I OZ 314/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3163/13 wstrzymujące wykonanie decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta Wałbrzycha na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Prezydent Miasta Wałbrzycha wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r., nr [...]. Decyzją tą uchylono decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] i orzeczono o ustaleniu odszkodowania na rzecz dotychczasowego właściciela W. G. w wysokości 171.990,00 zł z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej w Wałbrzychu, oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], o pow. 0,4785 ha, przeznaczonej pod budowę obwodnicy miasta Wałbrzycha w ciągu drogi krajowej nr 35, od km 2+350 do km 8+250, oraz o zobowiązaniu do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Prezydenta Miasta Wałbrzycha w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji. W skardze na opisaną wyżej decyzję Prezydent Miasta Wałbrzycha wniósł o wstrzymanie jej wykonania w zakresie dotyczącym zobowiązania do wypłaty ustalonego odszkodowania. W uzasadnieniu podniesiono, że obecnie jest prowadzonych kilkadziesiąt postępowań administracyjnych dotyczących ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone pod realizację przedmiotowej inwestycji drogowej na łączną kwotę odszkodowań wynoszącą około 37 mln zł. Wypłata tych odszkodowań, w sytuacji gdy skarżący został zaskoczony obowiązkiem ich wypłaty i nie ma zaplanowanych takich kwot w swoim budżecie spowoduje, że zmuszony będzie przenieść środki z innych zadań. Zaś biorąc pod uwagę łączną kwotę odszkodowań istnieje niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej skarżącego i wystąpienie niepowetowanej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 3163/13, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji uznając, że przywołana w uzasadnieniu wniosku argumentacja przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, słusznym się wydaje, że wykonanie na tym etapie postępowania zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy skarżący został zaskoczony obowiązkiem ich wypłaty i nie ma zaplanowanych takich kwot w swoim budżecie spowoduje, że zmuszony będzie przenieść środki z innych zadań, a biorąc pod uwagę wysokość odszkodowań istnieje niebezpieczeństwo, iż może dojść do utraty płynności finansowej przez skarżącego. Na to postanowienie zażalenie złożył uczestnik postępowania W. G. wnosząc o jego uchylenie. W obszernym uzasadnieniu podniesiono, że działania zarówno prawne, jak i faktyczne związane z budową obwodnicy miasta trwają od ponad dekady dlatego – w ocenie skarżącego – nie sposób mówić o jakimkolwiek "zaskoczeniu", co podnosi Prezydent Wałbrzycha. Uczestnik wskazał, że został wywłaszczony na skutek władczego działania organów państwa, które było inicjatorem tego postępowania. Zdaniem W. G. zaskarżone postanowienie godzi nie tylko w powagę państwa poprzez naruszenie konstytucyjnie gwarantowanych praw, lecz eliminuje także w sposób bezpowrotny zaufanie obywatela do organów państwa, które stosują prawo w sposób instrumentalny. W odpowiedzi na zażalenie Prezydent Miasta Wałbrzycha wniósł o oddalenie zażalenia jako bezzasadnego, podtrzymując argumentację zawartą we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: . zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji wskazanego przepisu wynika, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, to jest przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Jak przyjęto w judykaturze, sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie, bowiem samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 ustawy nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2006 r., I OZ 1144/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać należy, że ocena przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 powołanego przepisu następuje z uwzględnieniem okoliczności indywidualnej sprawy i tylko w tych granicach możliwe jest ich badanie. W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że sąd bada przesłanki wstrzymania wykonania decyzji wyłącznie w odniesieniu do zaskarżonego aktu, a nie do obowiązku wypłaty odszkodowań za wszystkie nieruchomości wywłaszczone pod realizację inwestycji drogowej. W niniejszej sprawie Miasto Wałbrzych zobligowane zostało do zapłaty odszkodowania w wysokości 171.990,00 zł. Kwota ta, w odniesieniu do wysokości budżetu Miasta, nie może być uznana za taką, która spowoduje powstanie niebezpieczeństwa, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Wypłata odszkodowania, jak każde świadczenie finansowe, jest bowiem ze swej istoty czynnością odwracalną. Zatem w razie uwzględnienia skargi środki te zostaną Miastu zwrócone, nie ma więc mowy o nieodwracalności skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.