VI SA/Wa 2987/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi I. K. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz skarżącego I. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (zwany dalej organem) postanowieniem z [...] września 2013 r., nr [...] po rozpatrzeniu sprawy I. K. (zwanego dalej stroną, skarżącym) stwierdził niedopuszczalności wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ustalono, że [...] sierpnia 2004 r. Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty wydał na rzecz skarżącego, pozwolenie radiowe nr [...] ważne do 31 sierpnia 2014 r. i określił, iż użytkowanie kanału częstotliwości odbywać się będzie w warunkach współużytkowania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 185 ust. 3 ustawy z 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1088 ze zm.; dalej pt.), podmiot nieposiadający rezerwacji częstotliwości, który uzyskał prawo do wykorzystywania częstotliwości w pozwoleniu, uiszcza roczną opłatę, o której mowa w ust. 1 tego przepisu. Obowiązek wnoszenia opłat powstaje z mocy prawa. Strona pismem z [...] stycznia 2011 r. wystąpiła do organu z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty z tytułu opłat za prawa do wykorzystywania częstotliwości na podstawie zezwolenia radiowego. Pismem z [...] lipca 2013 r. Urzędu Komunikacji Elektronicznej Delegatury w Poznaniu poinformowano stronę, że postępowanie wszczęte na jej wniosek będzie kontynuowane i zakończy się wydaniem decyzji administracyjnej. W dniu [...] sierpnia 2013 r. wpłynęło do organu pismo skarżącego z [...] sierpnia 2013 r. zatytułowane "odwołanie". Z treści pisma wynika, iż skarżący potraktował doręczone przez organ pismo z [...] lipca 2013 r. jako decyzję administracyjną w następstwie czego wniósł o jej uchylenie. Biorąc pod uwagę przedstawiony wyżej stan faktyczny organ wskazał, że zgodnie z art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej k.p.a.) organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. pismo strony z 2 sierpnia 2013 r., o nazwie "odwołanie" organ potraktował jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem organu pismo z [...] lipca 2013 r., od którego strona wniosła środek zaskarżenia nie zawierało elementów decyzji administracyjnej, takich ja:k podstawa prawna, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenia o prawie i trybie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreślono, że od istnienia wymienionych wyżej składników uzależniony jest między innymi byt prawny decyzji administracyjnej. W ocenie organu, brak wskazanych wyżej elementów decyzji, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, świadczy o nieistnieniu decyzji administracyjnej w obrocie prawnym. Organ uznał, że pismo z [...] lipca 2013 r. doręczone stronie 1 sierpnia 2013 r. w toku prowadzonego postępowania, miało charakter jedynie informacyjny i nie stanowiło rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. O powyższym świadczy fakt zamieszczenia w ww. piśmie informacji dla strony, że postępowanie wszczęte na jej wniosek będzie kontynuowane i zakończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę nie ma możliwości traktowania pisma wydanego w toku prowadzonego postępowania jako decyzji administracyjnej. Nadto stwierdzono, że organem uprawnionym do wydania decyzji administracyjnej w przedmiotowej spawie jest Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej a nie Urząd Komunikacji Elektronicznej Delegatury w P. Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka do wydania w trybie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. art. 134 k.p.a., poprzez błędne zastosowanie w sprawie i uznanie, że skarżącemu nie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania (złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy); 2. art. 104 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez ich błędną interpretację; 3. art. 8 k.p.a., poprzez podważenie zaufania obywatela do organów państwa; 4. art. 2 Konstytucji RP, poprzez pozbawienie skarżącego prawa do rozpatrzenia w ramach przewidzianej procedury roszczenia (stwierdzenia nadpłaty) opartego na prawie materialnym. Zdaniem skarżącego przepisy ustawy Prawo telekomunikacyjne, ani przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749; dalej Op.) nie regulują wprost, w jakiej formie powinna być dokonana odmowa stwierdzenia nadpłaty w opłatach za prawo do wykorzystywania częstotliwości radiowej. Zgodnie z art. 74a Op. w zw. z art. 188 Pt. wysokość nadpłaty określa Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Wobec braku przepisów dotyczących formy określenia kwoty nadpłaty należy przyjąć, że organ podatkowy (czy też tak jak w tym przypadku Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej), działając na podstawie art. 74a Op. wysokość nadpłaty określa w decyzji. Odwołując się do treści art. 104 § 1 k.p.a., skarżący wskazał, iż organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba ze przepisy kodeksu stanowią inaczej Z § 2 tego artykułu wynika, że decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części, albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Podniósł, że z art. 107 § 1 k.p.a. wynika, że decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Zdaniem skarżącego, w sprawie prowadzonej przez Dyrektora Delegatury Urzędu Komunikacji Elektronicznej w P., określony akt nie jest nazwany decyzją, to jest nią w istocie jeżeli zawiera niezbędne charakterystyczne elementy przewidziane dla decyzji administracyjnej. Do takich elementów należy zaliczyć oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt, wskazanie adresata, rozstrzygniecie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracyjny. W ocenie skarżącego, pismo z [...] lipca 2013 r. nr [...] zawiera wszystkie ww. elementy, aby uznać je za decyzję administracyjną - oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt (Urząd Komunikacji Elektronicznej Delegatura w Poznaniu), wskazanie adresata (I. K. ul. [...]), rozstrzygniecie o istocie sprawy na str. 3 ("Strona nie nabyła zatem praw do zwrotu wymienionej we wniosku nadpłaty") oraz podpis osoby reprezentującej organ administracyjny (z upoważnienia Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej Naczelnik Wydziału Kontroli Radiowej i Zwalczania Zakłóceń J. F.). Z kolei podstawą materialnoprawną wydania przedmiotowej decyzji, był przepis art. 74a Op. w zw. z art. 188 Pt. Podkreśla, że decyzja (pismo) z [...] lipca 2013 r. nr [...], w którym Urząd Komunikacji Elektronicznej Delegatura w P. informuje (na str. 3), że "Strona nie nabyła zatem praw do zwrotu wymienionej we wniosku nadpłaty", zostało wydane po złożeniu, na podstawie art. 37 § 1 i 2 k.p.a., zażalenia na niezałatwienie sprawy przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w związku z wnioskiem z [...] stycznia 2012 r. o stwierdzenie nadpłaty w opłatach za prawo do wykorzystywania częstotliwości radiowej. W związku z tym uznał, że organ administracji państwowej, był zobowiązany do formalnego zakończenia tego postępowania. Organ nie miał żadnych podstaw, aby po raz kolejny informować skarżącego o stanie faktycznym sprawy (który jest mu znany) i jednocześnie rozstrzygać, że "strona nie nabyła zatem praw do zwrotu wymienionej we wniosku nadpłaty". W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] września 2013 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalności wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany przez strony. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy w okolicznościach tej sprawy decyzja (pismo) z [...] lipca 2013 r. nr [...] Urzędu Komunikacji Elektronicznej Delegatura w P. jest decyzją administracyjną, jak to wskazuje skarżący, czy też pismo to nie mogło mieć i nie miało charakteru decyzji administracyjnej w ujęciu prawnym, jak twierdzi organ. Zdaniem Sądu pismo z [...] lipca 2013 r. nr [...], Urzędu Komunikacji Elektronicznej Delegatura w P. jest decyzją administracyjną. Kwestia załatwiania spraw w formie decyzji administracyjnej jest wyjaśniana w orzecznictwie sądowym i przyjmuje się, że jednostka ma prawo do tego by jej roszczenia i wnioski były rozpatrywane w ramach przewidzianej procedury i zgodnie z zasadami konstytucyjnymi. Przepisy ustawy Prawo telekomunikacyjne, ani przepisy ustawy Ordynacja podatkowa nie regulują wprost, w jakiej formie powinna być dokonana odmowa stwierdzenia nadpłaty w opłatach za prawo do wykorzystywania częstotliwości radiowej. Zgodnie z art. 74a Op. w zw. z art. 188 Pt. wysokość nadpłaty określa Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Wobec braku przepisów dotyczących formy określenia kwoty nadpłaty należy przyjąć, że organ podatkowy (w tym przypadku Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej), działając na podstawie art. 74a Op. określa w decyzji wysokość nadpłaty. Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba ze przepisy kodeksu stanowią inaczej. Z § 2 tego artykułu wynika, że decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części, albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Z art. 107 § 1 k.p.a. wynika, że decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. W sprawie prowadzonej przez Dyrektora Delegatury Urzędu Komunikacji Elektronicznej w Poznaniu określony akt nie jest nazwany decyzją, ale nią jest, bowiem zawiera niezbędne charakterystyczne elementy przewidziane dla decyzji administracyjnej. Do takich elementów należy zaliczyć oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt, wskazanie adresata, rozstrzygniecie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracyjny. Pismo z [...] lipca 2013 r. nr [...] zawiera wszystkie ww. elementy, aby uznać je za decyzję administracyjną - oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt (Urząd Komunikacji Elektronicznej Delegatura w P.), wskazanie adresata (I. K. ul. [...]), rozstrzygniecie o istocie sprawy na str. 3 ("Strona nie nabyła zatem praw do zwrotu wymienionej we wniosku nadpłaty") oraz podpis osoby reprezentującej organ administracyjny (z upoważnienia Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej Naczelnik Wydziału Kontroli Radiowej i Zwalczania Zakłóceń J. F.). Z kolei podstawą materialnoprawną wydania przedmiotowej decyzji, był przepis art. 74a Op. w zw. z art. 188 Pt.. Decyzja z [...] lipca 2013 r. nr [...], w którym Urząd Komunikacji Elektronicznej Delegatura w P. informuje (na str. 3), że "Strona nie nabyła zatem praw do zwrotu wymienionej we wniosku nadpłaty", zostało wydane po złożeniu, na podstawie art. 37 § 1 i 2 k.p.a., zażalenia na niezałatwienie sprawy przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w związku z wnioskiem z [...] stycznia 2012 r. o stwierdzenie nadpłaty w opłatach za prawo do wykorzystywania częstotliwości radiowej. W związku z tym organ administracji państwowej, był zobowiązany do formalnego zakończenia tego postępowania. Art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Z zasady demokratycznego państwa prawnego doktryna i orzecznictwo sądowe wyprowadza dwie zasady o dużym znaczeniu dla ukształtowania praw jednostki wobec administracji publicznej, a tym samym dla wykładni przepisów prawa, zasadę prawa do procesu oraz zasadę prawa do sądu. Istotą zasady prawa do procesu jest przyznanie jednostce prawa do obrony interesu prawnego. Zasada prawa do procesu ma podstawowe znaczenie przy interpretacji przepisów prawa materialnego w zakresie formy rozstrzygnięcia, w kierunku przyjęcia zasady załatwiania spraw jednostki w formie decyzji administracyjnej, gdy przepis administracyjnego prawa materialnego nie przyjmuje innej formy załatwienia sprawy. W związku z powyższym organ rozpozna sprawę ponownie i wyda właściwe rozstrzygnięcie. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku (punkt 1 i 2). O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a. (punkt 3).