II FZ 832/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. S. i S.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 14 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Op 190/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi E. S. i S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Opolu z dnia 24 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Op 190/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił E. S. i S. S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2013 r., w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wraz ze skargą skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia (pismo z 17 stycznia 2014 r.). We wniosku tym wskazali, że decyzję doręczono im w dniu 17 grudnia 2013 r. Nie mogli dotrzymać terminu do wniesienia skargi, który upływał w dniu 16 stycznia 2014 r., z powodu ciężkiej choroby S.S., zawału serca, zabiegów i ciągłego leczenia w specjalistycznych szpitalach, oraz ciężkich chorób E. S., wykonywanych badań i leczenia specjalistycznego, w tym onkologicznego. Podnieśli, że przedstawione okoliczności uzasadniają przywrócenie terminu. Skarżący (na wezwanie Sądu) w piśmie z dnia 15 marca 2014 r., wskazali, że uchybienie w terminowym złożeniu skargi było spowodowane ich chorobami, ciągłym leczeniem i stałą kontrolą u specjalistów z powodu ciężkiej choroby S. S. , zawału serca, zabiegu i pobytem w szpitalach, czego dowodem są załączone dokumenty, tj. karta badania z dnia 20 grudnia 2013 r. w Poradni Kardiologicznej w O. z informacją, że strona wymaga dalszego leczenia w poradni specjalistycznej; karta wypisowa z N. [...] z dnia 8 września 2012 r.; a także z uwagi na choroby E. S., "czego dowodem była przyznana renta" oraz konieczność badań i leczenia onkologicznego w O. Zaznaczyli, że konieczność ciągłego zażywania leków oraz utrudnienia związane z chorobami, wyjazdami do specjalistów, m.in. do S. powodują, iż "człowiek chory nie jest w stanie myśleć, pisać i wysyłać korespondencji." Spowodowało to uchybienie terminu bez ich winy, zwłaszcza że doszło tylko jednodniowego opóźnienia. W załączeniu skarżący przedłożyli m.in.: informację dla lekarza kierującego z dnia 20 grudnia 2013 r. o wykonanym badaniu EKG S. S., ze skierowaniem do dalszego leczenia u kardiologa oraz z zaznaczeniem przyjmowanych przez niego leków; kartę wypisową S.S. z dnia 8 września 2012 r. z N. Centrum Kardiologii {...], dokumentującą pobyt w szpitalu w okresie od 4 do 8 września 2012 r. z powodu zawału serca; pismo z dnia 9 stycznia 2014 r. o badaniu histopatologicznym dotyczące E. S. Powołując się na treść art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.) oraz uwzględniając obowiązujący stan prawny oraz całokształt okoliczności sprawy, Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że przedstawiona przez skarżących argumentacja nie może stanowić pozytywnej przesłanki, pozwalającej na przywrócenie uchybionego terminu. Sąd nie dopatrzył się braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminowi, uznając, że można jej przypisać co najmniej niedbalstwo wyrażające się w niestarannym prowadzeniu własnych spraw. Wprawdzie skarżący wskazali w treści złożonego wniosku o przywrócenie terminu na swoje choroby, jako przesłankę uniemożliwiającą im dochowanie ustawowego terminu, jednakże - pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku - nie uprawdopodobnili, że w dniach od 17 grudnia 2013 r. (data doręczenia decyzji) do 16 stycznia 2014 r. (dzień, w którym upłynął trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi), ze względu na stan zdrowia byli pozbawieni możliwości działania. W zażaleniu skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów, zarzucając naruszenie art. 87 § 1 i § 2, art. 86 § 1 p.p.s.a. oraz art. 45 Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W judykaturze już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. Art. 87 § 2 p.p.s.a. zawiera wymóg uprawdopodobnienia przez stronę wnoszącą o przywrócenie terminu braku winy w jego uchybieniu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego jaki i prawa cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P.Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Lexis Nexis, Warszawa 2006 r., s.226). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i nie narusza art. 87 § 1 i § 2, art. 86 § 1 p.p.s.a. oraz art. 45 Konstytucji. Podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe by strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tymczasem okoliczności podane przez skarżących – choroby i ogólny zły stan zdrowia, nie można uznać za przeszkody nieusuwalną. Sąd pierwszej instancji słusznie zwrócił uwagę, że dokumenty nadesłane przez skarżących - karta leczenia szpitalnego i zaświadczenia o badaniach wskazują na to, że skarżący od jakiegoś czasu chorują, wykonują badania i wymagają leczenia. Jednakże dokumenty te nie potwierdzają, iż w 30 - dniowym terminie do złożenia skargi okoliczności te spowodowały u nich niemożność osobistego podjęcia jakichkolwiek działań, bądź też upoważnienia osób trzecich do złożenia skargi w terminie. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu