VII SA/Wa 2513/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. J. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] września 2013 r., Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "organ odwoławczy, WINB"), rozpoznając odwołanie K. J. od decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, dalej "prawo budowlane"), orzekł: o nakazaniu K. J. rozbiórki (demontaż) samowolnie zamontowanych drzwi wejściowych do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym znajdującym się na nieruchomości przy ul. B. w W.. Stan faktyczny w sprawie przedstawiał się następująco: Postępowanie zostało wszczęte w związku z wnioskiem Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie samowolnie zamontowanych drzwi wejściowych do lokalu nr [...] przy ul. B. w W.. Z protokołu oględzin dokonanych w dniu [...] stycznia 2012 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "organ I instancji PINB"), wynika, że w sierpniu 2011 r. wykonane zostały roboty budowlane polegające na montażu drzwi wejściowych do lokalu nr 2 usytuowanego na parterze ww. budynku mieszkalnego, które otwierają się na się zewnątrz tego lokalu. Z załącznika graficznego do protokołu wynika, iż przedmiotowe drzwi o szerokości 0,95m otwierają się na korytarz o szerokości 1,18m, zaś przy całkowitym ich otwarciu zasłaniają wejście lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego prostopadle do lokalu mieszkalnego nr [...]. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ I instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2012 r., nakazał K. J. doprowadzenie wykonanych robót budowlanych związanych z samowolnie zamontowanymi drzwiami wejściowymi do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym znajdującym się na nieruchomości przy ul. B. w W., do stanu poprzedniego poprzez przywrócenie poprzedniego kierunku otwierania drzwi, tj. do wewnątrz tego lokalu, w terminie jednego miesiąca od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał powyższą decyzje w mocy. Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. organ I instancji nakazał K. J. doprowadzenie wykonanych robót budowlanych związanych z montażem drzwi wejściowych do lokalu nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym znajdującym przy ul. B. w W., do stanu poprzedniego poprzez przywrócenie kierunku otwierania drzwi, tj. do wewnątrz tego lokalu, w terminie jednego miesiąca od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Powyższa decyzja organu I instancji została wydana na postawie art. 51 ust 3 pkt 2 prawa budowlanego W odwołaniu od tej decyzji K. J. (dalej "skarżący"), wnosił o jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Wskazywał, że podjął działania mające na celu połączenie lokalu Nr [...] i [...] w jedną całość, co w rezultacie spowoduje, że zniknie problem otwierania drzwi w lokalu nr [...]. Zdaniem skarżącego PINB powinien zażądać od Wspólnoty Mieszkaniowej [...] stanowiska w sprawie połączenia lokali, przy czym na datę odwołania Wspólnota nie podjęła stosownej uchwały. Rozpatrując powyższe odwołanie skarżącego WINB wydał zaskarżoną decyzję, którą podzielił ustalenia organu I instancji co do ustalonego stanu faktycznego, uznając że z akt sprawy wynika, iż nie został wykonany obowiązek wynikający z decyzji Nr [...]. Nie mniej organ odwoławczy uznał, że nakazanie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego może zostać podyktowane jedynie w sytuacji, gdy organ administracyjny ma pewność, iż stan poprzedni był zgodny z przepisami prawa i nie stwarzał zagrożenia dla ludzi. Dalej wywiódł, że w niniejszym przypadku organ powiatowy nie posiadał wystarczających dowodów na to, że poprzedni montaż drzwi wejściowych do lokalu nr [...] był prawidłowy i zgodny z § 242 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W związku z powyższym organ odwoławczy za jedyne właściwe rozwiązanie niniejszej sprawy uznał wydanie nakazu rozbiórki drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego nr [...], co jest równoznaczne z demontażem drzwi. Jednocześnie WINB nadmienił, że organ I instancji wydał dwie w swej istocie identyczne decyzje Nr [...] i Nr [...], co jest niezgodne z zasadą powagi rzeczy osądzonej i przesądza o wadliwości podjętego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy zaznaczył również, ze przepis art. 51 ust. 3 pkt 2b nie przewiduje nałożenia terminu wykonania obowiązku, co oznacza, że obowiązek należy wykonać, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Tym samym organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnioną następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. złożył K. J., domagając się uchylenia decyzji i zwrócenia sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił organom naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, wyjaśniając nie uwzględnienie przez organ odwoławczy pozostawienia lokalu bez drzwi. Również jak podniósł autor skargi, wykonanie decyzji spowoduje brak możliwości montażu drzwi do wewnątrz lokalu ze względu na normy bezpieczeństwa dla życia zamieszkałych tam ludzi. Skarżący wywodzi także argumenty w zakresie nie ustalenia stanu faktycznego przez organy nadzoru budowlanego, a także wskazuje, iż organy wydały kilka podobnych decyzji nakazujących mu rozbiórkę i obecnie w obiegu prawnym znajdują się dwie decyzje tego samego organu. W konsekwencji stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza jego interes prawny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego jak naruszeniem przepisów postępowania art. 7 i art. 77 k.p.a., co skutkować musiało uchyleniem decyzji organów obu instancji. Kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny niniejszej sprawy, a zatem czy skarżący wykonywał w lokalu nr [...] inne roboty budowlane w tym również wymianę drzwi wejściowych, czy też sprawa dotyczy wyłącznie montażu drzwi wejściowych. Bezspornym jest, że właściciel lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym znajdującym przy ul. B. w W. wymienił drzwi wejściowe zastępując je nowymi drzwiami, otwieranymi na zewnątrz, o wymiarach szerokość o,95 cm. - przy szerokości korytarza 1,18 m. Jak ustalił organ przy całkowitym otwarciu drzwi zasłaniają one wejście do lokalu mieszkalnego nr [...], usytuowanego prostopadle do lokalu mieszkalnego nr [...]. Niewątpliwie należało ustalić czy korytarz, na który otwierają się przedmiotowe drzwi, stanowi drogę ewakuacyjną mieszkańców budynku. W sytuacji tej obowiązkiem organów było zbadanie czy drzwi (lokalu nr [...]) spełniają warunki określone w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dotyczących dróg ewakuacyjnych tj. § 236 – 257 i ocena, czy warunki te zostały zachowane. Przepis § 242 ww. rozporządzenia stanowi, że szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. Jednocześnie dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. (...) (ust.2). Jednakże skrzydła drzwi, stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną, nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi (ust. 4). Zatem należało ustalić czy przy całkowitym otwarciu przedmiotowych drzwi wejściowych, przy szerokości korytarza (drogi ewakuacyjnej) wynoszącej 1,18 m, spełniony został warunek określony w tym przepisie. Sąd stoi przy tym na stanowisku, że roboty budowlane polegające jedynie na wymianie drzwi wejściowych, bez jednoczesnego wykonywania innych robót mających na celu przywrócenie wartości użytkowej całego obiektu budowlanego bądź jego znacznej części nie stanowią remontu, lecz bieżącą konserwację – w rozumieniu art. 3 pkt 8 prawo budowlane. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko WSA w Łodzi wyrażone w wyroku z dnia 26 marca 2009r., II SA/Łd 796/08 oraz NSA wyrażone w wyroku z dnia 13 lipca 2000r., II SA/Gd 980/98. Wskazany przepis stanowi mianowicie, że przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Podobne stanowisko zaprezentowane zostało w wyroku WSA w Lublinie o sygn. akt II SA/Lu 107/12 z dnia 22 maja 2012 r. oraz w wyroku NSA z dnia 25 lutego 2014 r. w sprawie II OSK 2304/12. Przyjęcie, że jednorazowa wymiana drzwi wejściowych stanowi bieżącą konserwację, prowadzi do stwierdzenia, że zastosowanie w sprawie mógł mieć przepis art. 66 ustawy prawo budowlane, a nie art. 51, jak uznały organy. Przepis art. 66 ustawy ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego, niezależnie od tego czy roboty w nim wykonywane wymagały zgłoszenia bądź pozwolenia na budowę – przepis ten dotyczy zatem również robót stanowiących bieżącą konserwację. Stanowi on, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku (pkt 1) albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowisku (pkt 2) albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3) albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia (pkt 4) – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W nawiązaniu do zarzutów skargi, wskazać należy, że przepisy ustawy prawo budowlane dopuszczają montaż drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania, o ile takie rozwiązanie nie stoi w kolizji z wymaganiami bezpieczeństwa ludzi określonymi w przepisach dotyczących zagrożeń pożarowych, w szczególności, jeżeli sposób umieszczenia i otwierania drzwi nie narusza wymagań prawa dotyczących drogi ewakuacyjnej. Nie mniej zwrócić uwagę należy, że niezgodny z przepisami prawa byłby montaż drzwi otwierających się na zewnątrz, jeżeli te drzwi po całkowitym otwarciu przesłonią drzwi (tj. wyjście ewakuacyjne) innego pomieszczenia mieszkalnego, zwężając szerokość tego wyjścia poniżej szerokości podanej w § 239 ust. 1 ww. rozporządzenia, lub też, jeżeli po całkowitym otwarciu, zmniejszą szerokość klatki schodowej (poziomej drogi ewakuacyjnej) opisaną w § 242 ust. 1 lub 2 rozporządzenia. Na datę rozstrzygania lokal nr 1 i nr 2 stanowiły samodzielne odrębne lokale mieszkalne. Z powyższych względów, zarzut skargi odnoszący się do wadliwie ustalonego przez organy stanu faktycznego okazał się uzasadniony. Słusznie również zarzucił skarżący iż organy wydały dwie decyzje o rozbiórce drzwi. Jednocześnie sąd w składzie orzekającym nie podzielił pozostałych wywodów skargi. Ponownie zatem rozpoznając sprawę organy ustalą prawidłowo stan faktyczny oraz prowadzić będą postępowanie we właściwym trybie, tj. art. 66 prawa budowlanego o ile spór dotyczy wyłącznie montażu drzwi. Zastosują również właściwe przepisy rozporządzenia ww. i należycie uzasadnią swoje stanowisko. Zaznaczyć w konkluzji należy, iż z sentencji zaskarżonej decyzji organu odwoławczego (decyzji WINB nr [...]), wynika iż organ rozpoznawał odwołanie skarżącego od decyzji z dnia [...] września 2012 r. Nr [...], zaś z uzasadnienia decyzji WINB wynikało, że została zaskarżona decyzja Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. W ponownym postępowaniu organ zwróci uwagę na prawidłowe ustalenie ewentualnego przedmiotu odwołania Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzekając, iż decyzje nie podlegają wykonaniu Sąd działał w oparciu o treść art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach rozstrzygnięto w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a.