VII SA/Wa 190/14
WyrokWSA w Warszawie2014-04-14
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Bogusław Cieśla, Elżbieta Zielińska – Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych powinno zostać zawieszone z uwagi na toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości, na której znajdują się te roboty?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych nie powinno zostać zawieszone z uwagi na toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości. Wynik sprawy cywilnej nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uniemożliwiałoby wydanie decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Organ odwoławczy uznał, że toczące się przed Sądem Rejonowym postępowanie o zniesienie współwłasności budynku nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę E. M.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), po rozpatrzeniu zażalenia S. H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., znak [...] uchylił postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że na wniosek E. M. zawieszono postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności Decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...] sierpnia 2004 r., którą zatwierdzono projekt budowlany zamienny i udzielono E. M. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na przebudowie na potrzeby kancelarii notarialnej pomieszczeń biurowych na IV piętrze budynku przy ul. [...] w O..
Podstawę zawieszenia stanowił art. 97 § 1 pkt. 4 kpa, gdyż organ uznał, że wydanie decyzji w sprawie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego którym w niniejszej sprawie jest zakończenie postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...]o zniesienie współwłasności budynku przy ul. [...].
Rozpoznając zażalenie S. H. na postanowienie organu I instancji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zasadność podniesionych w nim zarzutów. Wskazał, że warunkiem obligatoryjnego zawieszenia postępowania jest wystąpienie zagadnienia wstępnego, tj. takiej sytuacji, w której w danym postępowaniu głównym nie można ustalić istnienia wszystkich wynikających z przepisów prawa przesłanek do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, dopóki inny organ lub sąd w odrębnym postępowaniu nie wypowie się w tym przedmiocie. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe.
Zawisła sprawa sądowa o zniesienie współwłasności budynku przy ul. [...]w O. pozostaje bez wpływu na toczące się postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r.
Podkreślił, że organy administracji obowiązane są orzekać w oparciu o ustalony w sprawie stan faktyczny. Z akt postępowania wynika zaś, że S. H., Z. K., R. S. i Z. W. są współwłaścicielami budynku przy ul. [...] w O.. W związku z tym, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien ocenić, czy poszczególni wnioskodawcy posiadają indywidualny interes prawny, w rozumieniu art. 28 kpa, uprawniający do bycia stroną postępowania administracyjnego pomimo, że są członkami Wspólnoty lokalowej przy ul. [...], której przysługuje przymiot strony postępowania. Nie znajduje uzasadnienia oczekiwanie przez organ I instancji na ewentualne przyszłe zmiany stanu prawnego nieruchomości w wyniku zakończenia przez Sąd Rejonowy w [...] sprawy o zniesienie współwłasności. Prowadzenie postępowania w tym przedmiocie przez sąd powszechny nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt. 4 kpa, które dawałoby podstawę do zawieszenia postępowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła E. M. Rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. W ocenie skarżącej organ odwoławczy błędnie uznał, iż tocząca się przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Cywilny w [...] sprawa (sygn. akt. [...]) o zniesienie współwłasności nieruchomości przy ul. [...] w O., będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, nie ma charakteru zagadnienia wstępnego i pozostaje bez wpływy na toczące się postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r.
Podniosła nadto zarzut naruszenia art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie toczącego się przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Cywilny w [...]postępowania w sprawie o zniesienie współwłasności, stanowiącego podstawę zawieszenia postępowania administracyjnego, podczas gdy przyszłe rozstrzygnięcie Sądy Rejonowego jest okolicznością istotną z punktu widzenia wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy administracyjnej.
Skarżąca podkreśliła, że w niniejszej sprawie stan faktyczny, w kontekście posiadania bądź nieposiadania przez wnioskodawców, w tym skarżącego przymiotu strony postępowania administracyjnego nie uległ zmianie od dnia wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] decyzji z dnia [...]sierpnia 2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej jej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w [...] w sprawie o zniesienie współwłasności potwierdzi zatem, że wnioskodawcom w sprawie o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji nie przysługiwał już wówczas przymiot strony postępowania administracyjnego i w takim charakterze w postępowaniu administracyjnym nie mogli występować.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w oparciu o art. 138 § 1 pkt. 2 kpa postanowienie organu I instancji z dnia [...] października 2013 r., którym zawieszono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r.
Organ Odwoławczy uznał, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r., zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego którym miałoby być zakończenie toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...] postępowania o zaniesienie współwłasności nieruchomości przy ul. [...] w O..
Stanowisko to należy w pełni podzielić. Stosownie do art. 97 § 1 pkt. 4 kpa wystąpienie w sprawie zagadnienia wstępnego obliguje organ administracji do zawieszenie postępowania, gdyż bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozpatrzenie i wydanie decyzji w sprawie głównej.
Kwestią wymagająca wyjaśnienia jest pojęcie "zagadnienia wstępnego". Należy przez to rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (B. Gralczyk, "O niektórych zagadnieniach prejudycjalności w orzecznictwie administracyjnym" Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, Nauki Humanistyczno-Społeczne, seria I, 1965, nr 38, s. 91-92).
Tak sformułowana zasada nakłada na organ obowiązek ustalenia związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. A więc w myśl powołanego przepisu organ administracji zawiesza postępowanie administracyjne jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego (wstępnego) przez inny organ lub sad wydanie decyzji nie byłoby możliwe.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy niewadliwie uznał, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt. 4 kpa, gdyż wynik sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu.
Trafnie zauważył organ, iż w aktach sprawy znajdują się dokumenty (umowy notarialne) z których wynika, że m.in. S. H. jest współwłaścicielem budynku przy ul. [...] w O..
Brak jest zatem uzasadnienia dla twierdzenia, że dopiero orzeczenie sądu powszechnego w przedmiocie zniesienia współwłasności tej nieruchomości pozwoli organowi administracji na ocenę przymiotu strony uczestników postępowania.
Zważywszy na powyższe Sąd, uznając że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 . Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło