I FZ 10/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Roman Wiatrowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 109/14 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 25 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia zlikwidowanej spółce cywilnej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za IV kwartał 2007 r. oraz zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I kwartał 2008 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności ze spółką oraz pozostałym wspólnikiem za zaległości spółki cywilnej z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt: I SA/Łd 109/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił M. N. (dalej: "strona", "skarżący") przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt: I SA/Łd 109/14 Przedstawiając okoliczności faktyczne w jakich zapadło powyższe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, że 19 maja 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o przywrócenie terminu do złożenia wniosku w tym przedmiocie. W motywach wskazała na niedyspozycję zdrowotną trwającą od 11 kwietnia 2014 r. do 11 maja 2014 r., potwierdzoną załączonym do wniosku zwolnieniem lekarskim. Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 88 w zw. z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku, jako spóźniony. Na skutek zażalenia wniesionego przez skarżącego postanowieniem z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt I FZ 295/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA w Łodzi z dnia 3 czerwca 2014 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia NSA wskazał, że nie miał racji sąd pierwszej instancji stwierdzając, iż wniosek został złożony jeden dzień po terminie, co uniemożliwiło jego merytoryczne rozpoznanie. NSA uznał, że ostatnim dniem terminu do złożenia przedmiotowego wniosku był następny dzień po dniu wolnym od pracy, który w niniejszej sprawie przypadał w dniu 19 maja 2014 r. i w tym dniu pełnomocnik skarżącego nadała wniosek o uzasadnienie wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Sąd wskazał, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił, iż stan jego zdrowia uniemożliwił dokonanie czynności w przewidzianym do tego terminie. Podniósł także, że z zaświadczenia lekarskiego przedstawionego przez pełnomocnika strony skarżącej wynika, że w okresie trwającej choroby mogła ona chodzić a zatem mogła również dokonać tak prostej czynności procesowej jaką jest złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. W tym celu pełnomocnik mogła się chociażby skontaktować i ewentualnie posłużyć swoim mocodawcą. Za bezpodstawne Sąd również uznał twierdzenie pełnomocnika, że prowadzi kancelarię jednoosobowo i nie mogła w związku z tym zajmować się w okresie choroby sprawami zawodowymi, ponieważ nie zatrudnia aplikantów, ani pracowników. W ocenie Sądu prowadząc profesjonalną działalność pełnomocnik powinien wziąć pod uwagę okoliczność choroby, urlopu czy też innych nagłych nawet zdarzeń powodujących niemożliwość wykonywania powierzonych mu zadań. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji zarzucając naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, podczas gdy strona nie dokonała w terminie powyższej czynności bez swojej winy a to z uwagi na trwającą przez cały czasokres biegu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku chorobę pełnomocnika uniemożliwiającą dokonanie przez niego czynności, jak i brak możliwości powierzenia wykonania tej czynności innym osobom, w tym dorosłemu domownikowi, a którego pełnomocnik nie posiada. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Przedmiotem kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu wpadkowym jest postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a w szczególności to, czy Sąd ten właściwie ocenił, przy bezspornym założeniu, że wniosek ten został złożony w terminie, iż podane przez stronę okoliczności stanowiły o braku jej winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Mając to na względzie przypomnieć w pierwszej kolejności należy, że w myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). W świetle wyżej cytowanych przepisów każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Wykluczenie natomiast winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Na równi z zawinieniem strony traktuje się przy tym zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 374/06, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji zatem, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to na pełnomocniku spoczywa obowiązek dokonywania czynności procesowych w stosownych terminach, a zatem kryterium należytej staranności – w kontekście przesłanki braku winy, o której mowa w art. 87 § 2 P.p.s.a. – należy badać w stosunku do tego pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. wyrok SN z 21 lutego 2002 r., sygn. akt I PKN 903/00, publ. Prok. i Pr. 2003, Nr 15, poz. 39 - dodatek). Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony. Nie sposób przyjąć, aby napisanie wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku, które w większości przypadków składa się w zasadzie z prostego zdania, wymagało jakiegoś nadzwyczajnego wykładu pracy. Stwierdzić w zasadzie można, że pełnomocnik skarżącego nie wskazał, aby podjął jakikolwiek wysiłek w celu terminowego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - np. aby skontaktował się chociażby z samym skarżącym, który mógł złożyć ten wniosek osobiście lub z innym prawnikiem. Nie ulega bowiem wątpliwości, w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, że nie każda choroba, lecz jedynie nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego pełnomocnik nie mógł przewidzieć może stanowić przesłankę dla przywrócenia terminu. Wobec tego nie sposób uznać aby przywołane przez pełnomocnika skarżącego argumenty stanowiły o uprawdopodobnieniu, że w terminie właściwym do wniesienia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku, dolegliwości wynikające z choroby uniemożliwiły mu podjęcie stosownych działań zmierzających do terminowego wykonania tej czynności. Na marginesie zauważyć jeszcze należy, że błędnie Sąd pierwszej odczytał z przedłożonego zwolnienia lekarskiego, iż pełnomocnik skarżącego była w stanie umożliwiającym poruszanie się, jednakże okoliczność ta w świetle powyższych twierdzeń i tak nie doprowadziłaby do odmiennego niż zapadłe rozstrzygnięcia. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.