I GZ 611/14

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-13

Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nowe decyzje podatkowe nadane rygorem natychmiastowej wykonalności, o łącznej kwocie 6 mln zł, stanowią nową okoliczność uzasadniającą zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, mimo wcześniejszego ustalenia przez sąd, że spółka prowadzi rentowną działalność gospodarczą?
Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zmiana postanowienia niekończącego postępowania, w tym postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, na podstawie art. 165 p.p.s.a. jest możliwa tylko w przypadku zmiany okoliczności sprawy. Samo wydanie nowych decyzji podatkowych, nawet z rygorem natychmiastowej wykonalności, nie stanowi wystarczającej przesłanki do zmiany postanowienia, jeśli spółka nadal prowadzi rentowną działalność gospodarczą i nie wykazała, że wykonanie tych decyzji uniemożliwi jej opłacenie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Spółka "E." Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka osiągnęła znaczny przychód i zysk netto, co pozwala jej na pokrycie kosztów sądowych. Po wydaniu postanowienia, spółka wniosła o jego zmianę, powołując się na nowe decyzje podatkowe na kwotę 6 mln zł, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie odmawiające zmiany poprzedniego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalić zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "E." Spółki z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego sądu Administracyjnego we W. z dnia 20 października 2014 r. sygn. akt. I SA/Wr 2104/13 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "E." spółki z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie I. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 2104/13 odmówił zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 26 czerwca 2014 r. odmawiającego skarżącej "E. " Sp. z o.o. w M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku akcyzowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji zważył, iż skarżąca składając ponowy wniosek o przyznanie jej prawa pomocy powtórzyła argumentację z poprzedniego wniosku, nie dołączając żadnych nowych dokumentów. Wskazał, iż nowa okoliczność uzasadniająca zastosowanie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), polegająca na określeniu skarżącej kolejnych zobowiązań podatkowych – już po złożeniu przez stronę i rozpatrzeniu przez Sąd poprzedniego wniosku o przyznanie praw pomocy nie może skutkować zmianą uprzedniego postanowienia. Wynikało to z faktu, iż Sąd rozpatrując pierwotny wniosek skarżącej ustalił, iż osiągnęła ona znaczny przychód oraz zysk netto, była więc w stanie uiścić koszy związane ze zainicjowanymi przez siebie sprawami sądowoadministracyjnymi. W dalszej kolejności wskazał, iż z załączonych dokumentów nie wynika, ażeby sytuacja finansowa spółki uległa pogorszeniu. Zgodnie z zeznaniem podatkowym CIT-8 za 2013 r. spółka osiągnęła przychód na poziomie 2.216.908,26 zł, przy kosztach uzyskania przychodu w kwocie 1.771.760,88 zł. Oznacza to, że sytuacja majątkowa spółki od wydania postanowienia z dnia 26 czerwca 2014 r. nie uległa zmianie. II. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E. Sp. z o.o. w M. wnosząc o: zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 165 p.p.s.a poprzez bledną wykładnie i niezastosowanie, podczas gdy ujawniły się nowe okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej spółki w pełni uzasadniające zmianę uprzedniego postanowienia. Okolicznością uzasadniającą pogarszającą się sytuację finansową spółki jest fakt, iż w wyniku przeprowadzonych kontroli przez Urząd Kontroli Skarbowej we W. zostały wydane decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych spółki na łączną kwotę 6 mln zł, co do których nadano rygor natychmiastowej wykonalności. III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Kontroli instancyjnej poddane zostało postanowienie Sądu I instancji odmawiające zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Zgodnie z prawidłowo powołanym i zastosowanym przez Sąd I instancji art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczność sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Stosownie do dyspozycji cytowanego przepisu zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpi zmiana okoliczności sprawy. Tymczasem skarżąca we wniosku nie powołuje żadnych innych, nowych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. To, że skarżąca ocenie swoją sytuację inaczej niż sąd administracyjny rozpatrujący jej wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawę (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy), w przypadku, gdy okoliczności sprawę uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wskazania, iż okoliczności sprawy uległy zmianie art. 165 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania, a zatem brak jest przesłanek do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Wydanie wobec skarżącej spółki kolejnych decyzji wymiarowych i opatrzenie ich klauzulą natychmiastowej wykonalności nie zmienia zasadniczej okoliczności, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie, o czym przede wszystkim przesądza fakt, jak trafnie podkreślił Sąd I instancji, prowadzenia przez nią rentownej działalności gospodarczej, która przynosi zyski. Ponadto spółka nie wykazała, aby wykonanie tych decyzji uniemożliwiło jej opłacenie kosztów sądowych. Z przyczyn powyższych, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło