I GZ 612/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-13
Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nowe zobowiązania podatkowe, nadane rygorem natychmiastowej wykonalności, stanowią okoliczność uzasadniającą zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli spółka nadal prowadzi rentowną działalność gospodarczą?Ratio decidendi
Nowe zobowiązania podatkowe, nawet nadane rygorem natychmiastowej wykonalności, nie stanowią automatycznie podstawy do zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, jeśli spółka nadal prowadzi rentowną działalność gospodarczą i nie wykazała, że wykonanie tych decyzji uniemożliwi jej opłacenie kosztów sądowych. Instytucja zmiany postanowienia nie służy do ponownego rozpatrywania argumentów strony, lecz do dostosowania rozstrzygnięcia do faktycznie zmienionych okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił zmiany poprzedniego postanowienia w tym zakresie, uznając, że sytuacja finansowa spółki nie uległa pogorszeniu, pomimo nałożenia nowych zobowiązań podatkowych. Spółka złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 165 p.p.s.a. i wskazując na nowe okoliczności w postaci decyzji określających wysokie zobowiązania podatkowe z rygorem natychmiastowej wykonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "E." spółki z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 20 października 2014 r. sygn. akt. I SA/Wr 2102/13 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "E. " spółki z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie
I.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 2102/13 odmówił zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 26 czerwca 2014 r. odmawiającego skarżącej "E." Sp. z o.o. w M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku akcyzowego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji zważył, iż skarżąca składając ponowy wniosek o przyznanie jej prawa pomocy powtórzyła argumentację z poprzedniego wniosku, nie dołączając żadnych nowych dokumentów. Wskazał, iż nowa okoliczność uzasadniająca zastosowanie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), polegająca na określeniu skarżącej kolejnych zobowiązań podatkowych – już po złożeniu przez stronę i rozpatrzeniu przez Sąd poprzedniego wniosku o przyznanie praw pomocy nie może skutkować zmianą uprzedniego postanowienia. Wynikało to z faktu, iż Sąd rozpatrując pierwotny wniosek skarżącej ustalił, iż osiągnęła ona znaczny przychód oraz zysk netto, była więc w stanie uiścić koszy związane ze zainicjowanymi przez siebie sprawami sądowoadministracyjnymi. W dalszej kolejności wskazał, iż z załączonych dokumentów nie wynika, ażeby sytuacja finansowa spółki uległa pogorszeniu. Zgodnie z zeznaniem podatkowym CIT-8 za 2013 r. spółka osiągnęła przychód na poziomie [...] zł, przy kosztach uzyskania przychodu w kwocie [...] zł. Oznacza to, że sytuacja majątkowa spółki od wydania postanowienia z dnia 26 czerwca 2014 r. nie uległa zmianie.
II.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E. Sp. z o.o. w M. wnosząc o: zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 165 p.p.s.a poprzez bledną wykładnie i niezastosowanie, podczas gdy ujawniły się nowe okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej spółki w pełni uzasadniające zmianę uprzedniego postanowienia. Okolicznością uzasadniającą pogarszającą się sytuację finansową spółki jest fakt, iż w wyniku przeprowadzonych kontroli przez Urząd Kontroli Skarbowej we W. zostały wydane decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych spółki na łączną kwotę [..] mln zł, co do których nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
III.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Kontroli instancyjnej podane zostało postanowienie Sądu I instancji odmawiające zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
Zgodnie z prawidłowo powołanym i zastosowanym przez Sąd I instancji art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczność sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Stosownie do dyspozycji cytowanego przepisu zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpi zmiana okoliczności sprawy. Tymczasem skarżąca we wniosku nie powołuje żadnych innych, nowych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. To, że skarżąca ocenie swoją sytuację inaczej niż sąd administracyjny rozpatrujący jej wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawę (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy) w przypadku, gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wskazania, iż okoliczności sprawy uległy zmianie art. 165 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania, a zatem brak jest przesłanek do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.
Wydanie wobec skarżącej spółki kolejnych decyzji wymiarowych i opatrzenie ich klauzulą natychmiastowej wykonalności nie zmienia zasadniczej okoliczności, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie, o czym przede wszystkim przesądza fakt, jak trafnie podkreślił Sąd I instancji, prowadzenia przez nią rentownej działalności gospodarczej, która przynosi zyski. Ponadto spółka nie wykazała, aby wykonanie tych decyzji uniemożliwiło jej opłacenie kosztów sądowych.
Z przyczyn powyższych, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło