był kwestionowana przez skarżącą. Postanowienie nie było też przez strony zaskarżone, a o środkach zaskarżenia ww. osoby zostały prawidłowo pouczone. Dodatkowo należy podnieść, że na decyzji zatwierdzającej podział znajdują się podpisy skarżącej i dwóch współwłaścicieli nieruchomości potwierdzające osobisty odbiór decyzji. A wreszcie decyzja ta stała się ostateczna w dniu 11 marca 2004 r. Okoliczności powyższe wskazują, że złożenie wniosku o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału nie nastąpiło wbrew woli skarżącej ani pozostałych współwłaścicieli nieruchomości.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie jest nietrafny zaś z tego powodu, że skarżąca kasacyjnie błędnie upatruje jego naruszenia przez Sąd Wojewódzki poprzez niestwierdzenie, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości zabudowanej obarczona była rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd może stwierdzić nieważność decyzji tylko wtedy, gdy zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, przy czym przyczyny te muszą odnosić się do kontrolowanej w toku sądowoadministracyjnym decyzji. A zatem w rozpoznawanej sprawie przepis art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. znalazłby zastosowanie, gdyby to decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu kontrolowane przez Sąd I instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w sprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za usprawiedliwioną w zakresie, w jakim zarzucała ona Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego i z tego powodu - na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło