I OZ 743/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Komendanta Głównego Policji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2014 r. o sygn. akt II SA/Wa 149/14 w przedmiocie kosztów postępowania ze skargi J.K. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania winnym i odstąpienia od wymierzenia kary dyscyplinarnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2014 r. o sygn. akt II SA/WA 149/14. Na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014 r. skarżący – J.K. złożył wniosek o zwrot kosztów postępowania w niniejszej sprawie, w tym o zwrot kosztów przejazdu do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 149/14 uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta – Rektora Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie z dnia 2 października 2014 r. Jednocześnie Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów. W piśmie z dnia 15 kwietnia 2014 skarżący przedstawił zestawienie kosztów przejazdu do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r. zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz J.K. kwotę 292,53 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt trzy grosze) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W ocenie Sądu pierwszej instancji należało w sprawie orzec o zwrocie kosztów przejazdu skarżącego do Sądu. Wyjaśnił przy tym należy, że zwrot kosztów w oparciu o art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym może wyłącznie obejmować zwrot kosztów sądowych, kosztów przejazdu strony do sądu oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Wobec tego, że skarżący nie poniósł w niniejszej sprawie kosztów sądowych, jego wniosek o zasądzenie kosztów postępowania mógł zatem zostać uwzględniony wyłącznie w zakresie zwrotu kosztów przejazdu do sądu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 224 w zw. z art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 85 ust .2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.), w związku z § 3 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. poz. 167), w związku z § 2 pkt 1 lit b rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków ustalania oraz sposób dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271 ze zm.). Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł Komendant Główny Policji. Jego zdaniem brak jest dowodów na poniesienie przez stronę zasądzonych kosztów, a uzasadnienie postanowienia nie wyjaśnia sposobu wyliczenia zasądzonej kwoty. Co więcej, zdaniem Komendanta, zasądzenie kosztów podróży jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy obecność na rozprawie była konieczna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednak nie ze wszystkich przyczyn w nim podanych. W myśl art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") , w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydal zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Należy zaznaczyć, że w przeciwieństwie do wydatków pełnomocnika profesjonalnego, koszty postępowania nie muszą być przez stronę koniecznie udokumentowane (por. 250 p.p.s.a.). Z tych względów sąd administracyjny analizując wniosek o zwrot kosztów postępowania może oprzeć się na własnym doświadczeniu życiowym oraz obiektywnej ocenie racjonalności i proporcjonalności wykazanych we wniosku wydatków. Weryfikacja ta powinna jednak znaleźć odbicie w uzasadnieniu postanowienia sądu, stosownie do art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. W niniejszej sprawie takiego uzewnętrznienia rozumowania sądu w uzasadnieniu postanowienia zabrakło. Sąd ten zasądził bowiem kwotę 292,53 złotych, czyli całkowite koszty przejazdu samochodem na dystansie Warszawa-Szczytno podane przez skarżącego w piśmie z dnia 15 kwietnia 2014 r (k. 32). Zwrócić jednak należy uwagę, że z protokołu rozprawy wynika, że skarżący wnosił o zwrot kosztów postępowania w kwocie 100,80 złotych, na co składać się miały koszty przejazdu publicznym środkiem komunikacji (gdyby przyjechał nim zamiast własnym samochodem), dwa bilety MPK i ½ diety (k. 29). Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do tej rozbieżności. Zarazem Sąd ten powinien ocenić, czy kwota 292,53 złotych za przejazd na dystansie Warszawa-Szczytno samochodem jest kwotą adekwatną, biorąc pod uwagę, że oznaczałoby to, iż samochód skarżącego miałby zużycie paliwa na poziomie rzędu ok. 15 litrów na 100 km (przy uwzględnieniu aktualnych cen benzyny). Powyższe kwestie Sąd pierwszej instancji oceni wydając ponownie postanowienie. Przedstawi również w uzasadnieniu proces subsumpcji norm zawartych przywołanych przez siebie jednostkach redakcyjnych aktów normatywnych. Odnośnie zaś zarzutu Komendanta, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje możliwość zasądzenia tylko kosztów podróży, jeżeli stawiennictwo było konieczne – to uznać należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tym zakresie pogląd NSA wyrażony w postanowieniu z dnia 26 sierpnia 2010 r. o sygn. akt I OZ 624/10, że generalną zasadę zwrotu kosztów postępowania między stronami stanowi przepis art. 205 § 1 p.p.s.a., z którego jednoznacznie wynika, że do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się poniesione przez stronę koszty przejazdów do sądu oraz równowartość utraconego zarobku. Przepis ten w żaden sposób nie uzależnia możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od charakteru stawiennictwa stron. Istnieje zatem możliwość zasądzenia kosztów przejazdów do sądu, nawet jeśli stawiennictwo nie było obowiązkowe. Konkludując, udokumentowane koszty podróży podjętych przez stronę w związku z uczestnictwem w rozprawie przed sądem administracyjnym podlegają – w razie uwzględnienia skargi – zwrotowi od organu, na podstawie art. 200 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.