I OSK 1190/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 20 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/GL 1238/13 o odrzuceniu skargi w sprawie ze F. w P. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. W dniu 4 października 2013 r. adwokat T. R. działający jako pełnomocnik F. w P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach, skargę na postanowienie tego organu z [...] sierpnia 2013 r., nr [...], wydane w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Wezwaniem z 22 listopada 2013 r. wystosowanym na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV z 13 listopada 2013 r., zwrócono się do wspomnianego wyżej adwokata o uzupełnienie braków formalnych skargi, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Na dokonanie rzeczonej czynności wyznaczono termin siedmiu dni, licząc od daty doręczenia wezwania, informując o rygorze odrzucenia skargi. Wezwanie z 22 listopada 2013 r. zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 29 listopada 2013 r., a konsekwencji zakreślony w jego treści termin upłynął z dniem 6 grudnia 2013 r. Odpowiadając na wezwanie, adwokat T. R. nadesłał wprawdzie odpis wymaganego pełnomocnictwa do występowania w imieniu strony, jednak uczynił to dopiero w dniu 9 grudnia 2013 r. Postanowieniem z 20 stycznia 2014 r. (sygn. akt IV SA/GL 1238/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, między innymi, że stosownie do treści art. 34 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.), strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Zgodnie z art. 35 §1 p.p.s.a., pełnomocnikiem strony będącej osobą fizyczną może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Artykuł 37 §1 p.p.s.a. określa natomiast, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w świetle przywołanych wyżej unormowań nie budzi wątpliwości, że warunkiem nadania skardze dalszego biegu było złożenie przez adwokata T. R. pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania w niniejszej sprawie F. W ocenie Sądu pierwszej instancji, z brzmienia art. 49 §1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni. W przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi w zakreślonym terminie, sąd z mocy art. 58 §1 pkt 3 p.p.s.a., orzeka o jej odrzuceniu. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w terminie, który wyznaczony został w stosownym wezwaniu, adwokat T. R. nie przedłożył pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej w sprawie. Z kolei przedłożenie przezeń rzeczonego pełnomocnictwa po upływie tego terminu jest w świetle art. 85 p.p.s.a. czynnością bezskuteczną. W tym stanie rzeczy skargę należało odrzucić działając na podstawie cytowanego art. 58 §1 pkt 3 i §3 p.p.s.a. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wobec powyższego, wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy stał się bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu. Obejmował on bowiem swoim zakresem zwolnienie od kosztów sądowych, tymczasem odrzucenie skargi powoduje, że strona nie jest na obecnym etapie postępowania obowiązana do ich uiszczenia. Adwokat T. R. wniósł w imieniu F. w P. skargę kasacyjną na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie: – art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 p.p.s.a. przez ich zastosowanie w stanie faktycznym, w którym nie powinny znaleźć zastosowania; – art. 57 § 1 w związku z art. 46 § 3 p.p.s.a. polegające na niewłaściwym ich zastosowaniu przez przyjęcie, ze w przedmiotowej sprawie powstał obowiązek przedłożenia wraz ze skargą pełnomocnictwa, pomimo faktu wcześniejszego złożenia pełnomocnictwa do akt sprawy administracyjnej; – art. 36 pkt 1 w związku z art. 39 p.p.s.a. polegające na uznaniu, że załączone pełnomocnictwo do sprawy administracyjnej nie było pełnomocnictwem uprawniającym adwokata do działania w imieniu strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach. W uzasadnieniu skargi powołano również art. 133 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Sąd, oceniając czy do akt sprawy zostało dołączone pełnomocnictwo, powinien mieć na względzie art. 133 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, że powinien zbadać, czy w aktach sprawy administracyjnej znajduje się odpowiednie pełnomocnictwo dla osoby wnoszącej skargę do sądu, o ile takie pełnomocnictwo jest wymagane. Zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Złożenie pełnomocnictwa do wniesienia skargi "przedtem" w rozumieniu art. 46 § 3 p.p.s.a. oznacza również złożenie takiego pełnomocnictwa w toku postępowania administracyjnego. Treść pełnomocnictwa sąd powinien ocenić, w szczególności, w świetle art. 36 i art. 39 p.p.s.a. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się pełnomocnictwo dla adwokata T. R., udzielone przez F. w P., a obejmujące – między innymi – umocowanie do występowania "w jak najszerszym zakresie w szczególności przed sądami (...)" oraz do składania środków zaskarżenia, nadzwyczajnych środków zaskarżenia i skarg. Oznacza to, że wezwanie z 22 listopada 2013 r. było wadliwe (nie było podstaw do zastosowania art. 49 § 1 p.p.s.a.). Zaskarżone postanowienie zostało więc wydane z naruszeniem prawa i podlega uchyleniu. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.