I GZ 609/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-13
Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący powołuje się na te same okoliczności, które były już przedmiotem analizy sądu, uzasadnia zmianę wcześniejszego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy na podstawie art. 165 PPSA?Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, opierające się na tych samych okolicznościach, które były już analizowane przez sąd, nie stanowi podstawy do zmiany wcześniejszego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy na podstawie art. 165 PPSA. Instytucja ta służy do zmiany postanowień w przypadku zmiany okoliczności sprawy, a nie do ponownego rozpatrywania argumentów strony.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, wskazując na brak nowych okoliczności uzasadniających zmianę oraz rentowność działalności spółki. Spółka złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 165 PPSA i wskazując na wydanie decyzji podatkowych na kwotę 6 mln zł jako nową okoliczność pogarszającą jej sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "E." spółki z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 20 października 2014 r. sygn. akt. I SA/Wr 2108/13 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "E." spółki z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie
I.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 2108/13 odmówił zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 19 maja 2014 r. odmawiającego skarżącej "E. Sp. z o.o. w M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku akcyzowego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji zważył, iż złożony w dniu [...] r. ponowy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy badać pod kątem wykazania przez wnioskodawcę, że w jego sytuacji majątkowej wystąpiły nowe okoliczności, które uzasadniałyby zmianę dotychczasowego postanowienia z dnia 19 maja 2014 r. odmawiającego pomocy prawnej (art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.). Po ponownym dokonaniu analizy Sąd I instancji doszedł do przekonania, iż kolejno złożony wniosek w większości nawiązuje do okoliczności, które były poddawane analizie sądów orzekających w sprawie, które uznały, iż nie zostały spełnione przesłanki, które uzasadniałyby pozytywne rozstrzygnięcie wniosku. Wskazał również, iż wydanie w stosunku do spółki kolejnych decyzji wymiarowych na łączną kwotę ok. 6 mln zł dodatkowo opatrzonych rygorem natychmiastowej wykonalności, zostały przedstawione w formie kopii, niepełne, a dwa postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności dotyczą innej decyzji niż ta zaskarżona w niniejszej sprawie. Dodatkowo wskazał, iż z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby w/w decyzja była ostateczna. W dalszej kolejności Sąd I instancji wskazywał, iż spółka zakończyła z zyskiem na poziomie 444.147,38 zł rok 2013, co wskazuje na to, iż spółka dysponowała środkami pieniężnymi na uiszczenie wymagalnych opłat sądowych. Podkreślił, co prawda, iż wniosek został złożony w [...] r., niemniej jednak w poprzednich latach spółka uzyskała znaczne przychody, a niewielki spadek zysków odnotowany w 2012 r. stanowił ułamek osiągniętego przychodu, co nie uzasadnia w ocenie Sądu I instancji zmianę postanowienia z dnia 19 maja 2014 r.
II.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E. Sp. z o.o. w M.wnosząc o: zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 165 p.p.s.a poprzez bledną wykładnie i niezastosowanie, podczas gdy ujawniły się nowe okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej spółki w pełni uzasadniające zmianę uprzedniego postanowienia. Okolicznością uzasadniającą pogarszającą się sytuację finansową spółki jest fakt, iż w wyniku przeprowadzonych kontroli przez Urząd Kontroli Skarbowej we W. zostały wydane decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych spółki na łączną kwotę 6 mln zł, co do których nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
III.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Kontroli instancyjnej podane zostało postanowienie Sądu I instancji odmawiające zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
Zgodnie z prawidłowo powołanym i zastosowanym przez Sąd I instancji art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczność sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Stosownie do dyspozycji cytowanego przepisu zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpi zmiana okoliczności sprawy. Tymczasem skarżąca we wniosku nie powołuje żadnych innych, nowych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. To, że skarżąca ocenie swoją sytuację inaczej niż sąd administracyjny rozpatrujący jej wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawę (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy) w przypadku, gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wskazania, iż okoliczności sprawy uległy zmianie art. 165 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania, a zatem brak jest przesłanek do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.
Wydanie wobec skarżącej spółki kolejnych decyzji wymiarowych i opatrzenie ich klauzulą natychmiastowej wykonalności nie zmienia zasadniczej okoliczności, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie, o czym przede wszystkim przesądza fakt, jak trafnie podkreślił Sąd I instancji, prowadzenia przez nią rentownej działalności gospodarczej, która przynosi zyski. Ponadto spółka nie wykazała, aby wykonanie tych decyzji uniemożliwiło jej opłacenie kosztów sądowych.
Z przyczyn powyższych, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło