III SA/Gd 163/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-04-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia NSA Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania z pobytu stałego powinno zostać zawieszone z uwagi na toczące się postępowania sądowe dotyczące czynności komornika i kuratora, które skarżący uważa za zagadnienie wstępne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowania sądowe dotyczące czynności komornika i kuratora nie stanowią zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które warunkowałoby rozpatrzenie sprawy o wymeldowanie. Ustalenia dotyczące opuszczenia miejsca zamieszkania w sposób trwały i dobrowolny mają charakter faktyczny, a nie prawny, i należą do kompetencji organu prowadzącego postępowanie administracyjne. W związku z tym organy administracji prawidłowo odmówiły zawieszenia postępowania.Stan faktyczny
Prezydent Miasta prowadził postępowanie w sprawie wymeldowania J. P. z pobytu stałego. J. P. wnioskował o zawieszenie postępowania, wskazując na toczące się postępowania sądowe dotyczące czynności komornika i kuratora, które uważał za zagadnienie wstępne. Prezydent Miasta odmówił zawieszenia, uznając, że wskazane okoliczności nie stanowią zagadnienia wstępnego. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta. J. P. zaskarżył postanowienie Wojewody do WSA w Gdańsku, podnosząc m.in. kwestię pominięcia jego córki w postępowaniu i konieczność rozstrzygnięcia spraw sądowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędzia NSA Anna Orłowska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Wojewody z dnia 9 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Prezydent Miasta prowadził postępowanie w sprawie wymeldowania J. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...][...] w G.
J. P. – w trakcie postępowania wyjaśniającego, wystąpił z wnioskiem o zawieszenie postępowania z uwagi na złożenie skargi na postanowienie Sądu Rejonowego w G. w sprawie egzekucyjnej dotyczącej czynności komornika.
Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2013r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 97 § 1 k.p.a., odmówił zawieszenia postępowania.
W uzasadnieniu organ wskazał na treść art. 97 § 1 k.p.a. i podał, że wniesienie przez J. P. do Sądu Rejonowego skargi na postanowienie w sprawie egzekucyjnej nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie jego wymeldowania z pobytu stałego.
Organ wyjaśnił, że zagadnieniem wstępnym mogą być wyłącznie kwestie prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki niezbędnej do podjęcia decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż należy to wyłącznie do obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie. Natomiast postępowanie dotyczące wymeldowania ogranicza się do ustalenia, czy osoba, której postępowanie dotyczy, opuściła miejsce stałego zameldowania w sposób trwały i dobrowolny. W związku z tym okoliczności tej nie można zaliczyć do kwestii materialno prawnej, której rozstrzygnięcie mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem.
Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014 r. Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 i art. 144 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż argumentacja skarżącego zawarta we wniosku o zawieszenie postępowania, nie stanowi podstawy do jego zawieszenia. Organ wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wymeldowania niezbędne jest jedynie ustalenie, że osoba zamieszkuje w danym lokalu z zamiarem pobytu stałego, a nie czy posiada do niego uprawnienia.
Dlatego organ uznał, że przedmiotową sprawę należy rozpatrzyć w oparciu o zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy i zakończyć wydaniem merytorycznej decyzji.
W skardze na powyższe postanowienie Wojewody skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Podał, że w sprawie o wymeldowanie organ pominął córkę skarżącego I. P., która studiuje w K. W związku z tym uzasadnienie ww. postanowienia świadczy tylko o teoretycznym wywodzie ograniczonym do rozprawiania o pojęciu zagadnienia wstępnego. Twierdził, że kwestia dotycząca córki winna być jednoznacznie poddana ocenie faktycznej i prawnej. Skoro takiej oceny nie było, to odmowa zawieszenia postępowania jest przedwczesna.
Skarżący podniósł także, że do czasu zakończenia postępowań toczących się w stosunku do komornika sądowego i kuratora zawieszenie postępowania jest niezbędne.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ dodał, że nie odnosi się do sprawy dotyczącej córki I. P., gdyż sprawa jest jeszcze w toku przed organem I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji państwowej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Powszechnie w doktrynie przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym (prejudykatem), będzie kwestia prawna, której uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje rozpatrzenie sprawy. Zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy, bowiem od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści.
Prejudykat powinien mieć charakter prawny, a nie faktyczny. Wynika z tego, że w sytuacji, gdy dana okoliczność może zostać oceniona we własnym zakresie przez organ prowadzący postępowanie - co należy do jego podstawowych obowiązków - nie może ona stanowić przyczyny zawieszenia postępowania.
W postępowaniu z wniosku o wymeldowanie istotną przesłanką do jego uwzględnienia, jest ustalenie przez organ czy osoba, która ma być wymeldowana opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania trwale i dobrowolnie. Zdaniem Sądu ustalenia w tym zakresie mają charakter faktycznych, zaś takie ustalenia nie mogą stanowić przedmiotu prejudykatu.
We wniosku z dnia 25 listopada 2013 r. skarżący wnosił o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia odwołań i skarg w toczących się przed Sądem Rejonowym G. postępowaniach – są to postępowania prowadzone przeciwko komornikowi sądowemu i kuratorowi, który reprezentował skarżącego wraz z małżonką w postępowaniu przed sądem powszechnym. Skarżący podejmując te działania zmierza do podważenia orzeczeń i czynności, które doprowadziły go do utraty tytułu do lokalu i konieczności jego opuszczenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że prawidłowo organy odmówiły zawieszenia postępowania w sprawie. Nie można bowiem uznać, że uzyskanie prawomocnych orzeczeń w sprawach, o których mowa we wniosku strony, jest niezbędne do rozpatrzenia niniejszej spraw. Nie zachodzi tu zatem sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego przez inny organ niż ten, przed którym toczy się postępowanie.
Dodać należy, że jeśli skarżącemu uda się odzyskać tytuł prawny do lokalu, będzie to stanowiło dla niego podstawę do ponownego w nim zamieszkania i zameldowania.
Odnosząc się zaś do twierdzeń skargi dotyczących toczącego się postępowania w sprawie wymeldowania córki skarżącego z pobytu stałego, to należy stwierdzić, że jest to odrębna sprawa od sprawy, w której wydano zaskarżone orzeczenie. Tym samym okoliczności dotyczące sprawy wymeldowania córki nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z powyższych względów, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło