IV SA/Wa 327/14
WyrokWSA w Warszawie2014-04-23
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Piotr Korzeniowski, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna wymierzona za prowadzenie odzysku odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia, w sytuacji przekroczenia dopuszczalnych limitów dla niektórych kategorii odpadów, ale niewykorzystania limitów dla innych, narusza zasadę proporcjonalności i konstytucyjności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja GIOŚ jest zgodna z prawem. Stwierdzono, że przekroczenie limitów ilościowych odpadów poddawanych odzyskowi, nawet przy niewykorzystaniu limitów dla innych kategorii, stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 79b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach. Sąd uznał, że przepis ten, mimo stosowania jednolitej stawki kary, nie narusza zasady proporcjonalności, a kwota 10.000 zł jest adekwatna do celu, jakim jest ochrona środowiska i egzekwowanie przestrzegania warunków zezwolenia.Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za prowadzenie odzysku odpadów w ilości przekraczającej limity określone w zezwoleniu dla dwóch kategorii odpadów. Spółka przyznała fakt przekroczenia limitów, ale argumentowała, że nie wykorzystała limitów dla innych kategorii odpadów, a naruszenie było nieznaczne i podyktowane okolicznościami ekonomicznymi. Ponadto podnosiła zarzut niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę kary. GIOŚ utrzymał w mocy decyzję WIOŚ o wymierzeniu kary. WSA oddalił skargę spółki.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę -
IV SA/Wa 327/14
U Z A S A D N I E N I E
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu" decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "GIOŚ"), po rozpatrzeniu odwołania spółki E. sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej "skarżącej") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej "WIOŚ") z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], orzekającej o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej za prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów z naruszeniem posiadanego zezwolenia, orzekł o utrzymaniu decyzji WIOŚ w mocy.
II. Zaskarżona do Sądu decyzja GIOŚ zapadła w następującym stanie faktycznym:
1. W dniach: 28 grudnia 2010 r., 11 lutego 2011 r., 21 lutego 2011 r., 9 marca 2011 r. WIOŚ przeprowadził w zakładzie spółki zlokalizowanym w C. kontrolę, której cel określono jako ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko, w zakresie postępowania z odpadami.
W toku kontroli stwierdzono naruszenie warunków posiadanego przez skarżącą zezwolenia w zakresie odzysku odpadów w 2010 r. W okresie tym odzyskowi poddano bowiem odpady w następujących ilościach: 1) w kategorii 17 04 11 kable inne niż wymienione w 17 04 10 – 225,513 MG , 2) w kategorii 19 12 04 tw tworzywa sztuczne i guma – 419, 277 MG, podczas gdy stosowne zezwolenie, tj. decyzja Marszałka Województwa [...] (dalej "Marszałka") z dnia [...] września 2008 r. nr [...], zmieniona późniejszymi decyzjami Marszałka (dalej łącznie "zezwolenie"), określała dopuszczalny poziom odzysku odpadów ze wskazanych wyżej kategorii na: 1) w kategorii 17 04 11 kable inne niż wymienione w 17 04 10 – 200,0 MG, 2) w kategorii 19 12 04 tworzywa sztuczne i guma – 400,0 MG). Ustalenia protokołu kontroli zostały podpisane przez Prezesa Zarządu skarżącej spółki.
W piśmie z dnia 15 marca 2011 r. skarżąca poinformowała, że nie wnosi zastrzeżeń do protokołu kontroli, przyznając jednocześnie fakt przekroczenia dopuszczalnych ilości odpadów poddawanych odzyskowi. Skarżąca podniosła jednocześnie okoliczność, że w okresie, którego dotyczy kontrola, nie wykorzystała przyznanych limitów w odniesieniu do innych kategorii odpadów, wnosząc o uwzględnienie tego faktu przy rozważaniu przez organ kwestii wszczęcia postępowania administracyjnego o wymierzenie skarżącej kary z tytułu prowadzenia działalności za prowadzenie odzysku odpadów z naruszeniem posiadanego zezwolenia.
2. Pismem z dnia 5 kwietnia 2011 r. WIOŚ poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania o wymierzenie skarżącej kary z tytułu prowadzenia działalności za prowadzenie odzysku odpadów z naruszeniem posiadanego zezwolenia.
3. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] WIOŚ, wydanym po rozpoznaniu wniosku skarżącej w tym zakresie, WIOŚ odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania na podstawie ar.97 § 1 pkt 4 k.p.a., stwierdzając brak konieczności rozstrzygnięcia przez jakikolwiek inny organ lub sąd kwestii wstępnej, uzasadniającej zawieszenie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na postanowienie WIOŚ z dnia [...] czerwca 2011 r., utrzymał to postanowienie w mocy. Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2011 r. Sąd oddalił skargę na postanowienie GIOŚ.
4. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. WIOŚ na podstawie art.79b ust.2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. 2010 r. nr 185, poz.1243 z późn. zm.) wymierzył skarżącej karę w wysokości 10.000 złotych za prowadzenie odzysku odpadów z naruszeniem posiadanego zezwolenia.
5. Skarżąca wniosła do GIOŚ odwołanie od decyzji WIOŚ, wskazując na prawdopodobieństwo niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę wymierzenia kary oraz naruszenie zasady proporcjonalności kary do naruszenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa.
III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. odwołanie skarżącej od decyzji WIOŚ z dnia [...] sierpnia 2011 r., GIOŚ utrzymał decyzję WIOŚ w mocy.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję, GIOŚ wskazał w szczególności, co następuje:
1. Pomimo uchylenia z dniem 23 stycznia 2013 r. ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. na mocy art.252 ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r., jej przepisy znajdują zastosowanie w sprawie na mocy art.246 nowej ustawy.
2. Wymierzenie skarżącej kary na podstawie art.79b ust.2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. było zasadne, albowiem, jak to wykazano w toku czynności kontrolnych, skarżąca spółka prowadziła działalność w zakresie prowadzenia odzysku odpadów – w zakresie dwóch kategorii tychże odpadów – z naruszeniem warunków określonych w stosownym zezwoleniu.
3. Nie można podzielić stanowiska odwołania, że podstawą do odstąpienia od wymierzenia kary z tytułu przekroczenia limitów ustalonych dla dwóch zakwestionowanych kategorii odpadów może być fakt niewykorzystania przez spółkę obowiązujących limitów w odniesieniu do innych kategorii odpadów. Przepisy ustawy o odpadach nie przewidują bowiem możliwości przenoszenia niewykorzystanych części limitów pomiędzy poszczególnymi kategoriami odpadów, objętych zezwoleniem na odzysk.
4. Nie można podzielić zarzutu odwołania odnośnie istnienia przesłanek do zaniechania orzekania o wymierzeniu skarżącej kary w związku z wysokim prawdopodobieństwem niekonstytucyjności przepisuart.79b ust.2 pkt 5 ustawy o odpadach. Podkreślić bowiem należy, że przedmiotowy przepis obowiązuje w dacie orzekania w niniejszej sprawie, a przed Trybunałem Konstytucyjnym nie toczy się żadne postępowanie, przedmiotem którego miałaby być ocena jego konstytucyjności. Jednocześnie zauważyć należy, że nawet zawiśnięcie tego rodzaju sprawy przed Trybunałem Konstytucyjnym nie stanowi kwestii wstępnej w rozumieniu art.97 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowiącej podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego. Niezależnie powyższego w ocenie organu odwoławczego nie ma podstaw do wywodzenia, że kwestionowany przez skarżącą przepis jest niekonstytucyjny, w tym w szczególności, aby naruszał zasadę proporcjonalności.
IV. Skarżąca wniosła do Sądu skargę na decyzję GIOŚ, podtrzymując stanowisko prezentowane w toku postępowania administracyjnego.
Skarga zarzuca zaskarżonej decyzji sprzeczność z art.2 i art.31 ust.3 Konstytucji RP oraz z przepisami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.Urz. UE L 312 z dnia 22 listopada 2008 r.), w związku z art.79b ust.2 pkt 5 ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r., polegającą na braku zastosowania w przywołanym przepisie ustawy zasady proporcjonalności.
Uzasadniając zarzuty skargi, skarżąca podniosła w szczególności, co następuje:
1. Nie negując faktu poddania odzyskowi odpadów w ilości większej niż przewidziana zezwoleniem, wskazać należy, że powyższe wyniknęło z konieczności przyjęcia do odzysku wszystkich odpadów przekazanych skarżącej przez jej kontrahentów. Z uwagi na kryzys gospodarczy odmowa przyjęcia przez skarżącą odpadów do odzysku wiązałaby się z utratą kontrahentów.
2. Istotną okolicznością w sprawie jest fakt niewykorzystania przez skarżącą limitów odnoszących się do innych kategorii odpadów, uwzględnionych w zezwoleniu.
3. Wymierzenie skarżącej przedmiotowej kary z tytułu dopuszczenia się nieznacznego i podyktowanego obiektywnymi okolicznościami naruszenia obowiązków wynikających z zezwolenia narusza zasadę proporcjonalności.
4. W uzasadnieniu rządowego projektu nowej ustawy o odpadach wskazano na konieczność uelastycznienia przepisów o karach z tytułu naruszenia obowiązków związanych z gospodarką odpadami, kładąc nacisk w szczególności na powiązanie wysokości wymierzanych kar z wpływem naruszenia na środowiska i skalą działalności, z której wyniknęło to naruszenie (pismo Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Środowiska z dnia 20 kwietnia 2011 r.).
5. Przy orzekaniu w sprawie organy nie uwzględniły faktu wystąpienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi do Trybunału Konstytucyjnego, dotyczącego art.79c ust.3 ustawy o odpadach (sygn.P 26/11) i wydania przez Trybunał, w dniu 15 października 2013 r. orzeczenia niekonstytucyjności tego przepisu. Argumentacja Trybunału, leżąca u podstaw przywołanego orzeczenia, pomimo że odnosi się wprost do innego przepisu ustawy, niż zastosowany wobec skarżącej, zachowuje aktualność również na gruncie niniejszej sprawy.
6. Dostrzeżone przez organy naruszenie ma charakter nieznaczny, a jego uniknięcie było, z racji specyfiki działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą, nieznaczne.
V. W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.– zwanej dalej "p.p.s.a.").
Zgodnie z dyspozycją art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na decyzję lub postanowienie organu administracji wymaga zaistnienia przesłanek określonych w art.145 § 1 p.p.s.a.
Stosownie do brzmienia przywołanej regulacji, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Odnosząc powyższe regulacje do niniejszej sprawy należało skargę oddalić, albowiem zaskarżona decyzja GIOŚ, podobnie jak i utrzymana nią w mocy decyzja WIOŚ są zgodne z przepisami postępowania administracyjnego oraz przepisami prawa materialnego obowiązującymi w dacie wydawania przedmiotowych orzeczeń.
VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji GIOŚ prowadzi do następujących wniosków:
1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego było wymierzenie skarżącej na podstawie art.79b ust.2 pkt 5 ustawy odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. kary pieniężnej za prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia. Przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo wejścia w trakcie trwającego postępowania (z dniem 23 stycznia 2013 r.) nowej ustawy, regulującej kwestie odpadów, tj. ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. Stosownie bowiem do postanowień art.246 ustawy nowej w prawach wszczętych i niezakończonych stosuje się dotychczasowe przepisy karne oraz o karach pieniężnych w dotychczasowym brzmieniu, z zastrzeżeniem art. 237.
2. Wymierzenie skarżącej kary na podstawie art.79b ust.2 pkt 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. było zasadne, albowiem, jak to wykazano w toku czynności kontrolnych, skarżąca spółka prowadziła w okresie objętym kontrolą (2010 r.) działalność w zakresie prowadzenia odzysku odpadów, w odniesieniu do dwóch kategorii tychże odpadów (kategoria 17 04 11 kable inne niż wymienione w 17 04 10 oraz kategorii 19 12 04 tworzywa sztuczne i guma), z naruszeniem warunków określonych w stosownym zezwolenia na prowadzenie odzysku, wydanym przez Marszałka Województwa [...] . W przedmiotowym okresie odzyskowi poddano bowiem odpady w następujących ilościach: 1) w kategorii 17 04 11 kable inne niż wymienione w 17 04 10 – 225,513 MG , 2) w kategorii 19 12 04 tw tworzywa sztuczne i guma – 419, 277 MG, podczas gdy stosowne zezwolenie określało dopuszczalny poziom odzysku odpadów ze wskazanych wyżej kategorii na: 1) w kategorii 17 04 11 kable inne niż wymienione w 17 04 10 – 200,0 MG, 2) w kategorii 19 12 04 tw tworzywa sztuczne i guma – 400,0 MG).
3. W postępowaniu administracyjnym prawidłowo zastosowano zarówno przepisy postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego. Stosownie zatem do dyrektyw wynikających z art.7, 77 § 1 i 80 k.p.a. stan faktyczny sprawyzostał ustalony w oparciu o prawidłowo ustalony i rozpatrzony materiał dowodowy. Dokonane w ten sposób ustalenia faktyczne zostały następnie prawidłowo ocenione w świetle norm prawa materialnego, tj. art.79b ust.2 pkt 5 ustawy. Faktyczne i prawne przesłanki rozstrzygnięcia zostały szczegółowo wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stosownie do wymogów art.107 § 3 k.p.a. Zarzutów skargi podzielić nie można.
4. Stan faktyczny sprawy jest niesporny, albowiem skarżąca przyznaje fakt przekroczenia w 2010 r. dopuszczanych limitów odpadów podanych odzyskowi w odniesieniu do dwóch kategorii tych odpadów (odpowiednio o 25,513 Mg oraz o 19,277 Mg). W ocenie skarżącej jednakże sam fakt dopuszczenia się tych naruszeń nie stanowił wystarczającej postawy do zastosowania w stosunku do skarżącej sankcji przewidzianej w art.79b ust.2 pkt 5 ustawy. Brak podstaw do ukarania skarżąca wywodzi łącznie z kilku przesłanek, tj., po pierwsze, z takich okoliczności, jak: nieznaczny rozmiar zaistniałych naruszeń, uwarunkowania ekonomiczne, uniemożliwiające skarżącej odmowę przyjęcia od kontrahentów odpadów do odzysku, brak faktycznej możliwości zorientowania się w toku prowadzenia działalności o fakcie przekroczenia poszczególnych limitów, po drugie, z faktu istnienia możliwości skompensowania ilości odpadów przewyższających dopuszczalne limity w pewnych kategoriach odpadów niewykorzystaną częścią limitów, dotyczących innych kategorii odpadów, po trzecie wreszcie, z faktu niekonstytucyjności art.79b ust.2 pkt 5 ustawy.
5. Odnośnie dwóch pierwszych kategorii podnoszonych przez skarżącą przyczyn (mała szkodliwość zaistniałego naruszenia, połączona z brakiem możliwości uniknięcia naruszeń oraz ewentualność kompensacji limitów przekroczonych z niewykorzystanymi), mających uzasadniać odstąpienie od ukarania, podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy o odpadach z 2001 r. nie dają podstaw do uwzględniania wyżej wymienionych okoliczności przy wymiarze kary. W świetle art.79b ust.2 pkt 5 ustawy przesłanką wystarczającą do wymierzenia podmiotowi prowadzącemu odzysk jest samo stwierdzenie faktu prowadzenia działalności w zakresie odzysku odpadów z naruszeniem warunków prowadzenia zezwolenia. Kryterium to ma charakter dalece zobiektywizowany, albowiem jego stosowanie sprowadza się do prostego porównania efektów działalności danego podmiotu, związanej z prowadzeniem odzysku odpadów z wiadomymi temu podmiotowi warunkami prowadzenia przedmiotowej działalności, określonymi we wcześniej wydanym stosownym pozwoleniu. Obiektywizm kryteriów dotyczących kontroli prawidłowości prowadzenia działalności polegającej na odzysku odpadów jest widoczny w szczególności w ramach kontroli prawidłowości tej działalności pod kątem ilości odpadów poddawanych odzyskowi w sytuacji, w której maksymalne ilości odpadów poszczególnych rodzajów, które dany podmiot można poddać odzyskowi w ciągu roku, określone w konkretnych jednostkach masy, są w zezwoleniu wskazane.
6. Sąd nie podziela stanowiska skargi odnośnie istnienia w niniejszej sprawie przesłanek do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu, na podstawie art.3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. nr 102, poz.643), pytania prawnego co do zgodności art.79 ust.2 pkt 5 ustawy odpadach z Konstytucją w kontekście sprzeczności tego przepisu z wynikającą z uregulowań Konstytucji zasadą proporcjonalności. W ocenie Sądu brak jest jednocześnie podstaw do automatycznego przenoszenia na grunt niniejszej sprawy wniosków wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 2013 r. , sygn. akt P 26/11, stwierdzającego, że art.79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010 r. do 19 lipca 2011 r., przez to, że przewiduje niepodlegającą miarkowaniu karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W wyroku tym wskazano, odwołując się do wcześniejszego orzecznictwa Trybunały, że za niezgodny z art.2 Konstytucji może być uznany przepis regulujący przesłanki i wymiar sankcji administracyjnej, jeśli stanowi ona dolegliwość nieproporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia (zob. wyrok TK z 14 października 2009 r., sygn.Kp 4/09, OTK ZU nr 9/A/2009, poz. 134). Ponadto skoro zasada proporcjonalności wyznacza granice stopnia surowości kar przewidzianych za czyny zabronione przez ustawę, ustawodawca nie może nakładać kar, które nie są konieczne dla realizacji wartości konstytucyjnych uzasadniających ingerencję represyjną lub prawnokarną. Nie można także nakładać kar, jeżeli ich efekty nie pozostają w odpowiedniej proporcji do ciężarów nakładanych na jednostkę (por. wyrok TK z 20 lutego 2008 r., sygn. K 30/07, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 6). Ustawodawca nie może stosować sankcji oczywiście nieadekwatnych lub nieracjonalnych albo niewspółmiernie dolegliwych (zob. wyrok TK z 30 listopada 2004 r., sygn. SK 31/04 OTK ZU nr 10/A/2004, poz. 110). Również automatyzm dolegliwej sankcji może naruszać zasadę proporcjonalności wynikającą z art.2 Konstytucji, nakazującą władzy publicznej na jej miarkowanie w danych okolicznościach (por. wyrok TK z 20 lutego 2008 r., sygn. K 30/07).
W ocenie Sądu wyszczególnione powyżej kryteria, dające podstawę do uznania danej regulacji administracyjnej, przewidującej sankcje, za regulację naruszającą zasadę proporcjonalności, wynikającą z przepisów Konstytucji, nie zostały spełnione w niniejszej sprawie.
Zauważyć należy, że w art.79b ust.2 pkt 1 – 6 ustawy zawarty został katalog działań podmiotu będącego posiadaczem odpadów lub transportującym odpady, zagrożonych karą pieniężną w jednolitej wysokości 10.000 zł. M.in. tego rodzaju sankcją zagrożone było prowadzenie działalności w zakresie zbierania, transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów bez wymaganego zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków (art. 79b ust.2 pkt 5 ustawy).
O ile konstrukcja tego przepisu, przewidująca jak wskazano powyżej jednolitą stawkę kary administracyjnej z tytułu dopuszczenia się różnego rodzaju naruszeń, dotyczących zasad gospodarowania odpadami, nie różnicująca tej sankcji według kryterium np. rozmiaru naruszenia, może budzić pewne wątpliwości odnośnie tego, czy co do zasady przepis ten skonstruowano z pełnym i konsekwentnym poszanowaniem zasady proporcjonalności, o tyle wątpliwości te dotyczyłyby w ocenie Sądu wyłącznie tej kwestii, czy regulacja ta nie prowadziłaby do nieuzasadnionego karania jednolitą stawką kary naruszeń zasługujących, ze względu na swoją szkodliwość albo rozmiar, na karę surowszą (nieuzasadnione zrównanie w zakresie dolegliwości kary naruszeń o nieproporcjonalnie różnej wadze). W tym kontekście problem sprowadzałby się do przesądzenia, czy przez wzgląd na zasadę proporcjonalności można mówić o wadliwości analizowanego przepisu w zakresie, w którym operuje on wyłącznie jednolitą stawką kary, a nie stawką przedziałową, progresywną, itp., przez co uniemożliwia on karanie naruszeń o dużym stopniu szkodliwości karą stanowiąca np. wielokrotność stawki 10.000 zł.
W ocenie Sądu jednakże przywołane wątpliwości nie mogą prowadzić do wniosku, że wynikająca z przedmiotowej regulacji norma, przewidująca wymierzenie podmiotowi dokonującemu odzysku odpadów kary 10.000 zł z tytułu przekroczenia przez ten podmiot limitów ustalonych w stosownym zezwoleniu, narusza zasadę proporcjonalności poprzez niewspółmierność przewidzianego instrumentu sankcyjnego w stosunku do zaistniałego naruszenia.
Podkreślić w tym kontekście należy, że ze swej istoty gospodarka odpadami podlega daleko idącym obostrzeniom i restrykcjom, co jest podyktowane oczywistymi potrzebami interesu społecznego, wyrażającymi się koniecznością ochrony środowiska naturalnego. Konsekwencją tej konieczności jest ustanowienie rygorystycznego systemu reglamentacji i kontroli różnych form gospodarowania odpadami, w tym m.in. określanie w stosownym zezwoleniu limitów odpadów, które w danym okresie sprawozdawczym może poddać odzyskowi. Uznać należy, że w sytuacji, w której stosowny limit jest ustalony, podmiot dokonujący odzysku odpadów uzyskuje z odpowiednim wyprzedzeniem pełną jasność co do dopuszczalnego zakresu planowanej przez niego działalności. Przekroczenie limitu w danej kategorii odpadów jest zatem zdarzeniem niepożądanym, za które podmiot prowadzący odzysk odpadów podnosi pełną odpowiedzialność. Podkreślić należy bowiem, że powinnością takiego podmiotu jest podejmowanie w stosowanym czasie niezbędnych działań organizacyjnych, umożliwiających zapobieganie występowaniu jakichkolwiek przekroczeń przyznanych limitów. Kara przewidziana w art.79 ust.2 pkt 5 ustawy ma na celu wyegzekwowanie takiej postawy od podmiotu prowadzącego działalność w zakresie odzysku odpadów. Gwarancją uzyskania tego efektu jest m.in. ustalenie odpowiednio wysokiej minimalnej wysokości kary. Przewidziana w przepisie kwota kary w wysokości 10 000 złotych spełnia ten postulat. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że kwota ta jest rażąco nieadekwatna (za wysoka) w stosunku do zaistniałego w sprawie naruszenia.
W świetle powyższych okoliczności skargę należy uznać za niezasadną.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło