II FZ 238/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz, , , po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 265/14 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 265/14 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 13 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 265/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek P. M. o przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący zakwestionował prawidłowość doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem. Następnie Sąd wskazał, że skarżący sam wskazał w piśmie z dnia 17 kwietnia 2014 r. adres dla doręczeń pod jaki skutecznie doręczono przesyłkę zawierającą wyrok z uzasadnieniem. Wobec powyższego od dnia doręczenia tj. 15 maja 2014 r. rozpoczęła bieg termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Termin ten upłynął bezskutecznie w dniu 16 czerwca 2014 r. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał okoliczności wyłączających jego winę w niedochowaniu terminu. 2. Pismem z dnia 13 stycznia 2015 r. skarżący reprezentowany przez radcę prawnego wniósł "skargę kasacyjną". Powyższemu postanowieniu zarzucił naruszenie "przepisów postępowania a w szczególności art. 86 i art. 87 ppsa, poprzez uznanie, że Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie znak [...] została doręczona prawidłowo stronie postępowania. Skarżący wykazał okoliczności wyłączające jego winę w niezachowaniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku. Mając powyższe na uwadze wnoszę o uchylenie zaskarżonego Postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów/ w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych/". 3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Na wstępie podnieść należy, że regułą w postępowaniu sądowym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Niniejsza zasada nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Przepis art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") przewiduje bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uchybiła ona terminowi bez swojej winy. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony, dochowanie terminu do wniesienia wniosku oraz dopełnienie uchybionej czynności. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie jego zasadności. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Wskazując na motywy dla których Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji należy wskazać, że koronnym argumentem na który we wniosku o przywrócenie terminu powoływała się strona miał być brak prawidłowego doręczenia jej przesyłki zawierającej wyrok wraz z uzasadnieniem. Taki argument sprawia, że strona kwestionuje w ogóle prawidłowość doręczenia przedmiotowego wezwania, a co za tym idzie rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Instytucja przywrócenia terminu natomiast ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona wykazuje brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności. Natomiast w przypadku, gdy strona twierdzi, że termin nie rozpoczął swojego biegu, albowiem dokonano nieprawidłowego doręczenia nie ma mowy o przywróceniu terminu. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu. Jest to bowiem konsekwencja tego, że strona nie może uchybić terminowi, który jeszcze nie rozpoczął biec. Zagadnienie oceny prawidłowości doręczenia stronie wyroku wraz z uzasadnieniem może być przedmiotem rozstrzygnięcia przez wojewódzki sąd administracyjny na etapie kontroli wstępnej wniesionej skargi kasacyjnej w aspekcie dochowania terminu jej złożenia. Negatywne rozstrzygnięcie w tym zakresie może być kwestionowane przez stronę w drodze skargi kasacyjnej na postanowienie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w zażaleniu zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.